ۇلىقبەك ەسدەۋلەت, ولجاس سٷلەيمەنوۆ, مۇرات ەۋەزوۆ باستاعان بٸر توپ زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, قالامگەرلەر تٷرمەدەگٸ اقىن ارون اتابەككە اراشا سۇراپ, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆقا حات جازىپتى. بۇل تۋرالى بەلگٸلٸ زاڭگەر شىنقۋات بايجانوۆ ٶزٸنٸڭ جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا جازدى.
«ۇلىقبەك ەسدەۋلەت مىرزا, ولجاس سٷلەيمەنوۆ مىرزا, مۇرات ەۋەزوۆ مىرزا باستاعان بٸر توپ قازاق مايتالماندارى ارقالى اقىن ارون اتابەككە جان ساۋعا سۇراپ قازاقستان پرەزيدەنتٸ توقاەۆ قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنا ٶتٸنٸش حات جولدادى. قازاقستاننىڭ بارلىق زييالى قاۋىمى قول قويۋعا ٶتٸنٸش بٸلدٸرگەن, بٸراق, پاندەميياعا بايلانىستى ولاردىڭ قولدارىن قويعىزۋ مٷمكٸن بولمادى.
پرەزيدەنت مىرزا! جان ساۋعا سۇراۋ قازاق حالقىنىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان اتا سالتى, ەگەر ەل اقساقالدارى, اقىندارى ٶتٸنٸش جاساعاندا ودان ەشبٸر حان اتتاپ كەتپەگەن. سٸز دە اتا سالتىن ساقتاپ, 68 جاستاعى جٷرەك اۋرۋىمەن, قانت ديابەتٸمەن, بۋىن اۋرۋىمەن اۋىراتىن ارقالى اقىنىمىزدى تار قاپاستان شىعارۋعا ىقپال جاسايدى دەپ سەنەمٸز. قازاق ارونىنىڭ ەندٸگٸ تاعدىرى سٸزدٸڭ قولىڭىزدا. مەن ادۆوكات رەتٸندە زاڭعا سەيكەس بارلىق مٷمكٸنشٸلٸكتٸ پايدالانىپ كٶردٸم, تاس باۋىر, زاڭعا ەشبٸر مەن بەرمەيتٸن قاتىگەز ماماندار مەسەلٸمدٸ قايتاردى, جٸگەرٸمدٸ قۇم ەتتٸ.
اسىل اعا تٷرمەدە شەيٸت كەتسە وبالى بٷكٸل قازاق حالقىنا بولادى, ونسىز دا اتا-بابا نالاسىنا قالعان ەلمٸز, ەندٸ وسى قاتەلٸكتٸ جٸبەرمەيٸك قاسىم-جومارت كەمەلۇلى مىرزا!», - دەپ جازدى زاڭگەر.
ال پرەزيدەنت توقاەۆ اتىنا جازىلعان اشىق حات مەتٸنٸندە:
«اسا قۇرمەتتٸ, قاسىم-جومارت كەمەلۇلى مىرزا! سٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ سارابدال ساياساتىن ەل تىنىشتىعى, ىنتىماق-بٸرلٸگٸ, ٷشٸن كٶرەگەندٸكپەن جٷرگٸزٸپ وتىرعانىڭىزدى ٶتە جوعارى باعالايمىز. ەلٸ مەن تۋعان جەرٸ ٷشٸن قاسىق قاندارى قالعانشا كٷرەسكەن باتىر تۇلعالارىمىزدى قۇرمەتتەيتٸنٸڭٸزدٸ دە جاقسى بٸلەمٸز.
سٶزگە تيەك ەتكەلٸ وتىرعان قازاقتىڭ دارا ازاماتى – ارون اتابەك 2006 جىلعى ەيگٸلٸ «شاڭىراق» وقيعاسىن ۇيىمداستىردى, كٸسٸ ٶلٸمٸنە سەبەپكەر بولدى» دەگەن جالعان جالامەن 18 جىلعا يتجەككەنگە ايدالىپ, سوتتالدى. قازاق ەلٸ تاريحىندا ٶزٸندٸك قولتاڭباسى بار, ياعني, «قازاق مەملەكەتٸ» ت.ب. بٸرنەشە ۇيىمنىڭ جەتەكشٸسٸ, اقىن, تٷركولوگ, جەلتوقسان كٶتەرٸلٸسٸنٸڭ بەل ورتاسىندا جٷرٸپ, بٷگٸنگٸ تەۋەلسٸزدٸگٸمٸز ٷشٸن كٷرەسكەن باتىرىمىز ارون قابىشۇلى اتابەك اۋىر قىلمىس جاساعان قىلمىسكەرلەرگە ارنالعان تٷرمەدە وتىرعانىنا الداعى جىلى 15 جىل تولادى.
جان ازابى ٶز الدىنا, تٷرمەدەگٸ قيناۋ مەن ازاپتاۋدىڭ الۋان تٷرٸن باسىنان كەشٸرگەن ارون اتابەكتٸڭ دەنساۋلىعى بٸرنەشە جىلدان بەرٸ كٷرت ناشارلاپ كەتتٸ. جاسى 70-كە تاياعان قارتتىڭ ەكٸ قول مٷلدەم كٶتەرٸلمەيدٸ, جٷرەكتٸڭ يشەمييالىق اۋرۋى قان قىسىمى, بٷيرەك-ٶكپە, بۋىن اۋرۋلارىنا ت.ب. ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن, تٷرمە جاعدايىندا ەمدەلۋگە كەلمەيتٸن كەسەلدەرگە دۋشار بولدى.
«كٶزٸمنٸڭ تٸرٸسٸندە قادٸرلە مەنٸ!.. ٶلگەسٸن باسىما كٶك تاس قويىپ, قۇرمەتتەپ كەرەك ەمەس!», - دەگەن ەكەن بٸر قارت نازالانىپ... سول ايتپاقشى, حالىق باتىرىن كٶزٸ تٸرٸسٸندە بوستاندىققا شىعارىپ, دەنساۋلىنىن تٷزەتۋگە جاعداي جاساساڭىز نۇر ٷستٸنە نۇر بولار ەدٸ. «ەلٸم-قازاعىم!», - دەپ جانىن شٷبەرەككە تٷيگەن باتىرىمىزدان تاس زىنداندا ايىرىلىپ قالساق, ارىمىزعا سىن بولارى حاق! ۇرپاق الدىندا ۇياتتى بولمايىق, پرەزيدەنت مىرزا!
سٸزدٸڭ ەل بولاشاعىنىڭ ىنتىماق-بٸرلٸگٸن ساقتاۋشى, ۇلت جاناشىرى, قامقورشىسى رەتٸندە ارون اتابەكتٸڭ بوستاندىققا شىعۋىنا كٶمەك قولىن سوزادى دەگەن زور ٷمٸتتەمٸز», - دەپ جازىلعان.
بۇل حاتقا ۇلىقبەك ەسدەۋلەت, ولجاس سٷيلەيمەنوۆ, مۇرات ەۋەزوۆ, باقىت بەدەلحان, امانتاي اسىلبەك, گٷلجان ەرعاليەۆا, ت.ايتباي ت.ب. بٸرنەشە ادام قول قويعان.
بٸز زاڭگەر شىنقۋات بايجانوۆقا حابارلاسىپ, ٸستٸڭ مەن-جايىن سۇراپ بٸلدٸك.
شىنقۋات بايجانوۆ:
- بۇل حاتتى ۇيىمداستىرعان ارون اتابەكتٸڭ جاناشىرلارى, سەرٸكتەستەرٸ ت.ب. بٸز ەۋەلدە دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتكٸزگٸمٸز كەلگەن. سول جەردە زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸن شاقىرىپ, ارون اتابەككە اراشا سۇراپ, حات ۇيىمداستىرماق بولدىق. كەيٸن, مىناۋ پاندەميياعا بايلانىستى ونداي جيىندار ٶتكٸزۋگە رۇقسات بەرٸلمەيتٸن بولدى.
حاتقا قول قويعان ازاماتتاردىڭ ەرقايسىسىنا ٸزدەپ بارىپ, قول قويدىردىق. مىسالى, ولجاس سٷلەيمەنوۆكە بارعاندا ول كٸسٸ اۋرۋحانادا ەكەن. جالپى, بٸراز كٸسٸ وسى حاتقا قول قويماق بولدى. مىسالى, اقىن تەمٸرحان مەدەتبەك مىرزالار تەلەفون ارقىلى سٶيلەسكەندە, قولداپ قوي قوياتىندارىن ايتقان. وعان كوۆيد كەدەرگٸ كەلتٸردٸ. ونىڭ ٷستٸنە ولجاس سٷلەيمەنوۆ پەن جازۋشىلار وداعىنىڭ تٶراعاسى ۇلىقبەك ەسدەۋلەت مىرزالار قول قويعان سوڭ, قالعاندارىن ەۋرەلەپ جاتپادىق.
بۇل حاتتى جازعانداعى سەبەبٸمٸز – امال جوقتىق قوي. ارون اتابەكتٸڭ قىزى الماعا حابارلاسىپ, ٶز ەركٸممەن ادۆوكات بولدىم. كٶمەكتەسەيٸن دەدٸم. سٶيتٸپ, كەلٸسٸم جاساسىپ, پاۆلودارداعى تٷرمە باسشىسىنا حات جازدىم.
قر قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 75 بابىنا سەيكەس, دەنساۋلىعىنا بايلانىستى تٷرمەدەن مەزگٸلٸنەن بۇرىن بوساتۋ, جازاسىن جەڭٸلدەتۋ نەمەسە تٷرمەنٸ ٷي قاماققا اۋىستىرۋ سەكٸلدٸ مٷمكٸندٸكتەر بار. ول ٷشٸن تٷرمە باسشىسى وسىنداي ۇسىنىسپەن سوتقا جٷگٸنە الادى.
ماعان الما حابارلاسىپ, ەكەسٸنٸڭ قان قىسىمى جوعارى ەكەنٸن, قانت ديابەتٸ بار ەكەنٸن ايتتى. تٷرمەدە سوققىعا جىعىلعان ەكەن. سودان بٸر قولى دۇرىس ٸستەمەيتٸنٸن ايتتى. اسقازان, بۋىن اۋرۋلارى تاعى بار. وسىلاردى ايتىپ, دەنساۋلىعى ناشارلاعان ادامدى نەگە ەلٸ كٷنگە تٷرمەدە ۇستاپ وتىرعانىن, 75 باپقا سەيكەس, نەگە ەلٸ كٷنگە سوتقا ۇسىنىس جازىلماعانىن سۇراپ حات جولدادىم.
وسىدان سوڭ, سەمەنوۆا دەگەن كەلٸنشەك تٷرمەگە كٸرٸپ, ارونمەن سٶيلەسٸپتٸ. «اروننىڭ دەنساۋلىعى جاقسى ەكەن», دەپ حابارلادى. ول ۆيدەونى وسى جەلٸگە جارييالادى. ول جەردە دە اروننىڭ ەرەڭ وتىرعانى, تەلەفوندى ۇستاپ تۇرۋعا شاماسى كەلمەگەنٸ انىق بايقالىپ تۇر.
سوسىن, پاۆلودار تٷرمەسٸنٸڭ باسشىلىعىنا ەكٸنشٸ مەرتە حات جولدادىم. پاۆلودار وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنان ارنايى كوميسسسييا قۇرىلىپ, ارونى اتابەكتٸڭ دەنساۋلىعىن باستان-اياق تەكسەرۋٸ كەرەكتٸنٸن تالاپ ەتتٸم. تەرتٸپ بويىنشا, تٷرمە باسشىلىعى اروننىڭ جازاسىن جەڭٸلدەتٸپ, ٷيقاماققا اۋىستىرۋدى سۇراۋى ٷشٸن قر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ قارارى بويىنشا جاڭاعى كوميسسييا شەشٸمٸ كەرەك. كوميسسييا شاقىرىڭىز, بارلىق اناليزدەرٸن الىڭىز دەپ سۇرادىم. ەكٸ ۇسىنىسىمدى دا «فەيسبۋكتە» جارييالادىم.
كەيٸن ولار ماعان جاۋاپ جازىپتى. «سٸزدٸڭ ۇسىنىسىڭىز بويىنشا كوميسسييا تااعيىنداماق ەدٸك, ارون اتابەكتٸڭ ٶزٸ قارسى بولدى. مٸنە, ٶز حاتى دەپ قولمەن جازىلعان حاتتى تٸركەپتٸ. وندا: «دەنساۋلىعىمدى تەكسەرتۋگە قارسىمىن», دەپ جازىپتى. وسىعان سەيكەس, بٸز كوميسسييا تاعايىنداپ, تەكسەرٸس جاساي المايمىز», - دەپتٸ. ال تٷرمە دەرٸگەرلەرٸ تەكسەرگەندە, دەنساۋلىعى جاقسى بولىپتى-مىس.
سوسىن مەن «نۇر وتانعا» (ب.بايبەككە) «كۋيس» باستىعىنا تاعى حات جولدادىم. تٷرمەدەگٸ, ەركٸندٸگٸ جوق ادامنان رۇقسات سۇراۋ كەرەك پە? باس ەركٸندٸگٸ جوق ادامنان كٸم رۇقسات سۇرايدى? تٷرمە باسشىلىعى ارون اتابەكتەن رۇقسات سۇرادى دەگەنگە سەنۋگە بولا ما? دەنساۋلىعى كٷرت ناشارلاپ كەتكەن ادامدى نەەگ ٶزدەرٸ تەكسەرمەيدٸ?
«ەگەر ارون اتابەك تٷرمەدە قايتىس بولىپ كەتسە, وعان ەرتەڭ سٸزدەر كٸنەلٸ بولاسىزدار! 68-دەگٸ قارت كٸسٸ, اقىن, ساياسي ديسسيدەنت دەپ تانىلعان ادام, حالىقارالىق سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى اتانعان ادام تٷرمەدە كٶز جۇمسا, ول – جاقسى ات ەمەس», - دەپ جازدىم.
جاۋاپ بەرگەن جوق. تەك حاتىم تٸركەلدٸ دەپ حابارلادى. وسىدان كەيٸن, پاۆلودار تٷرمەسٸنٸڭ باسشىسى ماعان ەكٸنشٸ مەرتە جاۋاپ جازىپتى. ول جاۋابى دا الدىڭعىسىن تولىق قايتالاعان. «75 باپپەن شىعارا المايمىز. ٶزٸ رۇقسات بەرمەدٸ», - دەپتٸ.
وسىدان سوڭ, بٸز پرەزيدەنتكە حات جازۋ تۋرالى شەشٸمگە كەلدٸك. جان ساۋعا سۇراۋ قازاقتا بار سالت. قالعان 4 جىلىن تٷرمەدە ٶتەۋگە ارون اتابەكتٸڭ دەنساۋلىعى شىداي ما, جوق پا, بەلگٸسٸز... ەرينە, بٸز حات جازدىق ەكەن دەپ, مەسەلە شەشٸلە سالماۋى مٷمكٸن. بٸراق, «ٷمٸتسٸز شايتان», دەگەن.
