Keshe Astanadaǵy «Qazmedia» ortalyǵynda aimaqtyq BAQ forýmy ótti. Onda elimizdegi aqparat salasynyń búgini men bolashaǵy jaily aitylyp, mass-media máseleleri talqylandy.
Sharaǵa Aqparat jáne kommýnikatsiialar ministri Dáýren Abaev pen respýblikalyq jáne oblystyq basylymdardyń basshylary, telearnalardyń direktorlary, sondai-aq, Prezident Ákimshiliginiń ókilderi men Parlament Májilisiniń depýtattary jáne reseilik tanymal telejýrnalister qatysty.
– Búgingi forým Elbasynyń tikelei tapsyrmasyna sáikes ótkizilip otyr. Sondyqtan da, osy sharaǵa elimizdiń jetekshi BAQ ókilderi shaqyryldy. Resmi málimetterge súiensek, qazirgi tańda elimiz boiynsha 3 myńǵa tarta buqaralyq aqparat quraly jumys jasaidy. Munyń 80 paiyzǵa jýyǵyn aimaqtyq BAQ-tar quraidy. Osy jerde aitarym, qarap otyrsaq, qazirgi kezde kez kelgen saittar men portaldar áleýmettik jelilerdiń jyldamdyǵyna ilese almai keledi. Nege? Óitkeni, saǵattyń tilindei syrǵyǵan ýaqyttyń talaby – aqparatty jedel ári sapaly taratý ǵana emes, tutynýshynyń qyzyǵýshylyǵyn dál taýyp, oqyrmanmen bailanys ornata bilý.
Sonymen qatar, eldiń múddesin, halyqtyń muń-muqtajy men óńirdegi basqa da baǵyt baǵdaryn jurtshylyqqa tiimdi tásildermen jetkizý, – dedi D.Abaev.
– Búgingi forým Elbasynyń tikelei tapsyrmasyna sáikes ótkizilip otyr. Sondyqtan da osy sharaǵa elimizdiń jetekshi BAQ ókilderi shaqyryldy. Resmi málimetterge súiensek, qazirgi tańda elimiz boiynsha 3 myńǵa tarta buqaralyq aqparat quraly jumys jasaidy. Munyń 80 paiyzǵa jýyǵyn aimaqtyq BAQ-tar quraidy. Osy jerde aitarym, qarap otyrsaq, qazirgi kezde kez kelgen saittar men portaldar áleýmettik jelilerdiń jyldamdyǵyna ilese almai keledi. Nege? Óitkeni, saǵattyń tilindei syrǵyǵan ýaqyttyń talaby – aqparatty jedel ári sapaly taratý ǵana emes, tutynýshynyń qyzyǵýshylyǵyn dál taýyp, oqyrmanmen bailanys ornata bilý. Sonymen qatar, eldiń múddesin, halyqtyń muń-muqtajy men óńirdegi basqa da baǵyt- baǵdaryn jurtshylyqqa tiimdi tásildermen jetkizý, – dedi D.Abaev.
Onyń aitýynsha, qazir buqaranyń buqaralyq aqparat quraldaryna degen kózqarasy múlde bólek. Olar jýrnalisterden tolymdy taqyryptaǵy maqala men shynaiy aqparat kútedi. Sondyqtan da qalamyn qarý, mikrofonyn azyq etken jýrnalister jańalyqtyń jarshysy bolarda elge beretin óniminiń sapasyna da nazar aýdarýy kerek.
– Rasyn aitaiyq, elimizdegi óńirlik BAQ-tardyń róli sońǵy ýaqytta arta bastady. Tilshiler qaýymy bilik pen halyqtyń altyn kópiri degen atty abyroily arqalap júr, – dedi ári qarai ministr.
Osy jerde forýmǵa qatysýshylar tarapynan Dáýren Abaevqa usynystar aityldy. Máselen, «Almaty» telearnasynyń bas direktory Álibek Áldenei Qazaqstannyń media-naryǵynda Ulttyq teleradio habarlaryn taratýshylar qaýymdastyǵy sekildi kóptegen qoǵamdyq BAQ uiymdary bar ekenin tilge tiek ete kelip, olardyń baǵyttary óte tar, birde-bir óńirlik BAQ-ty qamtymaitynyn aitty. Sonymen birge, jýrnalister qaýymynyń kóp jaǵdaida quqyǵy qorǵalmaitynyn jetkizdi.
– Osyǵan orai mende mynadai usynys bar. Siz óńirlik BAQ-tyń múddesin qorǵaityn jańa alians qurý ideiasyna qalai qaraisyz? – dedi Álibek Áldenei. Buǵan Dáýren Abaev: «Iá, mundai alians kerek dep oilaimyn. Óńirlik jýrnalister aliansyn qurý usynysyn tolyqtai qoldaýǵa bolady. Buǵan qosa, shynymen de memlekettik tapsyrys aiasynda ázirlenetin kontenttermen almasatyn ýaqyt jetti. Biz bul kontentterdi óńirlerge berýge daiynbyz. Bul, ásirese, óńirlik telearnalar úshin barynsha mańyzdy bolar edi», – dei kele, oblystyq gazetterdiń máselesine de toqtaldy.
– Aldaǵy 21 qarasha kúni oblys ákimderiniń orynbasarlaryn jinap, jinalys ótkizemin. Onda elimiz boiynsha qazaq jáne orys tildi 25 oblystyq gazetterdi jekemenshikke berý nemese respýblikalyq «Egemen Qazaqstan» men «Kazahstanskaia pravda» gazetteriniń quramyna qosý máselesin talqylaimyz. Sondyqtan da naqty sheshimdi aita almaimyn, – dedi ministr. Sonymen qatar, ol kelesi jyldan bastap memlekettik tapsyrystyń tarifin arttyratynyn jetkizdi. Onyń aitýynsha, bul BAQ úshin óte tiimdi bolmaq.
– Ministrlik memlekettik tapsyrystyń baǵasyn ósirse, aimaqtyq BAQ-tyń qazanyna birshama mol qarjy túsip, áleýmettik-ekonomikalyq ahýaly artady. Bul sizder úshin eń basty jańalyq dep esepteimin. Qazirgi tańda ministrlik tarifke bailanysty egjei-tegjeili tekserý jumystaryn júrgizip jatyr, – dedi Dáýren Abaev.
Munan bólek forýmda media salasynyń damýy, telearnalardyń kórermen suranysyn qanaǵattandyrý jaiy aityldy. Baiandama jasaǵan «Astana» arnasynyń bas direktory Lázzat Tanysbai mediakeńistiktegi tabys kóziniń negizgi bóligi sanalatyn jarnamaǵa toqtaldy.
– Qazir telearnalardaǵy jarnamadan túsetin tabys 15 paiyzǵa tómendedi. Esesine qazaq tildi kórermen 82 paiyzǵa jetti. Kózi ashyq, kókiregi oiaý halyq arnalardan juldyzdar ómirin emes, qoǵamdaǵy shynaiy beinelerdi baiandaityn ónimdi kórgisi keledi. Men óz tájiribeme súienip aitarym, qazir jurtshylyqqa jyldam aqparat pen boiamasyz tirlikti kórsetetin habarlar qajet, – dedi ol.
Al reseilik «NTV» telearnasynyń jýrnalisi Liliia Gildeeva halyqaralyq BAQ-tyń búgingi bet-beinesin sóz etti. Onyń pikirinshe, sheteldik buqaralyq aqparat quraldary qoǵamdaǵy qubylysty tym ásirelep jetkizýge qushtar. Olardyń basym bóligi kásibilikten góri, kózboiaýshylyq áreketterge jol beredi.
– Menińshe, árbir jýrnalist birinshi kezekte kásibine degen qushtarlyǵyn, adaldyǵyn kórsete otyryp, kórermen men oqyrmanǵa shynaiylyqty kórsetetin habar taratýǵa umtylýy kerek. Kóp jaǵdaida BAQ jas jýrnalisterdi daiyndaýda kemshin túsip jatady. Máselen, «NTV» telearnasy jýrnalisti jumysqa qabyldamas buryn, onyń jazýyna basa mán berip, jumysty alyp kete alatynyna kóz jetkizedi. Bul – qazirgi qoǵamnyń talaby, – dedi L.Gildeeva.
Jalpy, aimaqtyq BAQ-tar forým barysynda otandyq buqaralyq aqparat quraldarynyń ózindik orny men ózekti máseleleri keńinen qozǵalyp, qatysýshylar tarapynan pikirler aityldy. Iaǵni, Qazaqstandaǵy medianaryqtyń daǵdarys-menedjmenti, búgingi qoǵamdaǵy buqaralyq aqparat quraldarynyń jurtshylyqqa jylt etken jańalyq taratýdaǵy jańasha úlgisin engizýdegi ereksheligi baiandaldy.
Forým barysynda Dáýren Abaev aqparattyq salany airyqsha nazarda ustaý kez kelgen memlekettiń kókeikesti máselesi ekendigine toqtaldy. Ministrdiń aitýynsha, otandyq buqaralyq aqparat quraldaryn damytý, onyń ishindegi aýqymdy baǵyt aimaqtyq media salasyn ilgeriletý búgingi kúnniń basty talaby bolmaq.
– Osy oraida Aqparat jáne kommýnikatsiialar ministrligi Elbasynyń tapsyrmasy boiynsha óńirlik mass-mediany jańa deńgeige kóterý sharalaryn qolǵa alady, – dedi ministr. Sonymen qatar, ol uiymdastyrylyp otyrǵan búgingi kúngi forým atalǵan máselelerdi óńirlik jýrnalistermen birge talqylap, ózara pikir men tájiribe almasýdyń tamasha múmkindik ekenin aitty.
Jiyn sońynda elimizdegi óńirlik BAQ ókilderiniń Elbasy saiasatyn nasihattai otyryp, birlik pen turaqtylyqty nyǵaitýǵa eleýli úles qosyp kele jatqany tilge tiek etilse, jýrnalistika salasyndaǵy jetistikter qashanda olardyń adal eńbeginiń arqasy ekeni atap kórsetildi.
Talǵat RAIYMBEK,
Egemen Qazaqstan»
Sýretti túsirgen
Muhtar Holdorbekov
.jpeg)