Búgin – Jańarý kúni

Búgin – Jańarý kúni

Foto: Otbasym.kz

19 naýryzda árbir qazaqstandyqtyń ómirinde jańa kezeńniń bastalýyn bildiretin Jańarý kúni toilanady. 

Naýryz meiramy tek qýanyshty toilaý ǵana emes, ótkendi saralap, bolashaqqa jospar qurýdyń ýaqyty. 

Jyl saiyn 19 naýryzda jappai aǵash otyrǵyzý dástúri Qazaqstannyń jańarý kezeńin, damýy men gúldenýin beineleidi.

Naýryz aiynda tabiǵatta bolatyn ózgerister

Ata-babalarymyz tabiǵatty, janýarlardyń minez-qulqyn, ósimdikter men aýa raiy qubylystaryn únemi baqylap júrgen. Naýryz aiynda tabiǵat qysqy uiqysynan oianyp, ósimdikter men janýarlar álemi jandana bastaidy. Halyq olarǵa laiyqty ataýlar bergen.

Naýryzgúl, naýryzsheshek, báisheshek naýryz aiynda qyltiyp boi kóterip, taý bókterinde ósetin alǵashqy ósimdikter. Sál keiinirek dala qyzǵaldaq pen sarǵaldaq gúlderimen kómkeriledi. Bul ósimdikter Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engizilgen.

Naýryzek, naýryzkók, jylqyshy torǵai siiaqty qustar baqyt qustary dep esepteledi. Olar naýryz aiynda kóktem habarshysyndai bolyp jyly jaqtan ushyp keledi. Bul qustardy qarsy alý úlken baqyt. Malshylar olarǵa berý úshin qaltasyna dándi daqyl- dar salyp júretin.

Qazaq halqynyń nanym-senimi boiynsha, naýryzdyń alǵashqy úsh kúniniń birinde jer betinen erek- she gýil áz júrip ótedi. Bul kúni tabiǵat jandanyp, jerdiń júzi qulpyra bastaidy. Ázdiń júrip ótkenin alǵashqy bolyp qoilar sezedi. Halyqta «Áz bolmai, máz bolmaidy» degen sóz bar.

Kóktemniń kelgenin janýarlardyń minez-qulqynan da baiqaýǵa bolady. Mysaly, naýryz aiynyń orta- synda sýyr ininen shyǵady. Eger ol ininen uzap ketse, kóktem erte shyǵady. Eger ininiń tóńireginde ǵana jaiylsa, qys áli kúshinde degen sóz.