Jazylbek Qýanyshbaev, Kámshát Dónenbaeva, Ybyrai Jaqaev, Shyǵanaq Bersiev, Táttái Ábilqasymov syndy san myńdaǵan eńbek erleriniń esimin oqýlyqqa engizip, atyn jatqa aitqyzǵan baiaǵy keńestik dáýirdiń eń basty qundylyǵy - janyn salyp jumys istep, mańdai terimen tabys tapqan qarapaiym jandardy qurmetke bólegendiginde!
Elbasynyń Jarlyǵymen osydan úsh jyl buryn engizilgen «Eńbek kúni» merekesi ujymynyń ozaty atanyp, óz jumysyn kásibi deńgeide atqaryp júrgen eren eńbek ielerine degen sol joǵalyp bara jatqan izet pen iltipatty qaitadan alyp keldi. Óskemendegi Metallýrgterdiń mádeniet saraiynda ótken «Eńbek kúni» merekesinde aimaqtyń mańdai aldy diqandary men kásipkerleri, maitalman mehanizatorlary men metallýrgteri, qarapaiym qurylysshylary, jalyndy jas mamandary dúiim jurttyń aldynda qurmettelip, marapattalyp, mereileri ósti.
Mádeniet saraiyna jinalǵan qaýym «ÚMZ», «ÓTMK», «Qaztsink», «Shúlbi SES», basqa da iri kásiporyndardyń eńbek ujymdary ókilderi merekelik saltanatty keshte óz kásibiniń bilgiri atanyp, ataq pen abyroidy, baqyt pen bailyqty qarapaiym eńbekten tapqan bir top jerlesterimizge qol soǵyp, qoshemet kórsetti. «Eńbek joly-Trýdovoi pýt» respýblikalyq konkýrsynyń oblystyq kezeńiniń jeńimpazdary atanǵan bul eńbekkerlerdi, aimaq kásiporyndary ujymdaryn oblys ákiminiń orynbasary Jaqsylyq Omar quttyqtap, óńirdiń, elimizdiń órkendeýine úles qosyp jatqan olarǵa jańa tabystar, úlken jetistikter, otbasylyq baqyt, bereke-birlik tiledi.
- 2013 jyldyń qarashasynda Elbasy «Eńbek kúni» merekesin belgilep berdi. Merekeniń negizgi maqsaty - búgingi jalpyǵa birdei eńbek qoǵamyn qalyptastyrý kezeńinde eńbek adamyna degen qurmetti nasihattaý, óskeleń urpaqqa qarapaiym eńbek adamyn úlgi, ónege etý, eńbek áýletteriniń kópjyldyq dástúrin jalǵastyrý, jastardy óndiris salasyna tartý, eńbek ónimdiligin arttyrý. «Eńbek kúni» álemniń 100-den astam elinde merekelenip keledi. Búgingi kúni bizdiń oblysta 19 myń shaǵyn, 442 orta, 172 iri kásiporyn bar. Onda bizdiń 700 myńnan astam jerlesterimiz eńbek etip jatyr. Óńirdegi bul kásiporyndarda aldaǵy ýaqytta da jańa jumys oryndary ashyla beretin bolady. Oblystaǵy 80 orta tehnikalyq bilim beretin oqý ornynda 40 myńnan astam stýdent orta tehnikalyq bilim alyp jatyr. Memleket biýdjetinen tehnikalyq mamandardy daiarlaýǵa qomaqty qarjy bólinip keledi. Jyl saiyn sol orta tehnikalyq oqý oryndaryn toǵyz myń stýdent bitirip, óndiriske, kásiporyndarǵa maman bolyp kelip jatyr. Eńbek jolyn qarapaiym jumysshy bolyp bastaǵan Elbasynyń ózi bastama kóterip, qoldap otyrǵanyndai, qazir elimizde, oblysymyzda jastardyń jumysshy mamandyqtaryn meńgerip, óz kásibiniń qyr-syryn jetik bilýine tiisti jaǵdailar jasalyp, is-sharalar júzege asyrylyp jatyr, -dedi oblys ákiminiń orynbasary Jaqsylyq Omar.
Úsh atalym boiynsha ótken «Eńbek joly» konkýrsynyń qorytyndysynda «Óndiristiń úzdik jas mamany» atalymynyń jeńimpazy - «Qaztsink» JShS aǵa sheberi Ashat Zikenov, «Jumysshy jastardyń úzdik tálimgeri» atalymynyń jeńimpazy - «Aziia avto» AQ qurastyrý konveieri tsehynyń jetekshisi Andrei Rylskii, «Úzdik eńbek áýleti» atalymynyń jeńimpazy - «Óskemen TMK» AQ ókilderi Fillipovtar áýleti dep tanyldy. Oblys ákiminiń orynbasary konkýrs jeńimpazdary men júldegerlerin marapattap, baǵaly syilyqtar tapsyrdy.
Aiagózdegi «Vagon jóndeý deposynyń» Eńsebaevtar áýleti «Úzdik eńbek áýleti» atalymy boiynsha ekinshi, Kúrshim aýdanynyń Qaratoǵai aýylyndaǵy «Jandos» ShQ jetekshisi Jandos Applatonovtyń jáne «ÚMZ» AQ daǵy Marahovetsterdiń áýletteri osy atalymda úshinshi oryndy ielendi. Eńsebaevtar áýletiniń jalpy eńbek ótili 400 jyl bolsa, mal sharýashylyǵymen ainalysyp jatqan jas kásipker Jandos atasy Tókenniń jolyn jalǵastyryp, osy salada Applatovtar áýleti 70 jyldan astam ýaqyttan beri qajyrly eńbek etýde. Úrjar aýdanyndaǵy «Raýan» ShQ iesi Sámen Saǵatov pen «ÓTMK» AQ tústi metaldar ónimderiniń baqylaýshysy Larisa Ivanova «Jumysshy jastardyń úzdik tálimgeri» atalymynda úshinshi oryn, «Shúlbi SES» JShS sý agregattarynyń mashinisi Andrei Holkin ekinshi oryn aldy. Zyriandaǵy «Sakýra» dámhanasynyń aǵa aspazy Aidos Isqanov «Óndiristiń úzdik jas mamany» atalymynda ekinshi, Kúrshimdegi « Kúrshim» kommýnaldyq sharýashylyq mekemesiniń mehanizatory Jarqyn Bazarbaev jáne «Aziia Avto» AQ slesari Rýstam Iakýpov osy atalymda úshinshi oryn ieleri atanyp, qurmetke bólendi.
Oblys boiynsha konkýrstyń úzdigi atanýǵa 38 úmitker qatysqan.
Úrjar aýdanynyń Aqjar aýylyndaǵy «Raýan» sharýa qojalyǵynyń iesi Sámen Saǵatov 1977 jyldan bastap dala kemesiniń júrgizýshisi bolyp keledi. Sodan beri talai jasqa kombain men traktordyń tilin úiretip, qyrmandy dánge toltyrtyp, eńbekke baýlypty. Endi búgin sol qarapaiym eńbegin ári qarai jalǵastyryp, diqanshylyqpen ainalysyp, egin sharýashylyǵymen shuǵyldanýda.
- Bidaidy, soiany jinap aldyq. Kúnbaǵysymyz ǵana qaldy. Sharýashylyqta jumys istep jatqan mehanizatorlar ákeli-balaly Aleksandr men Vladimir Stil, óz ulym Raýan bilek sybana kirisip, egin oraǵyn tabysty aiaqtadyq. Jumysshylardyń da, bizdiń de kóńilimiz toq, kiimimiz kók, -deidi mereii ósken merekede óz lebizimen bólisken Sámen aǵa. Baqyty men bailyǵyn mańdai terimen taýyp kele jatqan diqannyń eren eńbegi baǵalanyp, aýylǵa «Jastardyń úzdik tálimgeri atanyp» qaitty.
Japondyqtardyń «rolly» men «sýshiin», pitstsany pisirýdiń qas sheberi atanǵan zyriandyq Aidos Isqanov osydan eki jyl buryn Zyriandaǵy Qumash Nurǵaliev atyndaǵy kolledj filialyn aspaz mamandyǵy boiynsha bitirgen eken. Ata-anasy memlekettik qyzmette isteitin jas ózge zamandastarynyń kópshiligi siiaqty «tóre» mamandyq túrlerin tańdamai 9-synyptan keiin birden kolledjge aspaz mamandyǵyna qujat tapsyrypty.
- Juma, senbi, jeksenbi kúnderi bizdiń dámhanaǵa kelýshiler kóbeie túsedi. Qonaqtarǵa biz usynǵan taǵamdardyń unamai qalǵan kezi bolyp kórgen joq. Aspaz bolǵanyma ókingen emespin. Qyzdar jaǵy «Óziń aspazsyń, qandai jaqsy» dep qaljyńdap jatady. Bul mamandyqqa bala kezimnen beiimdelip óstim. Dastarqanymyzdy tátti taǵam túrine, dámdi asqa toltyryp qoiatyn anamnan as ázirleýdi kishkentai kezimnen-aq úirenip, keibireýin ózim de daiyndai bastadym. Anam jumysqa ketkende úidegi kishkentai qaryndasym Aiajanǵa tamaq daiyndap, toqash ta pisirip beretinmin, - deidi 25-tegi aspaz jigit Aidos.
«Óndiristiń úzdik jas mamany» atalymynyń jeńimpazy Ashat Zikenov - Ulan aýdanynyń týmasy. D.Serikbaev atyndaǵy ShQMTÝ-dyń taý-ken metallýrgiiasy fakýltetin bitirgen soń «Qaztsink» JShS mys zaýytyna jumysshy bolyp ornalasqan ol qazir osyndaǵy anod óndirisiniń aǵa sheberi bolyp eńbek etýde. Qazaq, orys, aǵylshyn tilin jetik biletin talapty jas kásiporynda eńbek etip jatqan eki jyldyń ishinde Gretsiia, Germaniia elderine baryp jańa ǵasyrdyń ozyq tehnologiiasymen jabdyqtalǵan «Jańa metallýrgiianyń» qupiiasy men qyr-syryn úirenip, tájiribe jinap qaitypty. Jas maman mys zaýytynyń júregi -«Aiza pesh», katodty mys óndirisi týraly aǵylshyn tilindegi óndiristik kitaptardy kóp oqimyn deidi taǵy da. «Eńbekqor uiqysynan shirap turady, erinshek uiqysynan qirap turady» degen, oqydym, boldym, toldym demei, tekke júrmei, tájiribe jinaqtap, 23-inde óz mamandyǵynyń kásibi bilgiri atanǵan Ashattyń alǵyrlyǵy, eńbekqorlyǵy qazaqstandyq jastardyń báriniń boiynda júrse dedik.
«Eńbek kúni» merekesiniń saltanatty keshi oblystaǵy jas ónerpazdardyń án-jyryna ulasty.
Janargúl Muqatai
