Ulyqbek Esdáýlet, Oljas Súleimenov, Murat Áýezov bastaǵan bir top ziialy qaýym ókilderi, qalamgerler túrmedegi aqyn Aron Atabekke arasha surap, prezident Qasym-Jomart Toqaevqa hat jazypty. Bul týraly belgili zańger Shynqýat Baijanov óziniń jelidegi paraqshasynda jazdy.
«Ulyqbek Esdáýlet myrza, Oljas Súleimenov myrza, Murat Áýezov myrza bastaǵan bir top qazaq maitalmandary arqaly aqyn Aron Atabekke jan saýǵa surap Qazaqstan prezidenti Toqaev Qasym-Jomart Kemelulyna ótinish hat joldady. Qazaqstannyń barlyq ziialy qaýymy qol qoiýǵa ótinish bildirgen, biraq, pandemiiaǵa bailanysty olardyń qoldaryn qoiǵyzý múmkin bolmady.
Prezident myrza! Jan saýǵa suraý qazaq halqynyń ejelden kele jatqan ata salty, eger el aqsaqaldary, aqyndary ótinish jasaǵanda odan eshbir han attap ketpegen. Siz de ata saltyn saqtap, 68 jastaǵy júrek aýrýymen, qant diabetimen, býyn aýrýymen aýyratyn arqaly aqynymyzdy tar qapastan shyǵarýǵa yqpal jasaidy dep senemiz. Qazaq Aronynyń endigi taǵdyry Sizdiń qolyńyzda. Men advokat retinde zańǵa sáikes barlyq múmkinshilikti paidalanyp kórdim, tas baýyr, zańǵa eshbir mán bermeitin qatygez mamandar meselimdi qaitardy, jigerimdi qum etti.
Asyl aǵa túrmede sheiit ketse obaly búkil qazaq halqyna bolady, onsyz da ata-baba nalasyna qalǵan elmiz, endi osy qatelikti jibermeiik Qasym-Jomart Kemeluly myrza!», - dep jazdy zańger.
Al prezident Toqaev atyna jazylǵan Ashyq hat mátininde:
«Asa qurmetti, Qasym-Jomart Kemeluly myrza! Sizdiń elimizdiń sarabdal saiasatyn el tynyshtyǵy, yntymaq-birligi, úshin kóregendikpen júrgizip otyrǵanyńyzdy óte joǵary baǵalaimyz. Eli men týǵan jeri úshin qasyq qandary qalǵansha kúresken batyr tulǵalarymyzdy qurmetteitinińizdi de jaqsy bilemiz.
Sózge tiek etkeli otyrǵan qazaqtyń dara azamaty – Aron Atabek 2006 jylǵy áigili «Shańyraq» oqiǵasyn uiymdastyrdy, kisi ólimine sebepker boldy» degen jalǵan jalamen 18 jylǵa itjekkenge aidalyp, sottaldy. Qazaq eli tarihynda ózindik qoltańbasy bar, iaǵni, «Qazaq memleketi» t.b. birneshe uiymnyń jetekshisi, aqyn, túrkolog, Jeltoqsan kóterilisiniń bel ortasynda júrip, búgingi Táýelsizdigimiz úshin kúresken batyrymyz Aron Qabyshuly Atabek aýyr qylmys jasaǵan qylmyskerlerge arnalǵan túrmede otyrǵanyna aldaǵy jyly 15 jyl tolady.
Jan azaby óz aldyna, túrmedegi qinaý men azaptaýdyń alýan túrin basynan keshirgen Aron Atabektiń densaýlyǵy birneshe jyldan beri kúrt nasharlap ketti. Jasy 70-ke taiaǵan qarttyń eki qol múldem kóterilmeidi, júrektiń ishemiialyq aýrýy qan qysymy, búirek-ókpe, býyn aýrýlaryna t.b. ómirine qaýip tóndiretin, túrme jaǵdaiynda emdelýge kelmeitin keselderge dýshar boldy.
«Kózimniń tirisinde qadirle meni!.. Ólgesin basyma kók tas qoiyp, qurmettep kerek emes!», - degen eken bir qart nazalanyp... Sol aitpaqshy, halyq batyryn kózi tirisinde bostandyqqa shyǵaryp, densaýlynyn túzetýge jaǵdai jasasańyz nur ústine nur bolar edi. «Elim-qazaǵym!», - dep janyn shúberekke túigen batyrymyzdan tas zyndanda aiyrylyp qalsaq, arymyzǵa syn bolary haq! Urpaq aldynda uiatty bolmaiyq, Prezident myrza!
Sizdiń el bolashaǵynyń yntymaq-birligin saqtaýshy, ult janashyry, qamqorshysy retinde Aron Atabektiń bostandyqqa shyǵýyna kómek qolyn sozady degen zor úmittemiz», - dep jazylǵan.
Bul hatqa Ulyqbek Esdáýlet, Oljas Súileimenov, Murat Áýezov, Baqyt Bedelhan, Amantai Asylbek, Gúljan Erǵalieva, T.Aitbai t.b. birneshe adam qol qoiǵan.
Biz zańger Shynqýat Baijanovqa habarlasyp, istiń mán-jaiyn surap bildik.
Shynqýat Baijanov:
- Bul hatty uiymdastyrǵan Aron Atabektiń janashyrlary, seriktesteri t.b. Biz áýelde dóńgelek ústel ótkizgimiz kelgen. Sol jerde ziialy qaýym ókilderin shaqyryp, Aron Atabekke arasha surap, hat uiymdastyrmaq boldyq. Keiin, mynaý pandemiiaǵa bailanysty ondai jiyndar ótkizýge ruqsat berilmeitin boldy.
Hatqa qol qoiǵan azamattardyń árqaisysyna izdep baryp, qol qoidyrdyq. Mysaly, Oljas Súleimenovke barǵanda ol kisi aýrýhanada eken. Jalpy, biraz kisi osy hatqa qol qoimaq boldy. Mysaly, aqyn Temirhan Medetbek myrzalar telefon arqyly sóileskende, qoldap qoi qoiatyndaryn aitqan. Oǵan kovid kedergi keltirdi. Onyń ústine Oljas Súleimenov pen Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Ulyqbek Esdáýlet myrzalar qol qoiǵan soń, qalǵandaryn áýrelep jatpadyq.
Bul hatty jazǵandaǵy sebebimiz – amal joqtyq qoi. Aron Atabektiń qyzy Almaǵa habarlasyp, óz erkimmen advokat boldym. Kómekteseiin dedim. Sóitip, kelisim jasasyp, Pavlodardaǵy túrme basshysyna hat jazdym.
QR Qylmystyq kodeksiniń 75 babyna sáikes, densaýlyǵyna bailanysty túrmeden mezgilinen buryn bosatý, jazasyn jeńildetý nemese túrmeni úi qamaqqa aýystyrý sekildi múmkindikter bar. Ol úshin túrme basshysy osyndai usynyspen sotqa júgine alady.
Maǵan Alma habarlasyp, ákesiniń qan qysymy joǵary ekenin, qant diabeti bar ekenin aitty. Túrmede soqqyǵa jyǵylǵan eken. Sodan bir qoly durys istemeitinin aitty. Asqazan, býyn aýrýlary taǵy bar. Osylardy aityp, densaýlyǵy nasharlaǵan adamdy nege áli kúnge túrmede ustap otyrǵanyn, 75 bapqa sáikes, nege áli kúnge sotqa usynys jazylmaǵanyn surap hat joldadym.
Osydan soń, Semenova degen kelinshek túrmege kirip, Aronmen sóilesipti. «Aronnyń densaýlyǵy jaqsy eken», dep habarlady. Ol videony osy jelige jariialady. Ol jerde de Aronnyń áreń otyrǵany, telefondy ustap turýǵa shamasy kelmegeni anyq baiqalyp tur.
Sosyn, Pavlodar túrmesiniń basshylyǵyna ekinshi márte hat joldadym. Pavlodar oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynan arnaiy komisssiia qurylyp, Arony Atabektiń densaýlyǵyn bastan-aiaq tekserýi kerektinin talap ettim. Tártip boiynsha, túrme basshylyǵy Aronnyń jazasyn jeńildetip, úiqamaqqa aýystyrýdy suraýy úshin QR Densaýlyq saqtaý ministrliginiń qarary boiynsha jańaǵy komissiia sheshimi kerek. Komissiia shaqyryńyz, barlyq analizderin alyńyz dep suradym. Eki usynysymdy da «Feisbýkte» jariialadym.
Keiin olar maǵan jaýap jazypty. «Sizdiń usynysyńyz boiynsha komissiia taaǵiyndamaq edik, Aron Atabektiń ózi qarsy boldy. Mine, óz haty dep qolmen jazylǵan hatty tirkepti. Onda: «Densaýlyǵymdy teksertýge qarsymyn», dep jazypty. Osyǵan sáikes, biz komissiia taǵaiyndap, tekseris jasai almaimyz», - depti. Al túrme dárigerleri teksergende, densaýlyǵy jaqsy bolypty-mys.
Sosyn men «Nur Otanǵa» (B.Baibekke) «KÝIS» bastyǵyna taǵy hat joldadym. Túrmedegi, erkindigi joq adamnan ruqsat suraý kerek pe? Bas erkindigi joq adamnan kim ruqsat suraidy? Túrme basshylyǵy Aron Atabekten ruqsat surady degenge senýge bola ma? Densaýlyǵy kúrt nasharlap ketken adamdy neeg ózderi teksermeidi?
«Eger Aron Atabek túrmede qaitys bolyp ketse, oǵan erteń sizder kináli bolasyzdar! 68-degi qart kisi, aqyn, saiasi dissident dep tanylǵan adam, Halyqaralyq syilyqtyń laýreaty atanǵan adam túrmede kóz jumsa, ol – jaqsy at emes», - dep jazdym.
Jaýap bergen joq. Tek hatym tirkeldi dep habarlady. Osydan keiin, Pavlodar túrmesiniń basshysy maǵan ekinshi márte jaýap jazypty. Ol jaýaby da aldyńǵysyn tolyq qaitalaǵan. «75 bappen shyǵara almaimyz. Ózi ruqsat bermedi», - depti.
Osydan soń, biz Prezidentke hat jazý týraly sheshimge keldik. Jan saýǵa suraý qazaqta bar salt. Qalǵan 4 jylyn túrmede óteýge Aron Atabektiń densaýlyǵy shydai ma, joq pa, belgisiz... Árine, biz hat jazdyq eken dep, másele sheshile salmaýy múmkin. Biraq, «úmitsiz shaitan», degen.
