Baiden Amerika áskerin Aýǵanstannan shyǵaratynyn habarlady

Baiden Amerika áskerin Aýǵanstannan shyǵaratynyn habarlady

AQSh prezidenti Djo Baiden Aýǵanstannan Amerika áskerin áketetinin habarlady. Sársenbi kúngi málimdemesinde ol: "Biz Aýǵanstanǵa 20 jyl buryn jeksuryn shabýyldan keiin ásker kirgizdik. Alaida bul jait ta ol jaqta ásker qaldyrý sebebin túsindire almaidy. Men Aýǵanstandaǵy Amerika áskerine jetekshilik etetin Amerikanyń tórtinshi prezidentimin jáne ol jaýapkershilikti besinshi prezidentke tastap ketkim kelmeidi. Amerika tarihyndaǵy eń uzaq soǵystardyń birine núkte qoiatyn mezgil jetti. Amerikalyq sarbazdardyń úige qaitatyn kezi boldy" dedi Baiden. Onyń sózin CNN telearnasy taratty. 

Amerikalyq áskeri qyzmetkerlerdiń sońy Aýǵanstannan 11 qyrkúiekke taman ketedi. Reuters-tiń jazýynshaAQSh ásker áketý boiynsha synǵa da daiyn. Keibir sarapshylar muny Amerikanyń aýǵan memlekettigin qalpyna keltirý jolyndaǵy jeńilisi retinde baǵalaýy múmkin. Oǵan Amerikaǵa odaqtas aýǵan qaýipsizdik kúshteriniń tiimsiz áreketi, Aýǵanstandaǵy jappai jemqorlyq, "Taliban" terroristik uiymynyń salystyrmaly túrde myqtap ornyǵýy sebep bolýy múmkin.

2011 jyly AQSh-tyń Aýǵanstandaǵy áskeri 100 myńnan asqan, al qazir shamamen 2,5 myńdy quraidy. NATO elderiniń áskeri kontingenti on myńǵa jýyqtaidy. 

Aýǵanstandaǵy qaqtyǵys kezinde 2,5 myńǵa jýyq amerikalyq sarbaz qaza bolǵan, al AQSh soǵysqa shamamen 2 trillion dollar jumsaǵan. Bir jaǵynan, Aýǵanstanǵa ásker kirgizýdiń negizgi maqsaty oryndalǵan: AQSh tálipterdi bilikten yǵystyryp, olarǵa odaqtas "Ál-Qaida" terroristik uiymynyń jetekshisi Ýsama ben Laden Pákistanda óltirildi. Degenmen ekinshi jaǵynan alyp qaraǵanda ár aýmaqta shashyrai ornalassa da tálipterdiń eldegi yqpaly joiylmady. "Ál-Qaida" men Taliban arasynda bailanys ta úzilmegen. 

Donald Tramp ákimshiligi Amerika áskerin Aýǵanstannan 2021 jyldyń 1 mamyryna deiin áketetinin habarlaǵan. Al Djo Baiden komandasy bul merzimdi sál shegerip, Amerika áskerin birden áketý qaýipsiz emes ekenin eskertken.

Aýǵanstannyń bolashaǵy bulyńǵyr kúide qaldy. AQSh ortalyq barlaý basqarmasynyń jetekshisi Ýiliam Berns senatorlarǵa ásker áketkennen keiin Amerika barlaý qyzmetiniń múmkindigi azaiýy múmkin, biraq "belgili bir jiyntyǵy" saqtalyp qalady dep málimdedi. Keibir sarapshylar AQSh áskeriniń ketýi aýǵan qoǵamyndaǵy eń áljýaz top – balalar, qyzdar men áielderdiń jaǵdaiyna qalai áser etedi dep alańdap otyr. Bul áleýmettik toptar radikaldy islamshyl toptardyń qysymyna jii ushyraidy.