Aishýaq hannyń qulpytasy tabyldy (Foto, Video)

Aishýaq hannyń qulpytasy tabyldy (Foto, Video)

Batys Qazaqstan oblysynda «Jaiyq Press» JShS uiymdastyrǵan izdestirý jumystary barysynda Aishýaq hannyń qulpytasy tabyldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" jergilikti "Oral óńiri" basylymyna silteme jasap.

Atalmysh mediaholdingtiń bas direktory Jantas Safýllinniń málim etkenindei, budan úsh jyldai buryn Bekei Esengeldiulyn zertteý barysynda jýrnalist Nurtas Nabiollauly men Baǵdat Mədiuly Bekei aýyly mańynda qulpytasy bar degendi estip, arnaiy barǵan. Osy sapar barysynda Nurtas Nabiollauly Bekei qorymyndaǵy qulpytastardy da sýretke túsire kelgen eken. Ol ony sol kezde feisbýk paraqshasyna salǵan. Úsh jyl ótkende, feisbýk esine salǵanda, bólisip, qaita jariialaidy.  Sony kórgen Muratbek qajy Jahatov múk basqan qulpytas jazýlarynan Aishýaq han Əbilhaiyruly degendi anyq oqidy.

«Mine, búgin Oral qalasynan 40 shaqyrymdai qashyqtyqtaǵy, Samara-Shymkent kúre jolynan eki shaqyrymdai jerdegi Bekei aýyly (Terekti aýdany) mańyndaǵy qorymǵa qaita bas tiredik.

Aishýaq Əbilhaiyrulynyń (1727-1812) qulpytasy múkten tazartylyp, aýdarylyp, oqyldy. Bylai jazylǵan eken:

  1. Hýəl mýlký əl-haiiýl-ləzzi lə iamýt əbədə /
    2. Həzəl marhad əl-marhým əl maǵfýr əl mabrýr
    3. Əbý əl-muzafar ýə əl-mansýr said bahadýr han
    4. Aichýaq ibn han Əbýlhaiyr ibn Hadjy
    5. Sultan ələihi əl-ǵafýr əl rahim əl-ǵýfran
    6. Allahýmma adjali əl-qabrahý raýdatan min riaddin əldjannan
    7. Ýələ Tədjali hafratin min əl-niraný hafrat. Kəfə bil-məýt
    8. Tarih 1227 sana 15 səýirde rehlət etdi seksən besh iashynda (búgingi jyl sanaýymyz boiynsha 1812 jyly 15 səýirde 85 jasynda qaitys bolǵan)
    9. (Tóreniń tańbasy)

Artqy jaǵy:
1 Kishi iýziniń qazaq halqy ishinde
2. Húkúmet ieleiýb hanlyq ishinde
3. olýb razy m.... sinde
4. etdi ...
5. haiatynda eki uǵly han oldy
6. biri Jantóre biri Shirǵazy
7. múshərif astanasy taǵala m.....m
8. qoiybdúr enshi... Alǵazy sultan

Aishýaq Əbilhaiyruly 1797-1805 jyldar aralyǵynda Kishi júzdiń hany bolǵan. Handyqqa 1797 jyly 70 jasynda qol jetkizip, 78 jasynda óz erkimen bas tartqan. Ornyna uly Jantóre han sailanǵan.

Osyǵan deiin Aqjaiyq aýdanynan 1795-1797 jyldary han bolǵan Esim Nuralyulynyń jəne 1805-1809 jyldary han bolǵan Terekti aýdanynan Jantóre Aishýaqulynyń qulpytastary tabylǵan bolatyn. Mine, ekeýiniń ortasynda han bolǵan Aishýaq Əbilhaiyrulynyń da qulpytasy tabylyp, aýdaryldy. Qulpytasty aýdarǵan Muratbek Jahatov pen jýrnalist Qazbek Qabjan», dedi Jantas Safýllin.