Baýyrjan Qaraǵyzuly. Taýdyń iisi

Baýyrjan Qaraǵyzuly. Taýdyń iisi

Tanymal aqyn Baýyrjan Qaraǵyzulynyń bir top óleńin nazarlaryńyzǵa usynamyz.

Col Túni

Sol Túni... Aspan muńaiǵan edi,
muńaiǵan edi tóbeńde...
Sol Túni... Seni saǵynyshyma – 
bólegen edim Óleńge.

Sol Túni... Men de aldanyp turǵam,
qar jaýyp turǵan bolatyn...
Sol Túni... Sen de júrekten basqa 
jol tappai turdyń baratyn.

Sendelgen sezim,
joǵalǵan úmit, 
keshe gór bizdi keshe gór...
Typ-tynysh appaq,
osyndai edi 
kósheler appaq, kósheler...

Sol sátte... Átteń, qar jaýdy nege?!
Qar jaýdy nege, Taǵdyrym?!
Sol sátti múlde,
Umytqym kelgen, 
umytqym kelgen... 
Barlyǵyn!

Sol Túni... Aspan óksigen shyǵar,
Qudiret solai jazǵasyn.
Aq ulpa, appaq kóbelekterge

ainalǵan shyǵar kóz jasy.

Osylai endi... Qar jaýsa boldy 
kúierin jannyń bildim be?!
...Sol Túni maǵan,
qol bulǵap turyp,
jyladyń ba álde kúldiń be?!

Sol Túni...

2016 jyl


Taýdyń iisi

...alty jasar ul edim.

P.S

Kók Aspannyń astynan,
qara Jerdiń ústinen
meni tappai jylap júrgen balanyń,
oý, kúreń taý, qaraǵym
súrte salshy 
boz jýsanmen janaryn.

Ol qushaqtap óksitin
qońyr-qońyr dóńderdiń,
kúrsinisin júregime óńgerdim.
Saǵynyshpen aýyrǵan
mynaý sherli kóńildi
qara adyrǵa uiyǵan Ai sútimen emdermin.

Oý, buldyraǵan saǵymdar, 
qaljyraǵan saǵymdar,
aldamańdar balany,
arbamańdar balany,
kókiregine úmit otyn jaǵyńdar,
jaqparlarda jatyp almai 
tómen qarai aǵyńdar;

Ózen, ózen, ózender, 
óleńderge júgirgen,
óńmenińe umtylsa betin qaqpai balanyń, 
betin jýa salyńdar.

Ol muńsyz, únsiz oinaǵan,
qiialymen sózdiń boiyn boilaǵan,
jaǵalaýdyń aq kemerin ózim baryp qushqanda,
dál tóbemnen sary ala qaz ushqanda,
jylanqiiaq gúlderine ainalam!

2015 jyl

***

Kún týǵanda basyńa
jolamaidy kóleńkeler qasyńa...
Kún týǵanda basyńa
qandai ǵajap Ai týǵany kerilip,
Umytasyń satqyndyǵyn saǵattyń,
barlyǵynan jerinip,
otyrasyń jalǵyz óziń egilip,
qandai ǵajap!
Júk túskendei arqańnan
úńilesiń ómirińe balkonnan,
ómir saǵan úńiledi, 
jaryqtyq,
ashy óksik tyǵylady qolqańa,
sher tolqidy, tistenesiń, shydaisyń,
kóńilińniń kemseńine qulaisyń...
Qap-qara Tún sipaǵanda basyńnan,
Shydai almai jylaisyń,
Qandai ǵajap!

2015 jyl


Es jiiý

Aia, men endi ózime aýany dos etem,
Aýamen qosylyp jyladym,
Kóńili bos eken, aiaýly...
Betimnen iskeidi, kúrsinip, jaryǵym,
Ol da sol... 
Mas eken.
Dert ishken, muń ishken beibaǵym,
esine tústi me qaidaǵy?
Jańbyrdai jylaidy,
Taǵdyrdai kúrsinip...
Ýf...
...nesine ómirdi oiladym.
Bilemin, 
joǵaltqan Sózderdi tabamyz
bir kúni.
Al endi,
aýanyń isine qarańyz...
Nesine ómirdi oiladym...
Aiagúl,
bərine kinəli Qara Kúz...

2016 jyl

 

«.»

Eń aqyrǵy tún siiaqty. Myna tún.
Qyzyq emes. Joq eshqandai josparym.
Joq eshqandai maqsatym.

Muratym.

Ómir degen – jalǵyz tún. Kesh bildim.
Eshkim meni izdep júr.
Izdemeimin eshkimdi.

Jer betinde eshkim joq. Sol.
Sebebi joq – sebebi.
«Bireý qaitys bolypty».
Kúlkim keledi.

2016 jyl

 

Apatiia

Ymyrt taǵy óleń oqyp ótkenge,
Kóshelerden sóz jinap júr kóp pende...
Erteń úmit syǵalaǵan shyǵystan,
Keler jyly qar jylap tur kóktemde.

Al sen bolsań tús kóresiń kúnimen,
Ómir súrip oi keshesiń túnimen.
Jeldiń muńyn túsinbegen bolasyń,
Ai týǵanda appaq gúldiń túbinen...

2015 jyl

 

Eger...

...taǵdyrymdy oiladym dep oilaisyń,
senimsizdeý senimmen. 
Oilamaisyń.
Oilamaisyń, oiynshyqpen oinaisyń,
durys pa?!
Barlyq adam oinap júr,
kóńilmen. 
Mine, taǵy bara jatsyń jumysqa,
Kele jatsyń ómirden...

2016 jyl

 

QAR

Osylai erimin,
erimin ala-qan-yn-da zamannyń...

Qar.
adasqaq qar...
Sen-daǵy alaqanymda balqisyń, 
erisiń sen de
dirildek muńyndai obaldyń,
mólt etip, 
eriksiz,
kózimniń aldynda joǵaldyń,
ókindim. 
Nesine joladym men saǵan?!
osy ma, osy ma armanym ańsaǵan?!

Qar.
Appaq ediń ǵoi, 
kirlediń, taptaldyń tabanda...
Obal joq saǵan da,
Maǵan da...

Ótkinshi dúniia-ai,
Qar...

2016 jyl

 

Avtormen dialog

- Bararymyz – jer, - deisiz, 
Bári – jalǵan. 
- Ólem,  –  deisiz, 
ólmeisiz.

- Ólim degen – joǵalý dep, kim aitty?!

- Ózińiz,
baq pen sordy túsinesiz, bilesiz,
kózińizde muń jylap tur,
tunjyrap tur sózińiz,
bergi jaqtan kúlesiz,
arǵy jaqta Aidyń betin tyrmalaidy kózsizdik, 
bararymyz – Jer emes.
- Jerdiń ózi – kórdiń ózi.
- Sheksizdik...
...óp-ótirik senbeisiz,
bilip turyp bilmegendei bolasyz,
kórip turyp kórmegendei bolasyz...
Ne

shynymen kórmeisiz...
ne

shynymen bilmeisiz...

 

R.S.

Adamnyń diline qarsy 
ainalady baqyt,
Saǵattyń tiline qarsy 
ainalady ýaqyt.

 

Topyraq demi

Topyraq,
Men jasandy muńnan qorqamyn…
Túnnen qorqamyn duǵasyz.
Soqyr sózderden…
Qabirge ainalǵan qarańǵy-y-y kózderden,
kináli kirpikti jýǵan kúnásiz jastan….
táýbesiz bastan qorqamyn,
Topyraq!

Allanyń «Oiy» jaýyp tur aspannan,
Meiirim jaýyp tur, móp-móldir.
Iá, ras,
biz – jetimbiz jerge tastalǵan,
mastanǵan Joqqa,
ne
Rahym Nuryna mas bolǵan,
umytshaq núktemiz – adasqaq…

Topyraq,
Men, ózimnen qorqamyn…
Tózimnen qorqamyn kektengen.
kópirik daýysqa kómilgen,
ótirik sezimnen,
qorqamyn topyra-a-aq…

Qarashy,
jańbyr ketip barady…
qaida ketip barady?
taǵdyr ketip barady...
Qaida ketip barady?
Qarashy,
Tamshy mólt ete tústi…
sholp ete tústi bir ómir.
Topyraq!

2016 jyl


***

...Endi saǵan kósemsip, ne demekpin?!
Qar jaýyp tur... Qarashy, keremet kún.
Kóktem emes, keshikken taǵdyr shyǵar,
Qar jaýyp tur... Qar emes – kóbelek-muń.

Erkelediń, ádeii, kúlimdediń,
Kishkentaiym... Qaiteiin, kúnim meniń.
Bári jaqsy, tamasha, durys bári,
Qyzyq maǵan, jyǵylyp, súringenim.

Solai, solai...
...Jylatamyn, júrekti ulytamyn.
Óp-ótirik janymdy jylytamyn.
Eshteńe de bolǵan joq, qar jaýyp tur...
Umyta alam, umytam, umytamyn...

Bárin umytamyn...

2016 jyl

Baýyrjan Qaraǵyzuly