Milliondaǵan adamdy qazaǵa ushyratyp, tiri qalǵanyn jan saýǵalap bosyp ketýge májbúr etken alapat asharshylyqtyń alǵashqy kezeńi – 1921-1922 jyldardaǵy náýbetten beri 100 jyl ótti. Bul jaiynda Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalasynda aityp ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Milliondaǵan adamdy qazaǵa ushyratyp, tiri qalǵanyn jan saýǵalap bosyp ketýge májbúr etken alapat asharshylyqtyń alǵashqy kezeńi – 1921-1922 jyldardaǵy náýbetten beri 100 jyl ótti. Sol zulmattyń kesirinen qyrylyp qalmaǵanda, halqymyzdyń sany qazirgiden áldeneshe ese kóp bolar edi. Tarihymyzdyń osy aqtańdaq betteri áli kúnge deiin jan-jaqty zerttelmei keledi. Tipti, ǵalymdardyń arasynda asharshylyq qurbandarynyń naqty sany týraly ortaq paiym joq. Ala-qula derekter jáne onyń sebep-saldary jaily ártúrli kózqarastar qoǵamdy adastyrady. Tiisti tarihi qujattardy, jinalǵan málimetterdi asa muqiiat zerdeleý kerek. Bilikti mamandar júieli zertteýmen ainalysyp, soǵan sáikes asharshylyq máselesine memleket tarapynan baǵa berilgeni jón. Biz bul kúrdeli máselege ustamdylyqpen jáne jaýapkershilikpen qaraýymyz qajet. Jalpy, tarihi zertteýlerdi uranshyldyq pen dańǵazasyz, taza ǵylymi ustanymmen júrgizgen durys. Biyl áigili Jeltoqsan oqiǵasyna 35 jyl tolady. 1986 jyly órimdei ul-qyzdarymyz Keńes Odaǵynyń qaharynan qaimyqpai, ult namysy úshin alańǵa shyqty. Osy kúnnen soń týra bes jyl ótkende Táýelsizdigimizdi jariialaýymyzdyń simvoldyq máni zor. Bul oraida, azattyqtyń alǵashqy qarlyǵashtary – Jeltoqsan qaharmandarynyń azamattyq erligi laiyqty baǵasyn alyp, josparly túrde nasihattalýy kerek» deidi Memleket basshysy.
Onyń aitýynsha, jyl sońyna deiin jańa tarihymyzdaǵy birneshe aitýly oqiǵanyń mereili belesin atap ótemiz. 1991 jyly Semei poligony jabyldy. Ol elimiz ǵana emes, barsha adamzattyń bolashaǵy úshin airyqsha mańyzdy sheshim.
«Osyny eskerip, arnaiy is-shara ótkizý qajet dep sanaimyn. Elbasy qol qoiǵan Jarlyqtyń arqasynda Qazaqstan búkil dúnie júzine iadrolyq qarý-jaraqqa qarsy álemdik qozǵalystyń kóshbasshysy bolyp tanyldy, alyp memleketterdiń senimine ie boldy, halyqaralyq qoǵamdastyqta jaýapkershiligi joǵary el retinde moiyndaldy. «Ótken kúnnen alys joq, keler kúnnen jaqyn joq» deidi halqymyz. Keshegi ótken handar men qaǵandardyń dáýiri ǵana emes, sońǵy otyz jyldaǵy jasampazdyq jolymyz da búginde tarihqa ainalyp, kún saiyn alystap barady. Azattyq tańyn óz kózimen kórgen aldyńǵy býyn bolmasa, keiingi jastar ótken ǵasyrdyń 90-jyldaryndaǵy tarihi oqiǵalardyń tereńine boilap, mánin jete túsine bermeidi. Táýelsizdikke taǵdyrdyń bere salǵan syiy retinde qaraidy. Shyn mánindegi ahýal olai emes. Elbasy sol kezdegi saiasi, ekonomikalyq, áleýmettik, demografiialyq jáne basqa da jaǵdailarǵa bailanysty jeti ret emes, jetpis ret ólshep, bir ret kesýge májbúr boldy. Biz tyǵyryqtan shyǵar joldyń sańylaýy da kórinbeitin qiyn kúnderden qaqtyǵys pen qantógiske urynbai aman shyǵyp, eshkimge esemizdi jibermei, jańa sipattaǵy Qazaq memleketin qurdyq. Búgingi jáne bolashaq urpaq muny árdaiym bilip otyrýy kerek. Sol úshin Qazaqstannyń jańa tarihyn da júieli zerttegen jón. Shynyna kelsek, Táýelsizdik jyldarynda birneshe ret qolǵa alynǵanyna qaramastan, ulttyq múddemizge sai keletin kóp tomdyq jańa tarihymyz áli tolyq jazylǵan joq. Onyń tujyrymdamasyn buǵan deiingi olqylyqtardy eskere otyryp qaita qarap, jańa ǵylymi ustanymdar men jańalyqtardyń negizinde tyńnan jazatyn ýaqyt áldeqashan keldi. Barlyq oqýlyqtar osyndai irgeli eńbekke negizdelip ázirlenedi. Bul – ult shejiresin dáripteý turǵysynan alǵanda strategiialyq mańyzy bar másele. Sondyqtan, Qazaqstannyń akademiialyq úlgidegi jańa tarihyn jazýdy dereý bastaý kerek. Túptep kelgende, tarihi sanany jańǵyrtý máselesiniń túiini – osy. Bul iske bedeldi tarihshylarymyzdy tartý qajet. Sonymen qatar, shetel aýditoriiasyna arnalǵan Qazaqstannyń qysqasha tarihyn jazyp, álemniń negizgi tilderine aýdarýdy usynamyn. Bul – qazaqtyń san ǵasyrlyq shynaiy tarihyn álemge tanytýdyń birden-bir joly. Árbir halyq óziniń arǵy-bergi tarihyn ózi jazýǵa tiis. Bóten ideologiianyń jetegimen júrýge bolmaidy. Ulttyq múdde turǵysynan jazylǵan shejire urpaqtyń sanasyn oiatyp, ulttyń jadyn jańǵyrtýǵa múmkindik beredi» deidi Qasym-Jomart Toqaev.