Táýelsizdigimizdiń arqasynda árbir jastyń, árbir azamattyń quqy qorǵalyp qana qoimai, onyń bolashaǵyn qamtamasyz etetin qasietti de kieli Ata Zańymyzdaǵy baptar da osynaý kemel keleshekke qyzmet etýde. Elbasymyz Nursultan Ábishuly «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda el damýynyń úshinshi jańǵyrý kezeńindegi saiasi-ekonomikalyq kemeldenýlerdi rýhani nárlendirý, izgi rýhaniiatqa baǵdarlaý arqyly qazaqstandyq jańa órleýdi tolyqqandy etýdiń jańa úlgisin jasap otyr dep bilemin. Ál-Farabidiń tálimsiz órkeniettiń adamzat úshin qaýiptiligin eskertkenindei, Nursultan Ábishulynyń bul maqalasy osy turǵydan alǵanda, adamzat qoǵamynyń damýyndaǵy búkilálemdik aqyl-oidyń jańa belesi der edim.
Ózim mekteptegi ustazdyq álemniń ókili bolǵandyqtan, bul maqalanyń orta bilim berý salasyndaǵy mańyzy týraly oi qozǵasam deimin. Aldymen, «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» maqalasynyń búkil bolmys-ideialaryn mekteptiń 1–12-synyptarynyń bilim standarttaryna, oqý baǵdarlamalaryna, oqýlyqtaryna, sandyq oqý quraldaryna tutasynan negiz etip endirýdi usynar edim.
Qazaqstandyq bilim reformalarynyń shańnan shyǵý joly osynda dep bilemin. Men óz tájiribemde kózim jetkendei, belgili bir baǵdarsyz, iaǵni, ideologiiasyz oqý-tárbie isi alǵa baspaidy. Elbasynyń «Rýhani jańǵyrý» ideialary budan buryn jariialanǵan Táýelsizdik tolǵaýy, Máńgilik El, t.b. bastamalardyń zańdy jalǵasy ári kontseptýaldyq jiyny retinde mektep ideologiiasy bolatynyna senimdimin. Memleket basshysynyń: «Maqsatqa jetý úshin bizdiń sanamyz isimizden ozyq júrýi, iaǵni, odan buryn jańǵyryp otyrýy tiis», – degenindei, búgingi jasampaz bolmysymyzdan ozyq, ony alǵa bastaityn ideialardy kórip, rizashylyq bildirgim keledi.
«Básekelik qabilet – …materialdyq ónim ǵana emes, sonymen birge, bilim, qyzmet, ziiatkerlik ónim… Mysaly, kompiýterlik saýattylyq, shet tilderin bilý, mádeni ashyqtyq siiaqty faktorlar árkimniń alǵa basýyna sózsiz alǵysharttardyń sanatynda. Sol sebepti «Tsifrly Qazaqstan», «Úsh tildi bilim berý», «Mádeni jáne konfessiiaaralyq kelisim» siiaqty baǵdarlamalar – ultymyzdy, iaǵni, barsha qazaqstandyqtardy HHI ǵasyrdyń talaptaryna daiarlaýdyń qamy», – dei otyryp, Nursultan Ábishuly bizdiń bilim berýdegi búgingi bolmysymyzdyń damý jalǵasy ári baǵdary retinde maqalada «Bilimniń saltanat qurýy» dep bólektep, arnaiy aidarlap oryn berilgeni, ony «bilimdi bárinen biik qoiatyn ult qana tabysqa jetedi», – dep tujyrymdaýy bizderge, muǵalimderge, jańa qýatty serpin beredi.
II taraýdaǵy «Taiaý jyldardaǵy mindetter» taqyrybynda kórsetilgen naqty jobalardy júzege asyrý mindetteriniń aiasynda usynylǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasynyń «Týǵan jerge týyńdy tik» dep qazaq beker aitpaǵan degen tamasha maqalmen bastalǵan usynystardyń árbir sóilemin oqyǵan saiyn janyń rahattanyp, qýanyshqa sheksiz bólenesiń.
Osy «Týǵan jer» baǵdarlamasy aiasynda aýyldarǵa, bilim berý mekemelerine, túrli mádeni jańǵyrýlarǵa azamattyq bastamashyldyq retinde jekelegen azamattardy qoldaý, qamqorlyq, demeýshilik kórsetý úrdisine mártebe berý – azamattarymyzǵa sózsiz oi salyp, batyldyqqa sózsiz serpin beredi dep bilemin.
Sondai-aq, tarihi tulǵalardyń gallereiasyn jasaý, búgingi jasampazdyq damýymyzdyń kósh basynda kórinip júrgen, el esinde saqtalatyn el perzentterin, osy jelide týǵan aimaq tarihy men geografiiasyn júieli oqý quraldary arqyly jas urpaqqa usyný múmkindigi qaralatyny qýantty.
Halqymyzda úsh kúndigin oilamaǵan qyzdan, úsh jyldyǵyn oilamaǵan uldan keleshegine jaýapkershilikpen qaraityn azamat shyqpaityny týraly dámdi de ádil úkim bar. «Qyzym úshin qyzartpa, ulym úshin uialtpa, Alla» deitin tilek te ultymyzdyń keleshektik sanasy ejelden qalyptasqan úrdis ekenin aiǵaqtaidy. Osynaý ulttyq sana ult kodyna negizdelgen «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasynda jalǵasyn taýyp otyr.
Maqalada kórsetilgendei, «…jas urpaq jańǵyrý jónindegi osynaý usynystardyń mańyzyn tereń túsinedi dep senemin», – degen Elbasynyń senimin aqtaý mektep ustazdary qaýymynyń Otan, jas urpaq aldyndaǵy abyroily da patriottyq mindeti dep esepteimin.
Aiagúl MIRAZOVA,
Qazaqstannyń Eńbek Eri, «Otan» ordeniniń iegeri,
Qazaqstanǵa eńbegi sińgen qairatker
