«Qazaqstan atom elektr stantsiialary» JShS bas direktory Timýr Jántikin Qazaqstanda osy salada mamandar ázirlenip jatqanymen, laiyqty jumys tabý qiyn ekenin aitady, dep habarlaidy QazAqparat.
Qazaqstanda AES salý máselesi qozǵalǵan saiyn sala mamandarynyń tapshylyǵy týraly áńgime birge shyǵady. Degenmen, QR Bilim jáne ǵylym ministrliginiń málimeti boiynsha, búginde «Bolashaq» baǵdarlamasymen iadrolyq fizika jáne jalpy sala mamandaryn daiyndaý jumystary júzege asyrylyp jatyr. Sondai-aq, D. Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan tehnikalyq ýniversiteti, ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýniversiteti jáne L. Gýmilev atyndaǵy Eýraziia Ulttyq ýniversiteti mamandar daiarlap keledi.
Máselen, QazUÝ-da Dýbna ýniversitetimen birlesken «Iadrolyq fizika» bilim berý baǵdarlamasy boiynsha bakalavriatta eki diplomdy júie engizilgen. Sondai-aq, oqý orny «MIFI» ulttyq zertteý iadrolyq ýniversitetimen birlesip, «Teoriialyq iadrolyq fizika», «Iadrolyq meditsina» (1+1) magistratýrasynyń eki diplomdy bilim berý baǵdarlamasy iske qosylǵan.
2019 jyly D. Serikbaev atyndaǵy ShQTÝ «Iadrolyq tehnologiialar salasyndaǵy bilim berý jáne mamandardy daiarlaý (STAR-NET)» óńirlik jelisiniń múshesi boldy, sondai-aq AEHA aiasynda Iadrolyq tehnologiialar salasyndaǵy mamandardy daiarlaýdyń álemdik deńgeiine shyqty.
L. Gýmilev atyndaǵy Eýraziia Ulttyq ýniversitetinde Birikken iadrolyq zertteýler institýty arasynda iadrolyq fizika jáne jańa materialdar salasyndaǵy PhD doktoranttaryn birlesip daiarlaý qolǵa alynǵan. Sonymen qatar, «Iadrolyq fizika» mamandyǵy boiynsha bakalavriat pen magistratýranyń qos diplom baǵdarlamasy boiynsha Dýbna ýniversitetimen birlesken daiyndyq sharalary júrgizilip jatyr. Sonymen qatar, «Iadrolyq fizika» jáne «Iadrolyq meditsina» mamandyqtary boiynsha kadrlar daiarlaý úshin Obninsk qalasyndaǵy meditsinalyq radiologiialyq ortalyqpen shart jasalǵan.
2018 jyldan bastap atalǵan ýniversitet pen «QR Ulttyq iadrolyq ortalyǵy» RMK bazasynda jyl saiyn iadrolyq jáne tehnikalyq fizika, sondai-aq materialtaný salasynda 120-dan astam stýdent úshin praktika uiymdastyrylyp keledi.
Atalǵan bilim berý baǵdarlamalary boiynsha «iadrolyq energetika tehnologiialary», «atom ónerkásibiniń tehnologiialary», «ýran óndirý jáne qaita óńdeý», «ýran himiiasy men tehnologiiasynyń negizderi», «iadrolyq otyn alý tehnologiiasynyń negizderi», «dozimetriia, radiatsiialyq jáne iadrolyq qaýipsizdik negizderi», «neitrondyq negiz» siiaqty pánder oqytylady.
Búgingi tańda jalpy bilim alýshylar kontingenti – 4070 adam (bakalavriat – 3590, magistratýra – 397, doktorantýra - 83 ). Salaǵa 2021-2022 oqý jylyna 2924 grant bólindi.
QR Energetika ministrliginiń habarlaýynsha, «Birikken iadrolyq zertteýler institýty» halyqaralyq uiymymen yntymaqtastyq sheńberinde 2010 jyldan bastap 2022 jylǵa deiin atom salasynyń mamandyqtary boiynsha 150-ge tarta bakalavriat pen magistrant oqýdan ótken.
Atom salasynda kadrlar daiarlaýdy kózdeitin memorandýmdar Japoniianyń Ekonomika, saýda jáne ónerkásip ministrligimen (2014 jyl), Belarýs Respýblikasynyń Energetika ministrligimen (2018 jyl) jáne «Rosatom» atom energiiasy jónindegi memlekettik korporatsiiasymen jasalǵan bolatyn.
2022 jyly QR Energetika ministrligi men «Rosatom» atom energiiasy memlekettik korporatsiiasy (Resei Federatsiiasy) arasynda Qazaqstannyń atom energiiasyn beibit maqsatta paidalaný salasyndaǵy qadrlardy daiarlaý jónindegi ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoiyldy.
Memorandýmda taraptardyń birlesken bilim berý baǵdarlamalaryn uiymdastyrýǵa, bakalavriat, magistratýra, aspirantýra baǵdarlamalary boiynsha bilim alýshylar men oqytýshylar almasýǵa, oqý jáne ǵylymi ádebietti ázirleýge, qysqa merzimdi taǵylymdamalar men seminarlardy uiymdastyrýǵa nietti ekeni aitylǵan.
«Qazaqstan atom elektr stantsiialary» JShS bas direktory, atom energetika salasynyń bedeldi mamany Timýr Jántikinniń pikirinshe, mundaǵy basty másele - joǵary oqý oryndaryn bitirgen túlekterge Qazaqstanda mamandyq boiynsha jumys joq. Olar basqa salalarda jumys isteýge májbúr. AES jobasy naqtylanǵan joq, atom-energetika salasyn damytýdyń naqty baǵdarlamasy ázirlenbegen. Sondai-aq, eń mańyzdy taǵy bir másele bar, biraq únemi nazardan tys qalyp jatady. Atom salasy týraly aitqanda, myqty qadaǵalaý organyn qurý týraly oilaný kerek.
«Biz atom energetikasyn damytamyz deimiz de, qadaǵalaý máselelerin aitpaimyz. Semeide iadrolyq qarýdy synaqtan ótkizgennen keiin atom sózi qoldanylsa, qoǵam tarapynan ony qandai da bir jarylyspen bailanystyrý ádetke ainaldy. Sondyqtan, bul úshin jaqsy qadaǵalaý organy qajet jáne ol myqty mamandardan quralýy kerek», - dedi maman.
