Taiaýda qazaqtyń óner áleminde qyryq jyldai áýelei samǵaǵan, bul-bul daýysty, qazirgi kezde zeinettegi Qazaqstan Respýblikasynyń mádeniet qairatkeri Biǵaisha Ińkárbekova apamyz 70 jasqa tolýyna bailanysty jeke kúitabaǵyn shyǵardy.
Almaty oblysynyń Qaskeleń aýdany Turar bólimshesinde dúniege kelgen Biǵaisha Ińkárbekova 1968 jyly Chaikovskii atyndaǵy Almaty mýzyka ýchilishesin bitirgennen keiin, óner jolyn Qazaqtyń Jambyl atyndaǵy Memlekettik filarmoniiasynyń hor kapellasynda bastap, 1970 jyldan 1992 jyly zeinetke shyqqansha Qazaqtyń memlekettik «Qazaqkontsert» gastroldik-kontsert birlestiginde ánshi bolyp jumys isteidi.
Tabiǵatynan tembri jaǵymdy, boiaýy qanyq ánshige L.Hamidi, Sh.Qaldaiaqov, Á.Espaev, Á.Beiseýov, N.Tilendiev siiaqty kórnekti kompozitorlarymyz án jazdy. Halqymyzǵa tanymal T.Muhamedjanovtyń «Ińkárim-ai», S.Báiterekovtyń «Ómir, ómir», Á.Beiseýovtyń «Aýyldyń adamdary», Sh.Qaldaiaqovtyń «Tamdy arýy» siiaqty ánderdiń tusaýyn kesken tarihi tulǵa.
Qyrǵyz Respýblikasyna eńbegi sińgen qairatker, dybys rejisseri Maqsat Muhitdenov: «Shirkin, bul kisilerdiń oryndaǵan ánderi aldymen halyqtyń qulaǵyna jetip, artynan ózin kórýge zar bolǵan halyqpen qaýyshqan naǵyz halyq ártisteri edi ǵoi. 70-shi jyldary kúnde Qazaq radiosynan úzbei berilip turatyn», - deidi.
Biǵaisha apaidyń kúitabaǵynyń dizainyn ózim jasadym. Kúitabaqqa repertýaryndaǵy 100-den asa ánniń 23-i kirdi. Sońynan árbir ánin 5-6 retten tyńdadym. Toimai tyńdadym. Ne degen janyńdy mezi etpeitin aǵyp jatqan móldir bulaqtai tap-taza daýys. Tyńdaǵan saiyn tyńdaǵyń kele beredi, kele beredi.
Mine, osyndai bizdiń asyl marjandarymyz aramyzda júr. Meni halyq tanidy dep kerilip, sozylmaidy. Óte qarapaiym. Taiaýda Samal yqshamaýdanynda ornalasqan qazaqtyń dástúrli án-kúilerin satatyn dúkenime qarapaiym, qartańdaý áiel kelip sórede turǵan Sájida Ahmetovanyń kúitabaǵynyń baǵasyn surady. Men qansha turatynyn aitqannan keiin apai: «Qyzym, sen meniń kim ekenimdi bilesiń be?» dep surady. Men tanymai turǵanymdy aityp keshirim suradym. Sóitsem apai «Men osy Sájida apańmyn» dedi. Iá, qurmetti oqyrman, men úshin ańyz adam sanalatyn Sájida Ahmetova. Sol kisi mine qarsy aldymda tur. Aiaq-qoly sap-saý. «Gaýhar tas» filmindegi Saltanattyń aitatyn «Gaýhar tas» ánin oryndaǵan ánshi – Sájida Ahmetova. Keshe ǵana ómirden ótken Qadyr Myrza Áli «Talantty qadirleiik tirisinde» degen joq pa edi. Kóńilge muń uialatatyny – aǵa býyn dep atalatyn aramyzda júrgen osy kisilerdiń telebaǵdarlamalarǵa shaqyrylmaityntyǵy. Ánderi radiodan jetkilikti túrde berilmeitindigi. Nege olardy jastarǵa úlgi etip kórsete almai otyrmyz. Kóz aldymyzda júrgen bailyǵymyzdy nege kózi tirisinde qasterlei almai júrmiz.
Adamzat tarihynda Ekinshi Dúniejúzilik soǵystyń alatyn orny erekshe. Áli kúnge deiin sol soǵystyń ardagerlerin syi-syiapat berip qurmettep, syilaimyz. Al ne úshin qazaqtyń Óner maidanynda qiyndyǵy men qasiretin belshesinen basyp, negizin qalaǵan adamdardy solai qurmettep syilamaimyz. Osy jerde Áshirbek Syǵaidyń «El bolar jurttyń úrdisi - ótkenin qasterleý» degen sózi óte oryndy astasyp jatyr. Sájida apaiymyzdyń kúitabaǵyn óziniń týǵan qyzdary demeýshilik etip shyǵarsa, Biǵaisha apai óz kúitabaǵyn shyǵarý úshin zeinetaqysyn jinapty. Qandai ádiletsizdik?! Biǵaisha apai Jetisý óńiriniń mańdaiyna bitken tuńǵysh án erkesi desek artyq aitpaǵan bolar edik. Sonda osy kisiniń 500 ǵana danamen shyǵarylyp jatqan kúitabaǵyna bir demeýshi tabyla qoimaǵandyǵy ma?!
Shyǵarmashylyqtyń adamy retinde Biǵaisha apaidyń qazirgi kezdegi ánshiler týraly óz pikiri bar. Jaǵymdy pikir. Jap-jaqsy ánshiler bar deidi. Biraq keibir ózi tusaýyn kesken ánderdi buzyp aitqan ánshilerdi estip: «Qap, áttegen-ai», - deidi. Naǵyz ómir kórgen, jan dúniesi taza, shyǵarmashylyq adamynyń, kemeńger adamnyń sózi.
Iá, Biǵaisha Ińkárbekova, Lázzat Súiindikova, Hafiza Ábýǵalieva syndy halqymyz moiyndaǵan naǵyz juldyzdar kezinde elimizdiń árbir azamatynyń júreginen erekshe oryn alǵan ánshiler. Olar gastroldik-kontserttik baǵdarlamalarmen elimizdiń túkpir-túkpirin aralap, qystyń qaqaǵan aiazynda da, kúnniń shyjyǵan ystyǵynda da shalǵai aýyldardaǵy eńbekshiler men qarapaiym halyqtyń aldynda jandy daýyspen án aitty. Oǵan sizderge usynyp otyrǵan tómendegi sýretter kýá.
Óner jolynda Biǵaisha apai Q.Jantileýov, J.Elebekov, J.Omarova, R.Baǵlanova siiaqty sahna sańlaqtarymen qatar júrdi. Olar sahna óneri men mádenietin meńgergen naǵyz óner adamdary. Sondyqtan bolar bul kisilerdi alystan tanisyń. «Óner adamy kele jatyr», - dep júregiń tolqyp, óziń de jinala bastaisyń. Al qazirgi kezdegi ózderin «juldyz» sanap júrgen keibir ánshilerdi kóptiń arasynda júrse tanymaisyń.
Osy tusta QR eńbek sińirgen óner qairatkeri, teatr zertteýshisi Áshirbek Syǵaidyń jas urpaqqa aitqan sózin qaitalaǵym kelip tur: «Kinotaspalarǵa, kúitabaqtarǵa zeiin qoiyp, nazar tasta. Sonda ǵana biz aitqan shyndyqtarǵa kóziń jetedi, keýdeńdi qýanysh kernep, kóńiliń shalqidy».
Kúlaina Orazbekqyzy
