Baǵdarlamanyń arqasynda baspanaly boldy

Búginde baspana – basty másele. Úii joqtyń kúii bolmaitynyn baba­larymyz atam zamanda aityp ketken. Daǵdarys eki ókpeden qysqan myna kezeńde baspana túgili bas qaiǵy ýaqyt kelip tur. Endi ne istemek kerek? Halqynyń qamsyz tirligi úshin memleket mundaida bel sheship iske kiristi.

Eldiń eńsesin tiktep, daǵdarystyń daýylyna, zamananyń jaýynyna urynbas úshin naqty baǵdarlamalar qabyldap, jurtshylyqtyń jaily ómirine jol ashyp jatyr. Solaisha, ómir soqpaǵy endi bastalǵan jas otbasylar men jas mamandar úili bolyp, jaǵdaiyn durystap otyr. Bul rette oblystyq ákimdikter de eki qolyn jaiyp, qur qarap otyrǵan joq. Mysaly, Qyzylorda oblysynyń ákimdigi jyl basynda «Qazaqstannyń turǵyn úi qurylys jinaq banki» AQ-pen birlesip aimaqta «Óz úiim» jobasyn qolǵa aldy. Atalmysh banktiń igilikti bastamasyn birinshi bolyp qoldaǵan Syr óńiri ekenin osy arada aita ketken abzal.

Bul qandai baǵdarlama edi? Aty aityp turǵandai bank qoljetimdi, aǵaiynnyń qaltasyna artyq salmaq salmaityn turǵyn úiler sala bastaidy. Al jańa baǵdarlama boiynsha eń alǵashqy úi Qyzylorda qalasynda bastaldy. Atalǵan joba aiasynda Qyzylorda qalasynda 40 myń sharshy metrdi quraityn 12 kópqabatty turǵyn úi salynatyn boldy. Jańa baǵdarlamany birlesip júzege asyrý maqsatynda Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev pen «Qazaqstannyń turǵyn úi qurylys jinaq banki» AQ Basqarma tóraǵasy Aibatyr Jumaǵulov memorandýmǵa qol qoidy. Osy kelisim negizinde jyl basynda qaladaǵy «Syrdariia» shaǵyn aýdanynan 100 páterlik 2 kópqabatty turǵyn úidiń alǵashqy irgetasy qalandy. Al qalǵan 500 páterdi qu­raityn 10 kópqabatty turǵyn úi jańadan boi kóteretin «Arai-3» shaǵyn aýdanynda salynady. Bul – bir jyl ishinde «Óz úiim» baǵdarlamasy arqyly 600 qyzylordalyq baspanaly bolady degen sóz.

Kelisim jasalǵan kezde aimaq basshysy Qyrymbek Kósherbaev «Jańa baǵdarlama bizdiń óńirden bastaý alyp otyr. Sondyqtan Tur­ǵyn úi qurylys jinaq bankiniń basshylyǵyna alǵys aitqym keledi. Ótken jyly oblys ortalyǵynda turǵyn úi qurylysy 8 esege artty. Biyl da bul jumystar jalǵasyn tabatyn bolady. Atqarylǵan ju­mystardyń nátijesin halyq kórip otyr. Tek qana 2015 jyldyń ózinde biz osy salaǵa 22 milliard teńge investitsiia tarttyq. Biyl da bul kórsetkish kem bolmaidy»,– degen edi. Al Turǵyn úi qurylys ji­naq banki arqyly baspana salý kór­setkishi boiynsha Qyzylorda oblysy úzdik 3 aimaqtyń ishinde.

«Óz úiim» baǵdarlamasyn osy aimaqtan bastaýymyzdyń da sebebi bar. Jergilikti basshylar qurylys júrgizý úshin qajetti in­fra­qury­lymdy daiyndap, barlyq jaǵ­daidy jasap otyr. Sonymen qatar, úiler­diń sapasyn da udaiy baqylaýda us­taityn bolamyz», – degen edi Turǵyn úi qurylys ji­naq bankiniń basshysy Aibatyr Ju­maǵulov.

Sonymen, kelisim sońy qalai bol­dy? Alty aidyń ishinde biri 40 páterden, ekinshisi 60 páterden turatyn eki turǵyn úi salyndy. Qysqa merzimniń ishinde salyn­sa da, baspananyń sapasyna min artý qiyn. Konstitýtsiia kúni mere­kesi qarsańynda el igiligine pai­dalanýǵa berildi. Osylaisha, mereili meiram aiasynda 100 qyzyl­ordalyq azamat baspanaly boldy. Jańa qonysqa kirip, qos toiy qabat kelip jatqan aǵaiynnyń qýanyshyna Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev pen «Qazaqstannyń turǵyn úi qurylys jinaq banki» AQ basqarma tóraǵasy Aibatyr Jumaǵulov ta ortaqtasty. «Qýanyshty bólisseń kóbeiedi» degen qazaq támsiline salsaq, osylaisha búgingi shattyqqa toly kúnniń baǵasy eselene túskenin baspanaly bolǵan adamdardyń júzinen anyq baiqaýǵa bolady.

– Eń aldymen, barshańyzdy eli­mizdiń Negizgi zańy – Kon­s­­titýtsiia kúnimen shyn júrekten quttyqtaimyn. Elimiz táýelsizdigin alyp, derbes memleket bolyp, óziniń Ata Zańyn qabyldap, azamat­tarynyń quqyqtary men talap­tarynyń saqtalýyna jol bas­tap, halqynyń qamsyz tirshiligin qam­tamasyz etip otyr. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń sarabdal saiasatynyń arqasynda elimiz jyldan-jylǵa ósip, órkendep keledi. Búgingi sizderdiń qýanyshtaryńyz da osy táýelsizdiktiń jemisi der edim. Sońǵy jyldar­y Qyzylorda oblysy qarqyndy qurylys alańyna ainaldy. Naqty dálel retinde aimaq­taǵy qurylys qarqyny 3,5 esege, qalada 8 esege kóbeigenin aitsaq bolatyndai. Dál qazirdiń ózinde 90 úidiń qurylysy júrip jatyr. Mynadai daǵdarys zamanynda qurylystyń qarqynyn qulatpai ustap turýdyń ózine úlken kúsh kerek. Al Qyzylorda oblysy sol qarqyndy ósirip otyr. Osy rette, qala halqyna úlken qýanysh syilap otyrǵan «Qazaqstannyń turǵyn úi qurylys jinaq banki» AQ-pen bizdiń qurylysshylarǵa rizashylyǵymdy bildirgim keledi,– dedi Qyrymbek Eleýuly.

Saltanatty sharaǵa arnaiy Alma­tydan kelgen «Qazaqstannyń tur­ǵyn úi qurylys jinaq banki» AQ basqarma tór­aǵasy Aibatyr Jumaǵulov ta turǵyndarǵa tilektestigin bildirdi.

«Óz úiim» baǵdarlamasynyń alǵashqy irgetasy Qyzylorda oblysynda qalandy. Bizdiń usynysymyzǵa birden qoldaý bildirip, oiymyzdy iske asyrýǵa kómektesken Qyrym­bek Eleýulyna, oblys jáne qala ákimdigine alǵys aitqym keledi. Osy joba bastalǵanda buǵan kúmánmen qaraǵan adamdar az bolmady. Degen­men, azǵantai ǵana ýaqytta eki úi salynyp, búgin qonystanýǵa berilip otyr. Qyzylorda oblysynyń taǵy bir ereksheligin aitqym keledi. Ol – ákimdik pen qurylys kom­paniialarynyń arasyndaǵy óz­ara senim. Ákimdik tarapynan qury­lysshylarǵa jan-jaqty qoldaý jasalyp keledi eken. Sol sebepti aimaqta birlesip jumys isteýdiń jaqsy tájiribesi qalyptasqan. Oǵan búgin biz de kýá bolyp otyrmyz. Aimaq qurylys kólemi boiynsha respýblikada alǵashqylardyń qatarynda keledi. Bul ózge óńirlerge úlgi bolatyn úrdis dep oilaimyn. Jyl aiaǵyna taman «Óz úiim» baǵ­darlamasy boiynsha taǵy bir­neshe úi paidalanýǵa beriledi. Keler jyly da bul is óz jalǵasyn tabady, birlesken jumysymyz jalǵasa be­redi degen oidamyn. Jańa qonys ie­lerin quttyqtaimyn. Úilerińiz baqyttyń mekeni bolsyn»,– dedi ol.

«Ómiriń abat, qos toiyń qabat bolsyn» degen ǵoi. Ata Zań merekesi tusynda baspana kiltin qolyna alyp, qýanyshtary qoinyna syimai turǵan azamattarmen sóilestik. Barlyǵy da memleket júrgizip otyrǵan saiasatqa, aimaq basshysynyń iskerligine alǵysyn aityp jatyr. Solardyń biri «Altyn dán» mekemesiniń qyzmetkeri Aisha Ábdirazaqova aǵynan jaryldy. «Osydan birshama jyl buryn salynyp jatqan jańa úilerge qyzyǵa qarap, solardan baspana alýdy armandap júrýshi edik. Ondai kún qashan bolady, qolymyz jeter me eken dep ishtei ýaiymdaitynbyz. Qazir, qudaiǵa shúkir, kezekte turǵandardyń qanshamasy úili boldy. Jas otbasylar da, memlekettik qyzmetkerler de, kóp­balaly analar da, barlyǵy qonys toiyn toilatyp jatyr. Tanys­tarymyzdan, týystarymyzdan «úi alypty» degen qýanyshty habardy jii estimiz. Ózim de solar sekildi ásem úiden páter alyp otyrmyn. Qyrymbek Eleýulynyń qolynan kilt alý mártebesine ie bolǵanyma óte qýanyshtymyn. Munyń barlyǵy – dáýleti men sáýleti sai kelgen ai­maǵymyzdyń bolashaǵy zor ekendigin kórsetedi dep oilaimyn. «Máńgilik El» ideiasymen órkenietke qadam basqan Qazaqstannyń árbir azamaty jańa úidiń iesi bolýǵa laiyq dep sanaimyn», – dedi ol.

«Óz úiim» baǵdarlamasy ustaz­darǵa da ońtaily bolyp tur. Oqý­shyǵa álipti árip dep tanytyp, sanaly ǵumyryn aǵartýshylyqqa arnaǵan adamdardyń kóp jaǵdaida materialdyq turǵydan mańdaiy shylqymaityny belgili. Bir ǵana ailyqqa qarap, sonymen kúneltip júrgen qaýym da «Óz úiim» arqyly baspanaly bolyp jatyr. Solardyń biri – №106 mekteptiń muǵalimi Bal­jan Qosbergenova.

– Qazaqstannyń «Turǵyn úi qurylys jinaq bankiniń» 4 jyldan beri salymshysymyn. Ýaqyt degenniń qalaisha tez ótkenin ańǵarmai da qaldyq. Qajetti somanyń 50 paiyzyn jinasańyz jetip jatyr. Óte senimdi, tiimdi baǵdarlama ekendigine anyq kózim jetti. Búgingi qýanyshymdy sózben aityp jetkize alar emespin. Osyn­dai mereke kúni jańa bas­pana alýy­myzǵa jaǵdai jasap, qam­qorlyq tanytyp otyrǵan el azamattaryna aitar alǵysymyz sheksiz. Qazaq eli búginde damýdyń dańǵyl jolyna túsip, álem moiyndar memleketke ainaldy. Qyzylorda oblysy da kún sanap kórkeiip, ósip-órkendep keledi. Qazir qalanyń tórt buryshyn ainalyp shyqsańyz, óz kózińizge ózińiz senbeitindei ózger­gen. Qanshama turǵyn úiler salynyp, jańa aýdandar boi kóterýde. Mektep, balabaqshalar paidalanýǵa berilip, ishi balanyń kúlkisine tolýda. Aimaǵymyzda úsh aýysymda oqityn mektep qalǵan joq. Al apatty mektepter birer jylda to­lyq joiylady. Baspanaly bolýy­ma jaǵdai jasap, armanymyzdyń oryndalýyna yqpal etken barlyq azamattarǵa shyn nietimmen alǵys aitqym keledi,– dedi.

Aqyn Sabyr Adai «Ár qazaq meniń jalǵyzym» deidi. Olai bolsa, árbir qazaq óz baýyryna, otandasyna kómektesýge, qol ushyn sozýǵa, qýanyshyna ortaqtasyp, qaiǵysyn bólisip, taryqqanda mańdaiynan sipap, toryqqanda kóńilin demeýge tiis degen túiinge taban tireimiz. «Árbir qazaqstandyq baspanaly bolýy kerek. Elimizdiń ár turǵyny óz úiinde turyp, memleketimizdiń ósip-órkendeýine atsalysýǵa tiis. Memleketimiz oǵan bar jaǵdaidy jasap otyr. Azamattarynyń alańsyz ómir súrýine barynsha qolqabys etýde. Al árbir otbasynyń el qatarly óz úii bolsa, ol – baqyt. Mine, búgin qanshama otbasy osy baqytty sezinýde. Jasyratyny joq, aimaq basshysy Qyrymbek Kósherbaevtyń Syr eline kelýimen birge oblystyń tirshilik tamyryna qan júgire bastady. Ekonomikamyzdyń qai sa­lasynda bolsyn jan jadyra­tar jańalyqtar bar. Ózgege maqta­nary­myz kóbeidi. Jýyrda ǵana jer alý kezeginde turǵan myńdaǵan azamatqa jer berildi. Bir kúnde osynsha janǵa qýanysh syilaityn aýqymdy jumys kez kelgen oblys­ta bolyp jatyr dep aita almaimyn. Sondai-aq, turǵyn úi salý jóninen de aimaqt­ar arasynda kóshtiń basynda ekendiginen habardarmyz. Onyń jarqyn dáleli – búgin 100 otbasyǵa páter kiltiniń tabys­talýy desem qatelespeimin», – dedi «Qazyna» seriktestiginiń qyzmetkeri Gúljan Seksembaeva.

Bul bir baqytqa toly, shattyqqa shomylǵan shaq boldy. Eń bastysy, bir kúnde 100 otbasynyń armany oryndaldy. Al arman tek turaqty damýy bar, azamattaryna qamqorlyǵyn aiamaityn, ekonomikasy ósken, áleýmettik jaǵdaiy óngen elde ǵana aqiqatqa ainalady.

Erjan BAITILES,

«Egemen Qazaqstan»