Foto: primeminister.kz
Premer-Ministr Álihan Smaiylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimettiń kezekti otyrysynda elektr energetikasy salasyn odan ári damytý máseleleri qaraldy, - dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Energetika ministri Almasadam Sátqaliev Qazaqstannyń biryńǵai elektr energetikalyq júiesi shtattyq rejimde jumys isteitinin baiandady. Búgingi tańda elimizde 220 elektr stantsiiasy jumys isteidi, onyń ishinde jalpy qýaty 2,8 GVt bolatyn 144 JEK obektisi bar. Osy jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdai boiynsha jalpy qolda bar qýattyń kólemi 20,4 GVt, osy kúzgi-qysqy kezeńde tutyný maksimýmy 16,6 GVt qurady.
2023 jyly elektr energiiasyn tutyný kólemi 115 mlrd kVt/saǵ. (2022 jyly – 112,9 mlrd kVt/saǵ.) boldy. Elektr energiiasyn óndirý 112,8 mlrd kVt/saǵ., kórshiles elderden elektr energiiasyn importtaý 3,4 mlrd kVt/saǵ., eksport 1,4 mlrd kVt/saǵ. qurady.
El ekonomikasy men halqyn turaqty energiiamen jabdyqtaýdy qamtamasyz etý úshin taiaý jyldary jańa energiia qýattaryn kezeń-kezeńmen engizý jáne qoldanystaǵy elektr stantsiialaryn jańǵyrtý kózdelip otyr. Bul rette elektr energiiasyn tutyný kólemindegi kómir generatsiiasy úlesiniń edáýir tómendeýi jańartylatyn energiia kózderin engizý jáne gaz generatsiiasy esebinen qamtamasyz etiletin bolady. Jańartylatyn, balamaly energiiany jáne gaz generatsiiasyn iske qosý arqyly elektr energiiasyn tutyný kólemindegi kómir generatsiiasynyń úlesi edáýir tómendeitin bolady.
Otyrysta ulttyq energetikalyq jeliniń aǵymdaǵy jai-kúii týraly KEGOS kompaniiasynyń basqarma tóraǵasy Nábi Aitjanov, jańa iri jobalardy iske asyrý týraly «Samuryq-Energo» basqarmasynyń tóraǵasy Qairat Maqsutov aityp berdi.
Mańǵystaý atom energetikalyq kombinatyndaǵy (MAEK) jóndeý jumystarynyń barysy, Qyzylorda oblysyndaǵy bý-gaz qondyrǵysy men Jambyl oblysyndaǵy jel elektr stantsiiasynyń qurylysy týraly óńirler ákimderi Nurlan Noǵaev, Nurlybek Nálibaev, sondai-aq oblys ákiminiń orynbasary Nurjan Kalenderov baiandama jasady.
Premer-Ministrdiń aitýynsha, elektr energetikasy – el ekonomikasynyń «tamyryna qan júgirtip», turaqty damýǵa negiz bolatyn biregei sala.
«Memleket basshysy óz Joldaýynda keminde 14 GVt kóleminde qosymsha qýat kózderin iske qosýdy tapsyrdy. Jalpy ishki ónimdi 2 esege deiin ósirý úshin bizge osyndai kólemde energiia qýaty qajet. Ol úshin energetika salasy tez damýy tiis», — dedi Álihan Smaiylov.
Úkimet basshysynyń aitýynsha, naǵyz aiaz kezinde QR energetikalyq júiesiniń disbalansy iri ónerkásip kásiporyndary úshin elektr energiiasynyń tapshylyǵy men toqtaýyna ákep soqtyrady. Boljam boiynsha Qazaqstanda energiia tutyný kólemi turaqty óse beredi. Sondyqtan qazirgi kezde elimizdegi energiia balansyn saqtaý úshin batys óńirlerdiń gaz qýattaryn tartý jumystary júrgizilip jatyr.
«Soltústik jáne Ońtústik aimaqtarda generatsiialaý kólemin ulǵaitýǵa basymdyq berildi. Atap aitqanda, biyl Ekibastuz GRES-1-de 1-shi energiia blogyn qalpyna keltirý jobasyn aiaqtaý josparlanyp otyr. Kókshetaý, Semei jáne Óskemen qalalarynda jańadan Jylý elektr ortalyqtaryn salý máselesi pysyqtalyp otyr. Ońtústik óńirlerde gaz generatsiialaý jobalary iske asyrylýda», — dedi Premer-Ministr.
Úkimet basshysynyń aitýynsha, 2030 jylǵa qarai jańartylatyn energiia kózderiniń 15% úlesine qol jetkizý maqsatynda Total Energies, Acwa Power jáne Masdar siiaqty strategiialyq investorlarmen iri jobalar iske asyrylatyn bolady.
«Jalpy 2035 jylǵa deiin Qazaqstannyń biryńǵai elektr energetikalyq júiesine shamamen 26 GVt bazalyq jáne manevrlik generatsiiany iske qosý josparlanyp otyr. Qabyldanyp jatqan sharalar elektr energiiasynyń tapshylyǵyn joiýǵa jáne 2030 jylǵa qarai onyń rezervin qamtamasyz etýge múmkindik beredi», — dedi Álihan Smaiylov.
Oǵan qosa Úkimet basshysy 2020 jyly Gidroenergetikany damytý jónindegi is-sharalar jospary qabyldanǵanyn aitty. Alaida ótken jyldary ekologiialyq kún tártibi ózgerdi, sý resýrstarynyń tapshylyǵy arta túsýde. Osyǵan bailanysty Premer-Ministr naýryz aiynyń sońyna deiin 2030 jylǵa deiingi jańa jospardy qabyldaýdy tapsyrdy.
Sondai-aq, Úkimet basshysynyń aitýynsha, buryn bastalǵan iri jobalardy iske asyrý sozylyp ketti. Solardyń biri – Ekibastuz GRES-2-niń 3-shi energiia blogyn salý jumystary.
«Bir ai merzimde qurylys jumystaryn bastaý qajet», — dedi Álihan Smaiylov.
Oǵan qosa batys energetika aimaǵyn Biryńǵai ulttyq júiege qosý máselesi sheshimin tappai otyr. Osyǵan bailanysty «KEGOS» kompaniiasyna biyl «Aqtóbe – Atyraý» elektr berý jelisin salý jumystaryn bastaý tapsyryldy.
«Búginde Energetika ministrligi jańa gaz generatsiialaý obektilerin salý oryndaryn aiqyndady. Olar – Qyzylorda, Shymkent, Taraz, Aqtaý, Atyraý jáne Aqtóbe qalalary. Osy jobalardy iske asyrý úshin aqpan aiynyń sońyna deiin qajetti rásimderdi bastaý qajet», — dedi Premer-Ministr.
Úkimet basshysy sondai-aq ákimdikterdiń óńirlik elektr jelilerin damytý jumystarynan shettep qalǵanyn aitty.
«Óńirlik elektr jelilik kompaniialary ózderiniń investitsiialyq baǵdarlamalarynyń jasalýy men oryndalýyn baqylap otyrǵan joq. Buǵan jeltoqsan aiynda elimizdiń soltústik óńirlerinde elektr qýatynyń jappai óship qalýy dálel. Jergilikti atqarýshy organdar óńirlik elektr jelilik kompaniialardyń qyzmetin úilestirýdi qamtamasyz etýi tiis», — dep túiindedi Úkimet basshysy.
