Qazaqstannyń avtomobil ónerkásibi turaqty ósim kórsetip keledi. Saladaǵy damý endi óndiris kólemin arttyrýmen ǵana shektelmei, óndiristi oqshaýlaýdy tereńdetý, avtokomponentter shyǵarýdy jolǵa qoiý jáne otandyq injenerlik-tehnologiialyq bazany qalyptastyrý kezeńine ótti, dep habarlaidy Ult.kz.
Qazaqstannyń Avtokólik Odaǵynyń (QAO) aldyn ala málimetinshe, 2026 jyldyń qańtar-qyrkúiek ailarynda Qazaqstan kásiporyndarynda 146 541 birlik avtokólik tehnikasy óndirildi. Bul ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 34,2%-ǵa kóp. Qyrkúiek aiynyń ózinde 20 215 birlik tehnika shyǵarylyp, jyldyq kórsetkish 55,2%-ǵa, al tamyzben salystyrǵanda óndiris kólemi 32,4%-ǵa artty.
Osylaisha, biylǵy toǵyz aidyń qorytyndysy boiynsha óndiris kólemi 2025 jylǵy jyldyq kórsetkishke aitarlyqtai jaqyndady. Byltyr Qazaqstanda 174,9 myń birlik avtokólik tehnikasy óndirilgen bolatyn.
Óndiris qarqyny boiynsha Qazaqstan Ortalyq Aziiadaǵy iri avtomobil óndirýshileriniń biri Ózbekstannan da joǵary kórsetkish kórsetip otyr. Ózbekstan Respýblikasynyń Ulttyq statistika komitetiniń málimetine sáikes, 2026 jyldyń qańtar-tamyz ailarynda bul eldegi avtomobil óndirisiniń ósimi ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 9,2%-dy qurady.
Qazaqstannyń avtomobil ónerkásibindegi negizgi ortalyqtardyń biri Kostanai oblysy bolyp otyr. Sońǵy jyldary óńirde avtomobil óndirisin, komponenttik bazany, injenerlik quzyretterdi jáne kadr daiarlaý júiesin biriktiretin tolyqqandy avtokólik klasteri qalyptasty.
Toǵyz aidyń qorytyndysy boiynsha elimizdegi jekelegen avtokólik óndirýshiler arasynda Kostanaidaǵy Allur kompaniiasy kósh bastap tur. Kásiporyn 56 130 birlik tehnika shyǵarǵan. Bul Qazaqstandaǵy jalpy avtomobil óndirisiniń úshten birinen astamyn quraidy.
Kostanai oblysynda ornalasqan jańa Kia Qazaqstan zaýytynda 13 782 avtomobil óndirildi. Almatydaǵy Astana Motors Manufacturing Kazakhstan kásiporny toǵyz aida 40 245 avtomobil shyǵarsa, Hyundai Trans Kazakhstan 27 305 birlik tehnika óndirgen.
Budan bólek, SemAZ 2 293, QazTehna 2 014, Hyundai Trans Auto 998, KAMAZ-Injiniring 804, Orbis Machinery 433, Daewoo Bus Kazakhstan 379, Ýralskagroremmash 158 birlik tehnika óndirdi.
Óndiris kóleminiń ósýimen qatar Qazaqstanda shyǵarylatyn avtomobilderdiń modeldik qatary da keńeiip keledi. Eldegi óndiris kólemi boiynsha alǵashqy ondyqqa Chevrolet, Hyundai, Kia, Changan, Chery, Haval, Jetour, JAC, Geely Galaxy jáne MG brendteri kirdi.
Qazaqstanda eń kóp shyǵarylatyn model ázirge Chevrolet Cobalt bolyp otyr. Biylǵy toǵyz aida osy modeldiń 27 659 danasy óndirildi.
Qazaqstannyń avtokólik ónerkásibiniń qazirgi damý kezeńi endi tek óndirilgen avtomobilderdiń sanymen ólshenbeidi. Sala birtindep óndiristi tereńdetýge jáne tehnologiialyq úderisterdi kúrdelendirýge bet alyp keledi.
Sońǵy on jylda Qazaqstandaǵy avtomobil tehnikasynyń óndirisi shamamen 12 esege ósti. 2015 jyly elde 15,2 myń birlik tehnika óndirilse, 2025 jyly bul kórsetkish 174,9 myń birlikke jetti. Sonymen qatar avtomobil jasaý salasynyń jalpy otandyq mashina jasaý qurylymyndaǵy úlesi de aitarlyqtai artty.
Endigi negizgi mindetterdiń biri – qazaqstandyq qamtý úlesin ulǵaityp, avtokomponentter óndirisin el ishinde damytý. Kásiporyndar iri torapty qurastyrýdan birtindep kýzovtardy dánekerleý men boiaý, robottandyrylǵan operatsiialar, sapany avtomattandyrylǵan baqylaý jáne óndiristi tsifrlyq basqarý siiaqty tehnologiialyq úderisterdi qamtityn óndiris deńgeiine kóship jatyr.
Sonymen birge Qazaqstanda avtomobil komponentteriniń ózindik bazasy qalyptasyp keledi. Elde avtomobil shinalaryn, oryndyqtardy, mýltimediialyq jáne klimattyq júielerdi, kabel ónimderin jáne basqa da bólshekterdi óndirý jobalary júzege asyrylýda. Bul baǵyttaǵy mańyzdy jobalardyń biri Kostanaidaǵy Allur kásiporny bazasynda damyp keledi.
Kompaniia avtomobil óndirisiniń ainalasynda jergilikti jetkizýshiler ekojúiesin qalyptastyryp, óziniń lokalizatsiialyq ortalyǵyn damytyp jatyr. Aýmaǵy shamamen 30 myń sharshy metr bolatyn óndiristik alańda symdar shoǵyry men avtomobil konstrýktsiialarynyń elementterinen bastap salon bólshekterine deiingi keń aýqymdy komponentter shyǵarý josparlanǵan.
Jobanyń óndiristik qýaty jylyna 60 myń jinaqqa deiin jetedi. Sonymen qatar shamamen 800 jańa jumys ornyn ashý kózdelgen.
Osylaisha, Kostanai birtindep avtomobil qurastyratyn óndiristik alańnan tolyqqandy ónerkásiptik klasterge ainalyp keledi. Munda daiyn avtomobil óndirisimen qatar avtokomponentter shyǵarý, injenerlik quzyretterdi damytý, logistika jáne mamandar daiarlaý júiesi qalyptasýda.
Óndiristi oqshaýlaýdyń tereńdeýi ekonomikaǵa da mýltiplikativtik áser beredi. Avtokomponentterdi jergilikti jerde óndirý Qazaqstanda shyǵarylatyn bolat, aliýminii, mys, plastmassa, rezeńke-tehnikalyq buiymdar, áinek, kabel ónimderi men elektronikaǵa, sondai-aq injenerlik jáne logistikalyq qyzmetterge degen suranysty arttyrady.
Mundai óndiristik kooperatsiianyń mysaly Qaraǵandy oblysynda qalyptasyp otyr. QazTehna kásipornynda Yutong avtobýstaryn óndirý kezinde otandyq Qarmet kompaniiasynyń myryshtalǵan bolaty qoldanylady. Sonymen qatar kásiporynda jeke shtamptaý óndirisin damytý jumystary júrgizilýde.
Sol siiaqty Saran qalasynda álemdegi iri óndirýshilerdiń biri SINOTRUK kompaniiasymen birlesip Howo júk kólikterin shyǵaratyn zaýytty iske qosý jumystary júrgizilýde.
Saladaǵy qazirgi dinamika óńdeý ónerkásibin damytýǵa, investitsiia tartýǵa, óndiristerdi tehnologiialyq turǵydan kúrdelendirýge jáne lokalizatsiia deńgeiin arttyrýǵa baǵyttalǵan memlekettik saiasattyń nátijesinde qalyptasyp otyr.
Qazaqstanda álemdik avtomobil kompaniialarynyń el naryǵyna kelip qana qoimai, osynda óndiristik qýattaryn ornalastyrýyna, zaýyttarǵa, tehnologiialarǵa jáne kadr daiarlaýǵa investitsiia salýyna jaǵdai jasalǵan.
2025 jyly Almatyda qýaty jylyna 120 myń avtomobilge deiin jetetin Astana Motors Manufacturing Kazakhstan jáne Kostanai oblysynda jylyna 70 myń avtomobil shyǵarýǵa qaýqarly Kia Qazaqstan zaýyttary iske qosyldy. Osy eki jobaǵa salynǵan investitsiianyń jalpy kólemi shamamen 347 mlrd teńgeni qurady. Jańa kásiporyndarda 5 myńnan astam jumys orny ashyldy.
Investitsiialyq tsikl biyl da jalǵasyp jatyr. 2026 jyldyń qańtar-tamyz ailarynda avtokólik quraldaryn, treilerler men jartylai tirkemeler óndirýge salynǵan negizgi kapitalǵa investitsiia kólemi 132,1 mlrd teńgege jetti. Bul ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 43,6%-ǵa kóp.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aiqyndaǵan mindetterge sáikes, Úkimet aldaǵy kezeńde óndiristi odan ári oqshaýlaýǵa jáne avtomobil komponentterin shyǵarýdy damytýǵa basymdyq berip otyr. Bul rette otandyq metallýrgiia men basqa da irgeles salalardy avtomobil óndirisiniń tehnologiialyq tizbegine keńinen tartý perspektivaly baǵyttardyń biri sanalady.
Osynyń nátijesinde avtomobil ónerkásibi Qazaqstan ekonomikasynyń daiyn ónim importyna táýeldiligin azaityp, el ishinde kúrdeli óndiristik tizbekti qalyptastyrýdyń naqty mysaldarynyń birine ainalyp keledi. Bul tizbek metall men avtokomponentter óndirýden bastap daiyn avtomobilge, injenerlik sheshimderge jáne bilikti mamandar daiarlaýǵa deiingi protsesterdi qamtidy.
2026 jyldyń toǵyz aiynda óndiristiń 34,2%-ǵa ósýi salanyń aýqymyn kórsetedi. Alaida negizgi ózgeris óndiris kóleminiń ulǵaiýymen ǵana shektelmeidi. Qazaqstannyń avtokólik ónerkásibinde óndiris geografiiasy keńeiip, lokalizatsiia deńgeii artyp, jańa komponenttik kásiporyndar paida bolyp, zamanaýi tehnologiialar engizilýde. Sonymen qatar myńdaǵan jańa jumys orny ashylyp, bilikti mamandarǵa suranys qalyptasyp otyr.
Qazaqstannyń avtokólik ónerkásibi birtindep mashina jasaýdyń iri segmentteriniń birinen eldiń zamanaýi óńdeý ónerkásibindegi jańa ósý núkteleriniń birine ainalyp keledi.
