تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ ارقاسىندا ەربٸر جاستىڭ, ەربٸر ازاماتتىڭ قۇقى قورعالىپ قانا قويماي, ونىڭ بولاشاعىن قامتاماسىز ەتەتٸن قاسيەتتٸ دە كيەلٸ اتا زاڭىمىزداعى باپتار دا وسىناۋ كەمەل كەلەشەككە قىزمەت ەتۋدە. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا ەل دامۋىنىڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋ كەزەڭٸندەگٸ ساياسي-ەكونوميكالىق كەمەلدەنۋلەردٸ رۋحاني نەرلەندٸرۋ, ٸزگٸ رۋحانيياتقا باعدارلاۋ ارقىلى قازاقستاندىق جاڭا ٶرلەۋدٸ تولىققاندى ەتۋدٸڭ جاڭا ٷلگٸسٸن جاساپ وتىر دەپ بٸلەمٸن. ەل-فارابيدٸڭ تەلٸمسٸز ٶركەنيەتتٸڭ ادامزات ٷشٸن قاۋٸپتٸلٸگٸن ەسكەرتكەنٸندەي, نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ بۇل ماقالاسى وسى تۇرعىدان العاندا, ادامزات قوعامىنىڭ دامۋىنداعى بٷكٸلەلەمدٸك اقىل-ويدىڭ جاڭا بەلەسٸ دەر ەدٸم.
ٶزٸم مەكتەپتەگٸ ۇستازدىق ەلەمنٸڭ ٶكٸلٸ بولعاندىقتان, بۇل ماقالانىڭ ورتا بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ماڭىزى تۋرالى وي قوزعاسام دەيمٸن. الدىمەن, «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنىڭ بٷكٸل بولمىس-يدەيالارىن مەكتەپتٸڭ 1–12-سىنىپتارىنىڭ بٸلٸم ستاندارتتارىنا, وقۋ باعدارلامالارىنا, وقۋلىقتارىنا, ساندىق وقۋ قۇرالدارىنا تۇتاسىنان نەگٸز ەتٸپ ەندٸرۋدٸ ۇسىنار ەدٸم.
قازاقستاندىق بٸلٸم رەفورمالارىنىڭ شاڭنان شىعۋ جولى وسىندا دەپ بٸلەمٸن. مەن ٶز تەجٸريبەمدە كٶزٸم جەتكەندەي, بەلگٸلٸ بٸر باعدارسىز, ياعني, يدەولوگيياسىز وقۋ-تەربيە ٸسٸ العا باسپايدى. ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» يدەيالارى بۇدان بۇرىن جارييالانعان تەۋەلسٸزدٸك تولعاۋى, مەڭگٸلٸك ەل, ت.ب. باستامالاردىڭ زاڭدى جالعاسى ەرٸ كونتسەپتۋالدىق جيىنى رەتٸندە مەكتەپ يدەولوگيياسى بولاتىنىنا سەنٸمدٸمٸن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ: «ماقساتقا جەتۋ ٷشٸن بٸزدٸڭ سانامىز ٸسٸمٸزدەن وزىق جٷرۋٸ, ياعني, ودان بۇرىن جاڭعىرىپ وتىرۋى تيٸس», – دەگەنٸندەي, بٷگٸنگٸ جاسامپاز بولمىسىمىزدان وزىق, ونى العا باستايتىن يدەيالاردى كٶرٸپ, ريزاشىلىق بٸلدٸرگٸم كەلەدٸ.
«بەسەكەلٸك قابٸلەت – …ماتەريالدىق ٶنٸم عانا ەمەس, سونىمەن بٸرگە, بٸلٸم, قىزمەت, زيياتكەرلٸك ٶنٸم… مىسالى, كومپيۋتەرلٸك ساۋاتتىلىق, شەت تٸلدەرٸن بٸلۋ, مەدەني اشىقتىق سيياقتى فاكتورلار ەركٸمنٸڭ العا باسۋىنا سٶزسٸز العىشارتتاردىڭ ساناتىندا. سول سەبەپتٸ «تسيفرلى قازاقستان», «ٷش تٸلدٸ بٸلٸم بەرۋ», «مەدەني جەنە كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸم» سيياقتى باعدارلامالار – ۇلتىمىزدى, ياعني, بارشا قازاقستاندىقتاردى ححٸ عاسىردىڭ تالاپتارىنا دايارلاۋدىڭ قامى», – دەي وتىرىپ, نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى بٸزدٸڭ بٸلٸم بەرۋدەگٸ بٷگٸنگٸ بولمىسىمىزدىڭ دامۋ جالعاسى ەرٸ باعدارى رەتٸندە ماقالادا «بٸلٸمنٸڭ سالتانات قۇرۋى» دەپ بٶلەكتەپ, ارنايى ايدارلاپ ورىن بەرٸلگەنٸ, ونى «بٸلٸمدٸ بەرٸنەن بيٸك قوياتىن ۇلت قانا تابىسقا جەتەدٸ», – دەپ تۇجىرىمداۋى بٸزدەرگە, مۇعالٸمدەرگە, جاڭا قۋاتتى سەرپٸن بەرەدٸ.
ٸٸ تاراۋداعى «تاياۋ جىلدارداعى مٸندەتتەر» تاقىرىبىندا كٶرسەتٸلگەن ناقتى جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ مٸندەتتەرٸنٸڭ اياسىندا ۇسىنىلعان «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنىڭ «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تٸك» دەپ قازاق بەكەر ايتپاعان دەگەن تاماشا ماقالمەن باستالعان ۇسىنىستاردىڭ ەربٸر سٶيلەمٸن وقىعان سايىن جانىڭ راحاتتانىپ, قۋانىشقا شەكسٸز بٶلەنەسٸڭ.
وسى «تۋعان جەر» باعدارلاماسى اياسىندا اۋىلدارعا, بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸنە, تٷرلٸ مەدەني جاڭعىرۋلارعا ازاماتتىق باستاماشىلدىق رەتٸندە جەكەلەگەن ازاماتتاردى قولداۋ, قامقورلىق, دەمەۋشٸلٸك كٶرسەتۋ ٷردٸسٸنە مەرتەبە بەرۋ – ازاماتتارىمىزعا سٶزسٸز وي سالىپ, باتىلدىققا سٶزسٸز سەرپٸن بەرەدٸ دەپ بٸلەمٸن.
سونداي-اق, تاريحي تۇلعالاردىڭ گاللەرەياسىن جاساۋ, بٷگٸنگٸ جاسامپازدىق دامۋىمىزدىڭ كٶش باسىندا كٶرٸنٸپ جٷرگەن, ەل ەسٸندە ساقتالاتىن ەل پەرزەنتتەرٸن, وسى جەلٸدە تۋعان ايماق تاريحى مەن گەوگرافيياسىن جٷيەلٸ وقۋ قۇرالدارى ارقىلى جاس ۇرپاققا ۇسىنۋ مٷمكٸندٸگٸ قارالاتىنى قۋانتتى.
حالقىمىزدا ٷش كٷندٸگٸن ويلاماعان قىزدان, ٷش جىلدىعىن ويلاماعان ۇلدان كەلەشەگٸنە جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قارايتىن ازامات شىقپايتىنى تۋرالى دەمدٸ دە ەدٸل ٷكٸم بار. «قىزىم ٷشٸن قىزارتپا, ۇلىم ٷشٸن ۇيالتپا, اللا» دەيتٸن تٸلەك تە ۇلتىمىزدىڭ كەلەشەكتٸك ساناسى ەجەلدەن قالىپتاسقان ٷردٸس ەكەنٸن ايعاقتايدى. وسىناۋ ۇلتتىق سانا ۇلت كودىنا نەگٸزدەلگەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىندا جالعاسىن تاۋىپ وتىر.
ماقالادا كٶرسەتٸلگەندەي, «…جاس ۇرپاق جاڭعىرۋ جٶنٸندەگٸ وسىناۋ ۇسىنىستاردىڭ ماڭىزىن تەرەڭ تٷسٸنەدٸ دەپ سەنەمٸن», – دەگەن ەلباسىنىڭ سەنٸمٸن اقتاۋ مەكتەپ ۇستازدارى قاۋىمىنىڭ وتان, جاس ۇرپاق الدىنداعى ابىرويلى دا پاتريوتتىق مٸندەتٸ دەپ ەسەپتەيمٸن.
اياگٷل ميرازوۆا,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ, «وتان» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ,
قازاقستانعا ەڭبەگٸ سٸڭگەن قايراتكەر
