Jyl saiyn ailyq eseptik kórsetkishtiń ósip otyrýyna bailanysty, memleketten balalarǵa tólenetin járdemaqy da kóbeiedi. 2020 jyly 1 AEK 2 651 teńgege teń bolady. Kelesi jyly járdemaqy mólsheri qalai ózgeredi?
Bala týǵanda beriletin birjolǵy járdemaqy
Bala týǵanda beriletin birjolǵy memlekettik járdemaqy respýblikalyq biýdjet esebinen jumys isteitin jáne jumys istemeitin áielderge tólenedi.
birinshi, ekinshi, úshinshi balaǵa – 38 AEK nemese 100 738 teńge;
tórtinshi jáne odan keiingi balalarǵa – 63 AEK nemese 167 013 teńge;
Al otbasynda egiz, úshem, tórtem dúniege kelse, birjolǵy memlekettik járdemaqy ár sábige jeke tólenedi.
Bir jasqa deiingi ai saiynǵy járdemaqy
Bir jasqa deiingi balanyń kútimine bailanysty tólenetin járdemaqynyń mólsheri otbasyndaǵy balalar sanyna qarai saralanady.
Jumys istemeitin áielderge:
-
birinshi balaǵa – 5,76 AEK nemese 15 270 teńge;
-
ekinshi balaǵa – 6,81 AEK nemese 18 054 teńge;
-
úshinshi balaǵa – 7,85 AEK nemese 20 811 teńge;
-
tórtinshi jáne odan da kóp balaǵa – 8,90 AEK nemese 23 594 teńge.
Dekretke deiin jumys istegen áielderge bala kútimine bailanysty tólenetin ai saiynǵy tólem bylai esepteledi:
Sońǵy 2 jyl ishindegi jalpy tabysty 24 aiǵa bólip, memleket bekitken 0,4 koeffitsientine kóbeitip, odan shyqqan somadan 10% zeinetaqy jarnasyn alyp tastaisyz.
Máselen, áiel bosanǵanǵa deiin eki jyl ishinde 3 000 000 teńge tabys tapty delik.
Osy somany 24 aiǵa bólemiz: 3 000 000/24= 125 000 teńge.
125 000 teńge – ortasha ailyq jalaqy.
125 000*0,4 = 50 000.
50 myń teńgeniń 10%, iaǵni 5 myńy – ai saiynǵy zeinetaqy jarnasy.
Sonda jumys isteitin áiel bala kútimi úshin ai saiyn 45 000 teńge alyp otyrady.
Júktilikke jáne bosanýǵa bailanysty tólem
Jumys isteitin áielderge júktilikke jáne bosanýǵa bailanysty tólenetin birjolǵy áleýmettik tólemniń mólsheri bylai esepteledi:
ortasha ailyq tabysty jumysqa qabiletsizdik kúnder sanynyń tiisti koeffitsientine kóbeitip, keiin shyqqan somadan 10 protsent zeinetaqy jarnasyn alyp tastaisyz. Koeffitsient 4,2-ge teń.
Mysaly, sońǵy bir jyl ishinde tabysyńyz 1 800 000 teńge boldy. Osy somany on eki aiǵa bólgen kezde, ortasha jalaqy shyǵady.
1 800 000/12 = 150 000 teńge;
150 000 teńge * 4,2 = 630 000 teńge;
Osy somadan 10% zeinetaqy jarnasyn shegeresiz. 630 000 – 63 000 = 567 000 teńge.
Iaǵni, júktilikke jáne bosanýǵa bailanysty birjolǵy tólem 567 000 teńgege teń boldy.
Kópbalaly analar
"Altyn alqa", "Kúmis alqa" alqalarymen marapattalǵan nemese buryn "Batyr ana" ataǵyn alǵan, I jáne II dárejeli "Ana dańqy" ordenderimen marapattalǵan kópbalaly analarǵa tabysyna qaramastan tólenetin ai saiynǵy járdemaqy 16 myń teńgeden asady.
