«قازاقستان اتوم ەلەكتر ستانتسييالارى» جشس باس ديرەكتورى تيمۋر جەنتٸكين قازاقستاندا وسى سالادا ماماندار ەزٸرلەنٸپ جاتقانىمەن, لايىقتى جۇمىس تابۋ قيىن ەكەنٸن ايتادى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
قازاقستاندا اەس سالۋ مەسەلەسٸ قوزعالعان سايىن سالا ماماندارىنىڭ تاپشىلىعى تۋرالى ەڭگٸمە بٸرگە شىعادى. دەگەنمەن, قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا, بٷگٸندە «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن يادرولىق فيزيكا جەنە جالپى سالا ماماندارىن دايىنداۋ جۇمىستارى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سونداي-اق, د. سەرٸكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸ, ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ جەنە ل. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ ماماندار دايارلاپ كەلەدٸ.
مەسەلەن, قازۇۋ-دا دۋبنا ۋنيۆەرسيتەتٸمەن بٸرلەسكەن «يادرولىق فيزيكا» بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا باكالاۆرياتتا ەكٸ ديپلومدى جٷيە ەنگٸزٸلگەن. سونداي-اق, وقۋ ورنى «ميفي» ۇلتتىق زەرتتەۋ يادرولىق ۋنيۆەرسيتەتٸمەن بٸرلەسٸپ, «تەورييالىق يادرولىق فيزيكا», «يادرولىق مەديتسينا» (1+1) ماگيستراتۋراسىنىڭ ەكٸ ديپلومدى بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلعان.
2019 جىلى د. سەرٸكباەۆ اتىنداعى شقتۋ «يادرولىق تەحنولوگييالار سالاسىنداعى بٸلٸم بەرۋ جەنە مامانداردى دايارلاۋ (STAR-NET)» ٶڭٸرلٸك جەلٸسٸنٸڭ مٷشەسٸ بولدى, سونداي-اق اەحا اياسىندا يادرولىق تەحنولوگييالار سالاسىنداعى مامانداردى دايارلاۋدىڭ ەلەمدٸك دەڭگەيٸنە شىقتى.
ل. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە بٸرٸككەن يادرولىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى اراسىندا يادرولىق فيزيكا جەنە جاڭا ماتەريالدار سالاسىنداعى PhD دوكتورانتتارىن بٸرلەسٸپ دايارلاۋ قولعا الىنعان. سونىمەن قاتار, «يادرولىق فيزيكا» ماماندىعى بويىنشا باكالاۆريات پەن ماگيستراتۋرانىڭ قوس ديپلوم باعدارلاماسى بويىنشا دۋبنا ۋنيۆەرسيتەتٸمەن بٸرلەسكەن دايىندىق شارالارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. سونىمەن قاتار, «يادرولىق فيزيكا» جەنە «يادرولىق مەديتسينا» ماماندىقتارى بويىنشا كادرلار دايارلاۋ ٷشٸن وبنينسك قالاسىنداعى مەديتسينالىق راديولوگييالىق ورتالىقپەن شارت جاسالعان.
2018 جىلدان باستاپ اتالعان ۋنيۆەرسيتەت پەن «قر ۇلتتىق يادرولىق ورتالىعى» رمك بازاسىندا جىل سايىن يادرولىق جەنە تەحنيكالىق فيزيكا, سونداي-اق ماتەريالتانۋ سالاسىندا 120-دان استام ستۋدەنت ٷشٸن پراكتيكا ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدٸ.
اتالعان بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا «يادرولىق ەنەرگەتيكا تەحنولوگييالارى», «اتوم ٶنەركەسٸبٸنٸڭ تەحنولوگييالارى», «ۋران ٶندٸرۋ جەنە قايتا ٶڭدەۋ», «ۋران حيميياسى مەن تەحنولوگيياسىنىڭ نەگٸزدەرٸ», «يادرولىق وتىن الۋ تەحنولوگيياسىنىڭ نەگٸزدەرٸ», «دوزيمەترييا, رادياتسييالىق جەنە يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك نەگٸزدەرٸ», «نەيتروندىق نەگٸز» سيياقتى پەندەر وقىتىلادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا جالپى بٸلٸم الۋشىلار كونتينگەنتٸ – 4070 ادام (باكالاۆريات – 3590, ماگيستراتۋرا – 397, دوكتورانتۋرا - 83 ). سالاعا 2021-2022 وقۋ جىلىنا 2924 گرانت بٶلٸندٸ.
قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, «بٸرٸككەن يادرولىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» حالىقارالىق ۇيىمىمەن ىنتىماقتاستىق شەڭبەرٸندە 2010 جىلدان باستاپ 2022 جىلعا دەيٸن اتوم سالاسىنىڭ ماماندىقتارى بويىنشا 150-گە تارتا باكالاۆريات پەن ماگيسترانت وقۋدان ٶتكەن.
اتوم سالاسىندا كادرلار دايارلاۋدى كٶزدەيتٸن مەموراندۋمدار جاپونييانىڭ ەكونوميكا, ساۋدا جەنە ٶنەركەسٸپ مينيسترلٸگٸمەن (2014 جىل), بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸمەن (2018 جىل) جەنە «روساتوم» اتوم ەنەرگيياسى جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسىمەن جاسالعان بولاتىن.
2022 جىلى قر ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ مەن «روساتوم» اتوم ەنەرگيياسى مەملەكەتتٸك كورپوراتسيياسى (رەسەي فەدەراتسيياسى) اراسىندا قازاقستاننىڭ اتوم ەنەرگيياسىن بەيبٸت ماقساتتا پايدالانۋ سالاسىنداعى قادرلاردى دايارلاۋ جٶنٸندەگٸ ٶزارا تٷسٸنٸستٸك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
مەموراندۋمدا تاراپتاردىڭ بٸرلەسكەن بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن ۇيىمداستىرۋعا, باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, اسپيرانتۋرا باعدارلامالارى بويىنشا بٸلٸم الۋشىلار مەن وقىتۋشىلار الماسۋعا, وقۋ جەنە عىلىمي ەدەبيەتتٸ ەزٸرلەۋگە, قىسقا مەرزٸمدٸ تاعىلىمدامالار مەن سەمينارلاردى ۇيىمداستىرۋعا نيەتتٸ ەكەنٸ ايتىلعان.
«قازاقستان اتوم ەلەكتر ستانتسييالارى» جشس باس ديرەكتورى, اتوم ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ بەدەلدٸ مامانى تيمۋر جەنتٸكيننٸڭ پٸكٸرٸنشە, مۇنداعى باستى مەسەلە - جوعارى وقۋ ورىندارىن بٸتٸرگەن تٷلەكتەرگە قازاقستاندا ماماندىق بويىنشا جۇمىس جوق. ولار باسقا سالالاردا جۇمىس ٸستەۋگە مەجبٷر. اەس جوباسى ناقتىلانعان جوق, اتوم-ەنەرگەتيكا سالاسىن دامىتۋدىڭ ناقتى باعدارلاماسى ەزٸرلەنبەگەن. سونداي-اق, ەڭ ماڭىزدى تاعى بٸر مەسەلە بار, بٸراق ٷنەمٸ نازاردان تىس قالىپ جاتادى. اتوم سالاسى تۋرالى ايتقاندا, مىقتى قاداعالاۋ ورگانىن قۇرۋ تۋرالى ويلانۋ كەرەك.
«بٸز اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتامىز دەيمٸز دە, قاداعالاۋ مەسەلەلەرٸن ايتپايمىز. سەمەيدە يادرولىق قارۋدى سىناقتان ٶتكٸزگەننەن كەيٸن اتوم سٶزٸ قولدانىلسا, قوعام تاراپىنان ونى قانداي دا بٸر جارىلىسپەن بايلانىستىرۋ ەدەتكە اينالدى. سوندىقتان, بۇل ٷشٸن جاقسى قاداعالاۋ ورگانى قاجەت جەنە ول مىقتى مامانداردان قۇرالۋى كەرەك», - دەدٸ مامان.
