Prezident únemi ashyqtyq qaǵidatyn ustanyp keledi. Qazirgi oqshaýlaný jaǵdaiynda qoǵamnyń ózekti máselelerin sheshýge taǵy da basa mán berdi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń úshinshi otyrysynda sóilegen sózine qatysty QR Parlamenti Senatynyń depýtaty Nurtóre Júsip osyndai pikir bildirdi.
"Ult aqparat" senatordyń osy pikirin qaz-qalpynda usynady.
***
Ulttyq keńestiń kezekti otyrysy adami kapitaldy damytýǵa, atap aitqanda, bilim berý, densaýlyq saqtaý máselelerine arnaldy. Bul tegin emes. Óitkeni atalǵan eki salany memlekettiń tiregi desek te, júregi desek te bolady.
Kez kelgen memlekettiń negizgi kapitaly – adam. Adam men qoǵam – bir besikte terbeledi. Memleket adamdardyń kásibi biliktiligi men adami qundylyqtaryna arqa súieidi.
Bilim men densaýlyq – eń úlken bailyq. Ulttyń negizgi qundylyqtarynyń arasynda bul eki uǵymnyń máni de, maǵynasy da erekshe. Pandemiia jaǵdaiynda adamǵa ne kerek ekeni belgili bolyp qaldy.
Barsha adamzat balasy bilimge umtylady. Kez kelgen eldiń bilim berý deńgeii – ekonomikalyq jáne ǵylymi-tehnikalyq progrestiń eń negizgi kórsetkishi. Bul memleket pen qoǵamnyń qaryshty damýynyń negizgi kepili sanalady. Bilim berýde olqylyq ketse, saldary óte aýyr bolady. Qisyq aǵashty kesýge, túzetýge bolar. Nadandyqty qaitip túzeimiz? Bul – sozylmaly aýrý sekildi. Al onyń zardabyn búkil ult tartady.
Bilimi nashar ult uzaqqa bara almaidy. Qasym-Jomart Kemeluly bul jóninde óte jaqsy aitty. Osy saladaǵy kez kelgen olqylyq memlekettiń básekelestik qabileti men ulttyń bolashaǵyna salqynyn tigizedi. Sondyqtan bilim berýdi damytý jáne jetildirý – qazaq úshin ulttyq máni men mańyzy bar mindet.
Qazaqstannyń strategiialyq negizgi mindeti – elimizdi meilinshe básekelestikke beiim 30 eldiń qataryna qosý. Básekelestikke qabiletti 30 eldiń qataryna enýdi jahandyq básekelestikke beiimdilik indeksiniń negizinde búkil ekonomikalyq forýmnyń (ITK) reitingi boiynsha anyqtaidy eken. Indekstiń 10 kórsetkishiniń eki kórsetkishi eldegi bilim berýdiń damýy men sapasyna qatysty.
TIMSS jáne PISA halyqaralyq zertteýlerdiń kóshbasshy memleketterinde – Finliandiia, Ońtústik Koreia, Japoniia jáne Singapýrda – muǵalimniń bedeli óte joǵary. Eń aldymen, bul joǵary eńbekaqydan baiqalady. Máselen, fin muǵalimderi bilim berý salasyndaǵy qazaqstandyq qyzmetkerlerden 9-14 ese artyq eńbekaqy alady. Prezident úzdik ustazdar eńbegin baǵalaý men qurmetteýdiń birqatar sharalaryn atap kórsetti.
Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi, qoǵam qairatkeri Raýan Kenjehanuly Qazaqstan mektepterin bir aýysymda oqý rejimine kóshirýdi usyndy. «Qazaqstanda bilim berý sapasyn arttyrýǵa basty kedergi – mektep jaǵdaiy dep oilaimyz. Naqtyraq aitsaq, Qazaqstanǵa mektep jetispeidi. Qazirgi tańda elimizdegi 7400 mektepte jalpy sany 3,5 millionnan asa bala bar. Onyń 70 paiyzy – eki aýysymda, al 200 myń bala úsh aýysymda oqidy. Bizdiń esebimizshe, orta bilim berý júiesin tolyqtai bir aýysymǵa ótkizý úshin Qazaqstanǵa shamamen 3 myńdai jańa mektep qajet. Árine, mundai asa aýqymdy máseleni memleket tek óz kúshimen tez arada sheshe almaidy. Bizdiń usynymyz – mektep salýǵa jeke qorlardy keńinen tartý», – dedi.
Densaýlyqsyz – dúnie bos. Pandemiia jaǵdaiynda biz úlken synaqtan ótip jatyrmyz. Qazaq jastary qairatty, parasatty bolýy tiis. Keń-baitaq Qazaqstandy qorǵaý, saqtaý, damytý – qazaqtyń arystandai aibatty, jolbarystai qairatty azamattarynyń qolynda jáne moinynda bolýy kerek.
Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń úshinshi otyrysy sátti ótti. Memleket basshysynyń atalǵan Keńestiń ekinshi otyrysynda bergen tapsyrmalaryn júzege asyrý boiynsha is-sharalar josparynyń 11 baǵyty tolyqtai oryndalǵan edi. Keńes jumysyn qorytyndylaǵan Memleket basshysy bul joly da birqatar naqty usynystar jasap, tiisti tapsyrma berdi. Aladǵy ýaqytta bul baǵyttar boiynsha da oń nátijelerge qol jetkizemiz dep senemin.
Nurtóre Júsip
