Qazaq kino óneriniń tarihynda az ǵana ǵumyr keshse de, kórermen jadynda máńgi saqtalǵan talantty akterler bar. Solardyń biri – teatr jáne kino akteri, Qazaqstannyń Memlekettik syilyǵynyń laýreaty Saǵi Áshimov. Ol tabiǵi akterlik sheberligimen, tereń emotsiiaǵa toly obrazdarymen jáne ulttyq kinodaǵy jarqyn rólderimen erekshelendi. Ókinishke qarai, onyń shyǵarmashylyq joly erte úzilgenimen, ónerdegi murasy qazaq mádenietiniń altyn qorynda qaldy, dep habarlaidy ult.kz.
Balalyq shaǵy men bilimi
Saǵi Asanáliuly Áshimov 1961 jyldyń 18 shildesinde Almaty qalasynda dúniege kelgen. Ol qazaqtyń áigili akteri, KSRO halyq ártisi Asanáli Áshimovtiń uly. Ónerli otbasynda tárbielengen Saǵi bala kezinen teatr men kino áleminiń ortasynda ósip, akterlik ónerge erte qyzyǵýshylyq tanytty. Keiin Almaty memlekettik teatr jáne kino institýtynda bilim alyp, kásibi akter retinde qalyptasty.
Ónerdegi alǵashqy qadamdar
Saǵi Áshimov alǵash ret jasóspirim shaǵynda kinoǵa túsip, kórermenniń yqylasyna bólendi. Ol somdaǵan keiipkerlerdiń shynaiylyǵy men tabiǵilyǵy rejisserlerdiń nazaryn aýdardy. Keiinnen qazaq kinosynyń tanymal akterleriniń birine ainalyp, jiyrmadan astam filmde ról oryndady.
Shoqan beinesi arqyly tanylǵan akter
Saǵi Áshimovtiń shyǵarmashylyq jolyndaǵy eń eleýli jumystarynyń biri – «Shoqan Ýálihanov» kóp bólimdi televiziialyq filmindegi Shoqan Ýálihanovtyń róli. Bul týyndyda ol qazaqtyń uly ǵalymynyń beinesin asqan jaýapkershilikpen somdap, tarihi tulǵanyń bolmysyn kórermenge áserli jetkize bildi.
Kinotanýshylar men ónertanýshylar bul róldi Saǵi Áshimovtiń shyǵarmashylyq biigi retinde baǵalaidy. Kópshilik úshin onyń esimi dál osy Shoqan beinesimen tyǵyz bailanysty bolyp qaldy.
Filmografiiasy
Saǵi Áshimovtiń qatysýymen túsirilgen belgili filmderdiń qatarynda:
«Óz dánińdi ósir» (1978);
«Mazasyz balalar» (1980);
«Oilanýǵa bir ai» (1981);
«Qaraly sulý» (1982);
«Shoqan Ýálihanov» (1982–1984);
«Aisulý jaily ańyz»;
«Shyǵys dálizi»;
«Ompa»;
«Fara»;
«Toǵysqan taǵdyrlar» telehikaiasy jáne basqa da týyndylar bar.
Qaiǵyly qaza
1999 jyldyń 18 qazanynda Saǵi Áshimov «Toǵysqan taǵdyrlar» atty alǵashqy qazaqstandyq telehikaianyń túsirilimi kezinde qaitys boldy. Onyń mezgilsiz dúnieden ótýi qazaq óneri úshin aýyr qaza boldy. Sol kezde akter nebári 38 jasta edi.
Saǵi Áshimovtiń rýhani murasy
Saǵi Áshimov ómirden erte ótse de, onyń somdaǵan keiipkerleri kórermen júreginde saqtalyp qaldy. Ásirese Shoqan Ýálihanov beinesi qazaq kinosynyń úzdik akterlik jumystardyń biri retinde baǵalanady.
2023 jyly Almaty qalasynda akter turǵan úidiń qabyrǵasyna memorialdyq taqta ornatylyp, onyń esimin ulyqtaý maqsatynda arnaiy rásim ótti. Bul qazaq mádenietiniń talantty ókiline kórsetilgen qurmettiń belgisi boldy.
Ákesi Asanáli Áshimovtyń kúndeliginen:
22.09.99
Saǵi Germaniiadan telefonda: «Operatsiiaǵa bara jatyrmyn, qorqam», – dep kóńil kúiimdi tómendetti.
27.09.99
Kúz. Kóńil kúiim de kúzgi kúndei. Maira men súiikti Mádiimdi qara jer alyp ketti. Ekeýi de ókinishti ólim. Júrektegi jaraqat jazylmastai bop ornalasty.
18.10.99
Saǵiym úige kelip, apammen sheshilip áńgimelesip otyrǵan ústine keldim. Tańdanyp: «Mundai ýaqytta kele bermeýshi ediń», – dedim.
«Aǵa! Úige qonǵaly keldim», – dedi.
Vannaǵa túsip, ábden tazalanyp, bólek bólmege tósek salyp jatyp qaldy. Sodan turmai qaldy ǵoi qulynym… Men úshin áli de jumbaq?!
2.11.99
Mádi, Saǵi, Maira úsheýi týraly estelik bastadym, aǵytylyp baram, qolym syrǵyp otyr.
5.11.99
Aýrýhanadamyn. Tańǵy 8.30-da Saǵidyń «Aǵaý» degen daýsynan oiandym. Sóitsem, ÝZI-ge baratyn ýaqytym eken.
05.01.2000
Mádige búgin bir jyl.
Maira, Mádi, Saǵilardyń basyna baryp quran oqyp, gúl qoiyp qaittyq. Katerina Ivanovna, Mádidiń úi-ishi.
Ofiske ústel daiarladym. Shota kelip, ómiri jasamaǵan minez kórsetip, 2000 teńge shyǵaryp Igorǵa berdi. Túste ofiske Qaseiinov, Smaiylov, Kenjebaev t.b. keldi. Mádidi eske aldyq.
30.03.2000
Maira túsime jii kiredi. Endi meni alyp keteiin dep júr me?! Kim bilsin?! Rýhy kúshti eken, eki balasyn bir jylda alyp aldy.
18.07.2000
Qulynym Saǵidyń týǵan kúni. «Saǵi» kafesinde boldym. Saǵidyń 39 jyldyǵyn ótkizdik. «Aǵa, búgin meniń týǵan kúnim ǵoi» dep maǵan eskertý jasaǵanda, «Men keide óz týǵan kúnimdi de umytam» deitin edim. Bala siiaqty syilyq kútip turatyn edi, jaryǵym. Qaltasyndaǵyny aiamai shashyp júretin, 100% aqkóńil edi, perishte kúiinde ketti. Kórgen tústei jarq etti de joq boldy…
04.11.2000
Saǵi túsime jii kiredi. Búgin «Aǵa, est novosti» dep kúlip tur.
30.03.2001
Saǵinaǵa qyryq kún.
Maira, Mádidiń, Saǵidyń basyna baryp, quran oqyp qaittym. Altyndarym qozǵalar emes...
