.jpg)
Sahna syrtynda, ataýlary jazylǵan aiaq kiim juptary, jyltyrata tazalanǵan etikter men kóz tartarlyq týfliler ornalasqan sóreler arasynda «Astana Opera» aiaq kiim tsehynyń ujymy eńbek etýde. Jumysshy mamandyqtar jyly aiasynda eńbegi kórermenge kórinbeitin, alaida jasaǵan sheber dúnielerin sahna tórinde baiqamaý múmkin emes jandarǵa airyqsha nazar aýdarylýda.
- Bizdegidei aiaq kiim tsehyn basqa jerden kórmedim, - deidi aiaq kiim tsehynyń meńgerýshisi Maiken Sabyrqyzy Qadyrova.
"Qai jerge gastrolge barsaq ta, maǵan meńgerýshi retinde basqalarda bul jumys qalai uiymdastyrylǵany qyzyq edi. Qýanyshqa orai, bizde shynymen tolyqqandy, jete jaraqtalǵan, uiymdasqan tseh bar. Basqa teatrlarda aiaq kiim múldem basqasha saqtalýy múmkin", - deidi maman.
«Astana Operanyń» aiaq kiim tsehy – teatrdaǵy eń muqiiat isterdiń biri deýge bolatyn jumys senip tapsyrylǵan alty sheberden turatyn ujym, olar opera ne balet bolsyn, ondaǵan spektakl úshin aiaq kiimdi qiystyryp, retteidi, saqtaidy, jóndeidi, tipti boiaidy. Sheberler ártisterge sahnaǵa shyǵar aldynda aiaq kiim tapsyrady, keiin uqypty jinastyryp, zararsyzdandyrady, keptiredi, tazalaidy, sodan keiin ǵana sórelerge ornalastyrady. Bári de qatań nomenklatýra boiynsha: ár spektakldiń óz sóresi bar, ár jup ózindik nómirge ie. Bul tártipke ǵana emes, sondai-aq ujymnyń kórý arqyly este saqtaý qabiletine negizdelgen.
Teatr úshin eń jumsaq bylǵarydan másiler, biik ultaraqsyz jeńil balet etikteri, sondai-aq hor ártisteri men solisterge arnalǵan yńǵaily ári kórnekti aiaq kiimder qolmen tigiledi. Aiyrmashylyqtary óte kóp: vokalistke arnalǵan aiaq kiimniń taqasy eki santimetrge jetse, balet ártisinde ol – flik, iaǵni aiaqty erkin qimyldatý úshin bir santimetrden de az bolady. Keide ártister azdaǵan ózgerister engizýdi – jasyryn taban, sál biigirek taqa jasaýdy suraidy, bul kórkemdik tujyrymǵa qaishy kelmese, ótinishteri eskeriledi.
Qiyndyq keltiretin protsesterdiń biri – balet aiaq kiimin boiaý úshin tús tańdaý. Maiken Sabyrqyzy Máskeýde kásibi oqýdan ótýdi armandaitynyn moiyndady:
"Tús – óte qubylmaly dúnie. Bir reńk sintetikalyq matada bir túrli, al maqta matada basqasha kórinedi. Túsin dál keltirý úshin boiaýdy 2,5 saǵat boiy aralastyrýym múmkin. Sebebi kórkemdik tujyrymdaǵa sáikes sahnada bári bir reńkte bolýy tiis", - deidi ol.
Maiken Sabyrqyzy bul kásipke 25 jyl buryn kelgen. Ol kezde «teatr aiaq kiimshisi» degen mamandyq bolmaǵan, qazir de joq. Bar bilim qoldan-qolǵa kóship otyrady. – Bizge kelgenderge ózim úiretip otyramyn. Aiaq kiimdi jaqsy kórý kerek. Bul – úidegidei kútim jasaý, saqtaý, tazalaý.
Aiaq kiim tsehy jumyskerleriniń ómirinde de ainalysqan kásipteriniń áseri seziledi – olar bir qaraǵannan-aq naǵyz bylǵaryny arzan galantereiadan ajyrata alady, aiaq kiimniń órnekterine, tigisine, aiaqqa dál kelýine birden nazar aýdarady.
Sahnada túrli jaǵdailar oryn alady. Kúnderdiń bir kúni ózi jumys istep júrgen K.Baiseiitova atyndaǵy opera jáne balet teatryndaǵy premerada ánshiniń aiaq kiiminiń ókshesi dál sándik saty ústinde julynyp ketkenin eske alady. Muny ol ǵana baiqap qalǵan edi.
"Jan ushyra ornymnan atyp turdym, zal boiymen júgirip ótip, tsehqa jettim, almastyratyn aiaq kiimdi taýyp alyp, ártisti grimdeý bólmesiniń qasynda kútip turdym. Osynyń bárin ol óz ariiasyn aiaqtaǵanǵa deiin úlgerdim", - deidi maman.
Maiken Sabyrqyzynyń súiikti spektaklderi de bar: «Aqshaqar men jeti ergejeili» - onda keiipkerlerdiń aiaq kiimderi ertegidegidei, olar ony ózderi jetildirdi – porolonnan daiyndalǵan tumsyqtary bar, bylǵarymen qaptalǵan, jeńil ári tartymdy. Al «Kúlbike» baletinde - sán kórsetilimindegi biik dizainerlik saptama etik.
"Teatrlyq qolóner sheberligin shyn kóńilmen unatý kerek, – deidi Maiken Sabyrqyzy. – Aiaq kiim tsehy taza jer emes, dese de adam bul mamandyqty janyndai jaqsy kórse, onda qolynan bári keledi. Al sahna men kórermender ártistiń nyq basqan árbir qadamy nege sonshalyqty senimdi ekenin birden túsinbese de, muny mindetti túrde sezinedi", - deidi Maiken Sabyrqyzy.
