«Bul – ańyzdyń aqyry emes. Qaita talai ańyzǵa arqaý bolar abyzdyq ómirdiń bastaýy ǵana». Alashtyń aitýly azamaty, qazaqtyń qabyrǵaly qairatkeri Ábish Kekilbaiulyna arnalǵan konferentsiiada osyndai sóz aityldy. Aitqan – Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev.
Syr topyraǵynda ótken «Táýelsizdik jáne Ábish Kekilbaev álemi» atty úlken jiynǵa Astanadan klassik jazýshynyń jary Klara Jumabaeva, qoǵam jáne memleket qairatkeri Myrzatai Joldasbekov, Májilis depýtaty Saýytbek Abdrahmanov, Qazaqstan Prezidenti Baspasóz hatshysynyń orynbasary Baýyrjan Omarov, «Egemen Qazaqstan» respýblikalyq gazeti» aktsionerlik qoǵamynyń Basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráli, Almatydan aqyn Esenǵali Raýshanov, jazýshy Mereke Qulkenov, «Aiqyn» gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip, Aqtaýdan aitýly aqyndar Mels Qosymbaev pen
Ánýar Bimaǵambetov arnaiy kelip, qatysty.
Ǵylymi konferentsiianyń aldynda Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýniversitetinde Ábish Kekilbaiuly atyndaǵy aýditoriia ashyldy. Sonan soń Stýdentter saraiynda qairatker tulǵanyń ómir joly týrasyndaǵy júrek tolqytar, kóńildi tebirenter áńgimelerdiń tiegi aǵytyldy. «Ábish Kekilbaev perzenttik paryzyna parasattylyq turǵysynan jaýap berdi, qalamgerlik shabytpen danalyq oi darytqan daraboz retinde daralandy. Ol halqymyz ǵasyrlar boiy ańsaǵan azattyqtyń aq tańyn elimen birge, júregi jaryla qarsy aldy. Táýelsizdiktiń alǵashqy kúnderinde «Búgingi otanshyldyq – tózim, búgingi erlik – sabyr, búgingi eldik – tynyshtyq», – dep Abyzdyń sózin aitqan Ábish aǵa sanaly ómiri men bar bolmysyn sol táýelsizdiktiń tuǵyryn bekitýge aiamai jumsaǵan qairatkerlik qyrynan da tanyldy», – dedi Qyrymbek Eleýuly.
Al Ábish Kekilbaiulynyń kózi tirisinde «Áýlie» dep maqala jazǵan Myrzatai Joldasbekovtiń baiandamasy jiylǵan qaýymdy bir serpiltip tastady. Birge júrgen kúnderinen shertilgen syr men estelik kóńildiń qyl pernesin shertip ótti. «Ábish – tabiǵatynan, jaratylysynan erekshe týǵan, tarihtyń qursaǵynan, dáýirdiń qundaǵynan, jalpy qazaqtyń keń peiilinen, qushaǵynan erekshe jaralǵan tulǵa. Qazaqtyń danalyǵy da, kósemdigi de, sheshendigi de, jyraýlyǵy da, dańǵyldyǵy da bir Ábishtiń basyna syiyp, jarasyp turatyn. Onyń kól-kósir bilimi, kemel keńesi, tereń tolǵaýy, shalqar shabyty, qazaqtyń baǵzy jyraýlaryn, uly sheshenderin, dana bilerin eske salýshy edi. Ábish maǵan júzip óte almaityn muhittai, ótkel bermeitin dariiadai, júrip óte almaityn sheksiz daladai, asý bermeitin biik shyńdai, alynbaityn qamaldai kórinetin. Men Ábishti adam aiaǵy baspaǵan aral sekildi kúnde ashamyn, ashqan saiyn jańa qyrynan tanimyn. Ol danalyǵy men kemeńgerligine qaramastan ózin eshkimnen artyq sanamaityn», – dedi ol. Tulǵanyń tulǵany tanýy, qurmetteýi, qadirleýi osyndai-aq bolar, sirá.
Abyzdyń kósemdigi men sheshendigi, jalpy tuǵyrly tulǵasy týraly tolǵaǵan Májilis depýtaty Saýytbek Abdrahmanovtyń sóziniń túiini bylai órildi: «Jaratqan Iemizdiń bizge Ábishtei perzent syilaǵanyna táýbe deiik. Myna dúniede Ábishtei asyl adam, Ábishtei dara daryn, Ábishtei jomart júrek, Ábishtei birtýar bilim iesi, Ábishtei kemel kemeńger, Ábishtei jibek jan bolǵany úshin, oǵan qosa sondai qudyrettiń bizdiń musylman jurtynan, bizdiń túrki násilinen, bizdiń halyqtan shyqqany úshin, oǵan qosa bizdiń zamanda, bizdiń qoǵamda týyp, bizben birge ómir súrgeni úshin, bizdiń bárimizge uly adamnyń kózin kórýdiń, sózin tyńdaýdyń baqytyn syilaǵany úshin táýbe deiik». Shúkir!
Mels Qosymbaev «Qarasózden Qaǵanat turǵyzǵandai» tolǵaýyn oryndap, Shákizada Ábdikárimov pen Ánýar Bimaǵambetov taý tulǵa týraly óleńderin oqydy. Baýyrjan Omarov Ábish Kekilbaevtyń shyǵarmashylyq laboratoriiasy jaiynda sóz qozǵady. Al Darhan Qydyráli jazýshy bolmysyn qazaqtyń baitaq dalasyna teńep, onyń «Egemende» jaryq kórgen maqalalary «Dáýir daýysy» atty kitapqa biriktirilip, jaryqqa shyǵatynyn aitty. «Aiqyn» gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip «biiktik, keńdik, tereńdik» degen qazaqtyń úsh ólshemi Ábish Kekilbaevtyń bolmysynan tabylady, dedi.
Sondai-aq, oblystyq máslihat hatshysy Naýryzbai Baiqadamov pen «Qorqyttaný jáne ólke tarihy» ǴZI direktory, professor Baǵdat Káribozuly baiandama jasady. Konferentsiiany qorytyndylaǵan oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev jazýshynyń jubaiy Klara Jumabaevaǵa qurmet kórsetip, aq kúrishten salynǵan Ábish aǵanyń portretin syiǵa tartty. Sonymen qatar, osy kúni «Bolashaq» ýniversitetinde de Ábish Kekilbaiuly atyndaǵy aýditoriia ashyldy. Solaisha, biz kúni boiy Ábish álemine saiahat jasap, káýsar bulaǵynan sýsyndaǵandai áserde boldyq.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»
QYZYLORDA
.jpeg)