كەشە استاناداعى «قازمەديا» ورتالىعىندا ايماقتىق باق فورۋمى ٶتتٸ. وندا ەلٸمٸزدەگٸ اقپارات سالاسىنىڭ بٷگٸنٸ مەن بولاشاعى جايلى ايتىلىپ, ماسس-مەديا مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.
شاراعا اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترٸ دەۋرەن اباەۆ پەن رەسپۋبليكالىق جەنە وبلىستىق باسىلىمداردىڭ باسشىلارى, تەلەارنالاردىڭ ديرەكتورلارى, سونداي-اق, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ مەن پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارى جەنە رەسەيلٸك تانىمال تەلەجۋرناليستەر قاتىستى.
– بٷگٸنگٸ فورۋم ەلباسىنىڭ تٸكەلەي تاپسىرماسىنا سەيكەس ٶتكٸزٸلٸپ وتىر. سوندىقتان دا, وسى شاراعا ەلٸمٸزدٸڭ جەتەكشٸ باق ٶكٸلدەرٸ شاقىرىلدى. رەسمي مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸز بويىنشا 3 مىڭعا تارتا بۇقارالىق اقپارات قۇرالى جۇمىس جاسايدى. مۇنىڭ 80 پايىزعا جۋىعىن ايماقتىق باق-تار قۇرايدى. وسى جەردە ايتارىم, قاراپ وتىرساق, قازٸرگٸ كەزدە كەز كەلگەن سايتتار مەن پورتالدار ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸڭ جىلدامدىعىنا ٸلەسە الماي كەلەدٸ. نەگە? ٶيتكەنٸ, ساعاتتىڭ تٸلٸندەي سىرعىعان ۋاقىتتىڭ تالابى – اقپاراتتى جەدەل ەرٸ ساپالى تاراتۋ عانا ەمەس, تۇتىنۋشىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن دەل تاۋىپ, وقىرمانمەن بايلانىس ورناتا بٸلۋ.
سونىمەن قاتار, ەلدٸڭ مٷددەسٸن, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجى مەن ٶڭٸردەگٸ باسقا دا باعىت باعدارىن جۇرتشىلىققا تيٸمدٸ تەسٸلدەرمەن جەتكٸزۋ, – دەدٸ د.اباەۆ.
– بٷگٸنگٸ فورۋم ەلباسىنىڭ تٸكەلەي تاپسىرماسىنا سەيكەس ٶتكٸزٸلٸپ وتىر. سوندىقتان دا وسى شاراعا ەلٸمٸزدٸڭ جەتەكشٸ باق ٶكٸلدەرٸ شاقىرىلدى. رەسمي مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸز بويىنشا 3 مىڭعا تارتا بۇقارالىق اقپارات قۇرالى جۇمىس جاسايدى. مۇنىڭ 80 پايىزعا جۋىعىن ايماقتىق باق-تار قۇرايدى. وسى جەردە ايتارىم, قاراپ وتىرساق, قازٸرگٸ كەزدە كەز كەلگەن سايتتار مەن پورتالدار ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸڭ جىلدامدىعىنا ٸلەسە الماي كەلەدٸ. نەگە? ٶيتكەنٸ, ساعاتتىڭ تٸلٸندەي سىرعىعان ۋاقىتتىڭ تالابى – اقپاراتتى جەدەل ەرٸ ساپالى تاراتۋ عانا ەمەس, تۇتىنۋشىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن دەل تاۋىپ, وقىرمانمەن بايلانىس ورناتا بٸلۋ. سونىمەن قاتار, ەلدٸڭ مٷددەسٸن, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجى مەن ٶڭٸردەگٸ باسقا دا باعىت- باعدارىن جۇرتشىلىققا تيٸمدٸ تەسٸلدەرمەن جەتكٸزۋ, – دەدٸ د.اباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸر بۇقارانىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا دەگەن كٶزقاراسى مٷلدە بٶلەك. ولار جۋرناليستەردەن تولىمدى تاقىرىپتاعى ماقالا مەن شىنايى اقپارات كٷتەدٸ. سوندىقتان دا قالامىن قارۋ, ميكروفونىن ازىق ەتكەن جۋرناليستەر جاڭالىقتىڭ جارشىسى بولاردا ەلگە بەرەتٸن ٶنٸمٸنٸڭ ساپاسىنا دا نازار اۋدارۋى كەرەك.
– راسىن ايتايىق, ەلٸمٸزدەگٸ ٶڭٸرلٸك باق-تاردىڭ رٶلٸ سوڭعى ۋاقىتتا ارتا باستادى. تٸلشٸلەر قاۋىمى بيلٸك پەن حالىقتىڭ التىن كٶپٸرٸ دەگەن اتتى ابىرويلى ارقالاپ جٷر, – دەدٸ ەرٸ قاراي مينيستر.
وسى جەردە فورۋمعا قاتىسۋشىلار تاراپىنان دەۋرەن اباەۆقا ۇسىنىستار ايتىلدى. مەسەلەن, «الماتى» تەلەارناسىنىڭ باس ديرەكتورى ەلٸبەك ەلدەنەي قازاقستاننىڭ مەديا-نارىعىندا ۇلتتىق تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋشىلار قاۋىمداستىعى سەكٸلدٸ كٶپتەگەن قوعامدىق باق ۇيىمدارى بار ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتە كەلٸپ, ولاردىڭ باعىتتارى ٶتە تار, بٸردە-بٸر ٶڭٸرلٸك باق-تى قامتىمايتىنىن ايتتى. سونىمەن بٸرگە, جۋرناليستەر قاۋىمىنىڭ كٶپ جاعدايدا قۇقىعى قورعالمايتىنىن جەتكٸزدٸ.
– وسىعان وراي مەندە مىناداي ۇسىنىس بار. سٸز ٶڭٸرلٸك باق-تىڭ مٷددەسٸن قورعايتىن جاڭا اليانس قۇرۋ يدەياسىنا قالاي قارايسىز? – دەدٸ ەلٸبەك ەلدەنەي. بۇعان دەۋرەن اباەۆ: «يە, مۇنداي اليانس كەرەك دەپ ويلايمىن. ٶڭٸرلٸك جۋرناليستەر اليانسىن قۇرۋ ۇسىنىسىن تولىقتاي قولداۋعا بولادى. بۇعان قوسا, شىنىمەن دە مەملەكەتتٸك تاپسىرىس اياسىندا ەزٸرلەنەتٸن كونتەنتتەرمەن الماساتىن ۋاقىت جەتتٸ. بٸز بۇل كونتەنتتەردٸ ٶڭٸرلەرگە بەرۋگە دايىنبىز. بۇل, ەسٸرەسە, ٶڭٸرلٸك تەلەارنالار ٷشٸن بارىنشا ماڭىزدى بولار ەدٸ», – دەي كەلە, وبلىستىق گازەتتەردٸڭ مەسەلەسٸنە دە توقتالدى.
– الداعى 21 قاراشا كٷنٸ وبلىس ەكٸمدەرٸنٸڭ ورىنباسارلارىن جيناپ, جينالىس ٶتكٸزەمٸن. وندا ەلٸمٸز بويىنشا قازاق جەنە ورىس تٸلدٸ 25 وبلىستىق گازەتتەردٸ جەكەمەنشٸككە بەرۋ نەمەسە رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان» مەن «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرٸنٸڭ قۇرامىنا قوسۋ مەسەلەسٸن تالقىلايمىز. سوندىقتان دا ناقتى شەشٸمدٸ ايتا المايمىن, – دەدٸ مينيستر. سونىمەن قاتار, ول كەلەسٸ جىلدان باستاپ مەملەكەتتٸك تاپسىرىستىڭ تاريفٸن ارتتىراتىنىن جەتكٸزدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل باق ٷشٸن ٶتە تيٸمدٸ بولماق.
– مينيسترلٸك مەملەكەتتٸك تاپسىرىستىڭ باعاسىن ٶسٸرسە, ايماقتىق باق-تىڭ قازانىنا بٸرشاما مول قارجى تٷسٸپ, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق احۋالى ارتادى. بۇل سٸزدەر ٷشٸن ەڭ باستى جاڭالىق دەپ ەسەپتەيمٸن. قازٸرگٸ تاڭدا مينيسترلٸك تاريفكە بايلانىستى ەگجەي-تەگجەيلٸ تەكسەرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتىر, – دەدٸ دەۋرەن اباەۆ.
مۇنان بٶلەك فورۋمدا مەديا سالاسىنىڭ دامۋى, تەلەارنالاردىڭ كٶرەرمەن سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ جايى ايتىلدى. بايانداما جاساعان «استانا» ارناسىنىڭ باس ديرەكتورى لەززات تانىسباي مەدياكەڭٸستٸكتەگٸ تابىس كٶزٸنٸڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ سانالاتىن جارناماعا توقتالدى.
– قازٸر تەلەارنالارداعى جارنامادان تٷسەتٸن تابىس 15 پايىزعا تٶمەندەدٸ. ەسەسٸنە قازاق تٸلدٸ كٶرەرمەن 82 پايىزعا جەتتٸ. كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ حالىق ارنالاردان جۇلدىزدار ٶمٸرٸن ەمەس, قوعامداعى شىنايى بەينەلەردٸ باياندايتىن ٶنٸمدٸ كٶرگٸسٸ كەلەدٸ. مەن ٶز تەجٸريبەمە سٷيەنٸپ ايتارىم, قازٸر جۇرتشىلىققا جىلدام اقپارات پەن بوياماسىز تٸرلٸكتٸ كٶرسەتەتٸن حابارلار قاجەت, – دەدٸ ول.
ال رەسەيلٸك «نتۆ» تەلەارناسىنىڭ جۋرناليسٸ ليلييا گيلدەەۆا حالىقارالىق باق-تىڭ بٷگٸنگٸ بەت-بەينەسٸن سٶز ەتتٸ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, شەتەلدٸك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قوعامداعى قۇبىلىستى تىم ەسٸرەلەپ جەتكٸزۋگە قۇشتار. ولاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ كەسٸبيلٸكتەن گٶرٸ, كٶزبوياۋشىلىق ەرەكەتتەرگە جول بەرەدٸ.
– مەنٸڭشە, ەربٸر جۋرناليست بٸرٸنشٸ كەزەكتە كەسٸبٸنە دەگەن قۇشتارلىعىن, ادالدىعىن كٶرسەتە وتىرىپ, كٶرەرمەن مەن وقىرمانعا شىنايىلىقتى كٶرسەتەتٸن حابار تاراتۋعا ۇمتىلۋى كەرەك. كٶپ جاعدايدا باق جاس جۋرناليستەردٸ دايىنداۋدا كەمشٸن تٷسٸپ جاتادى. مەسەلەن, «نتۆ» تەلەارناسى جۋرناليستٸ جۇمىسقا قابىلداماس بۇرىن, ونىڭ جازۋىنا باسا مەن بەرٸپ, جۇمىستى الىپ كەتە الاتىنىنا كٶز جەتكٸزەدٸ. بۇل – قازٸرگٸ قوعامنىڭ تالابى, – دەدٸ ل.گيلدەەۆا.
جالپى, ايماقتىق باق-تار فورۋم بارىسىندا وتاندىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ٶزٸندٸك ورنى مەن ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ كەڭٸنەن قوزعالىپ, قاتىسۋشىلار تاراپىنان پٸكٸرلەر ايتىلدى. ياعني, قازاقستانداعى مەديانارىقتىڭ داعدارىس-مەنەدجمەنتٸ, بٷگٸنگٸ قوعامداعى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جۇرتشىلىققا جىلت ەتكەن جاڭالىق تاراتۋداعى جاڭاشا ٷلگٸسٸن ەنگٸزۋدەگٸ ەرەكشەلٸگٸ باياندالدى.
فورۋم بارىسىندا دەۋرەن اباەۆ اقپاراتتىق سالانى ايرىقشا نازاردا ۇستاۋ كەز كەلگەن مەملەكەتتٸڭ كٶكەيكەستٸ مەسەلەسٸ ەكەندٸگٸنە توقتالدى. مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, وتاندىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن دامىتۋ, ونىڭ ٸشٸندەگٸ اۋقىمدى باعىت ايماقتىق مەديا سالاسىن ٸلگەرٸلەتۋ بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ باستى تالابى بولماق.
– وسى ورايدا اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترلٸگٸ ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ٶڭٸرلٸك ماسس-مەديانى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرۋ شارالارىن قولعا الادى, – دەدٸ مينيستر. سونىمەن قاتار, ول ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان بٷگٸنگٸ كٷنگٸ فورۋم اتالعان مەسەلەلەردٸ ٶڭٸرلٸك جۋرناليستەرمەن بٸرگە تالقىلاپ, ٶزارا پٸكٸر مەن تەجٸريبە الماسۋدىڭ تاماشا مٷمكٸندٸك ەكەنٸن ايتتى.
جيىن سوڭىندا ەلٸمٸزدەگٸ ٶڭٸرلٸك باق ٶكٸلدەرٸنٸڭ ەلباسى ساياساتىن ناسيحاتتاي وتىرىپ, بٸرلٸك پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسىپ كەلە جاتقانى تٸلگە تيەك ەتٸلسە, جۋرناليستيكا سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەر قاشاندا ولاردىڭ ادال ەڭبەگٸنٸڭ ارقاسى ەكەنٸ اتاپ كٶرسەتٸلدٸ.
تالعات رايىمبەك,
ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتٸ تٷسٸرگەن
مۇحتار حولدوربەكوۆ
.jpeg)