«بۇل – اڭىزدىڭ اقىرى ەمەس. قايتا تالاي اڭىزعا ارقاۋ بولار ابىزدىق ٶمٸردٸڭ باستاۋى عانا». الاشتىڭ ايتۋلى ازاماتى, قازاقتىڭ قابىرعالى قايراتكەرٸ ەبٸش كەكٸلبايۇلىنا ارنالعان كونفەرەنتسييادا وسىنداي سٶز ايتىلدى. ايتقان – قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆ.
سىر توپىراعىندا ٶتكەن «تەۋەلسٸزدٸك جەنە ەبٸش كەكٸلباەۆ ەلەمٸ» اتتى ٷلكەن جيىنعا استانادان كلاسسيك جازۋشىنىڭ جارى كلارا جۇماباەۆا, قوعام جەنە مەملەكەت قايراتكەرٸ مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, مەجٸلٸس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, قازاقستان پرەزيدەنتٸ باسپاسٶز حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان وماروۆ, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتٸ» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ باسقارما تٶراعاسى دارحان قىدىرەلٸ, الماتىدان اقىن ەسەنعالي راۋشانوۆ, جازۋشى مەرەكە قۇلكەنوۆ, «ايقىن» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى نۇرتٶرە جٷسٸپ, اقتاۋدان ايتۋلى اقىندار مەلس قوسىمباەۆ پەن
ەنۋار بيماعامبەتوۆ ارنايى كەلٸپ, قاتىستى.
عىلىمي كونفەرەنتسييانىڭ الدىندا قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندە ەبٸش كەكٸلبايۇلى اتىنداعى اۋديتورييا اشىلدى. سونان سوڭ ستۋدەنتتەر سارايىندا قايراتكەر تۇلعانىڭ ٶمٸر جولى تۋراسىنداعى جٷرەك تولقىتار, كٶڭٸلدٸ تەبٸرەنتەر ەڭگٸمەلەردٸڭ تيەگٸ اعىتىلدى. «ەبٸش كەكٸلباەۆ پەرزەنتتٸك پارىزىنا پاراساتتىلىق تۇرعىسىنان جاۋاپ بەردٸ, قالامگەرلٸك شابىتپەن دانالىق وي دارىتقان دارابوز رەتٸندە دارالاندى. ول حالقىمىز عاسىرلار بويى اڭساعان ازاتتىقتىڭ اق تاڭىن ەلٸمەن بٸرگە, جٷرەگٸ جارىلا قارسى الدى. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى كٷندەرٸندە «بٷگٸنگٸ وتانشىلدىق – تٶزٸم, بٷگٸنگٸ ەرلٸك – سابىر, بٷگٸنگٸ ەلدٸك – تىنىشتىق», – دەپ ابىزدىڭ سٶزٸن ايتقان ەبٸش اعا سانالى ٶمٸرٸ مەن بار بولمىسىن سول تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ تۇعىرىن بەكٸتۋگە اياماي جۇمساعان قايراتكەرلٸك قىرىنان دا تانىلدى», – دەدٸ قىرىمبەك ەلەۋۇلى.
ال ەبٸش كەكٸلبايۇلىنىڭ كٶزٸ تٸرٸسٸندە «ەۋليە» دەپ ماقالا جازعان مىرزاتاي جولداسبەكوۆتٸڭ بايانداماسى جيىلعان قاۋىمدى بٸر سەرپٸلتٸپ تاستادى. بٸرگە جٷرگەن كٷندەرٸنەن شەرتٸلگەن سىر مەن ەستەلٸك كٶڭٸلدٸڭ قىل پەرنەسٸن شەرتٸپ ٶتتٸ. «ەبٸش – تابيعاتىنان, جاراتىلىسىنان ەرەكشە تۋعان, تاريحتىڭ قۇرساعىنان, دەۋٸردٸڭ قۇنداعىنان, جالپى قازاقتىڭ كەڭ پەيٸلٸنەن, قۇشاعىنان ەرەكشە جارالعان تۇلعا. قازاقتىڭ دانالىعى دا, كٶسەمدٸگٸ دە, شەشەندٸگٸ دە, جىراۋلىعى دا, داڭعىلدىعى دا بٸر ەبٸشتٸڭ باسىنا سىيىپ, جاراسىپ تۇراتىن. ونىڭ كٶل-كٶسٸر بٸلٸمٸ, كەمەل كەڭەسٸ, تەرەڭ تولعاۋى, شالقار شابىتى, قازاقتىڭ باعزى جىراۋلارىن, ۇلى شەشەندەرٸن, دانا بيلەرٸن ەسكە سالۋشى ەدٸ. ەبٸش ماعان جٷزٸپ ٶتە المايتىن مۇحيتتاي, ٶتكەل بەرمەيتٸن داريياداي, جٷرٸپ ٶتە المايتىن شەكسٸز دالاداي, اسۋ بەرمەيتٸن بيٸك شىڭداي, الىنبايتىن قامالداي كٶرٸنەتٸن. مەن ەبٸشتٸ ادام اياعى باسپاعان ارال سەكٸلدٸ كٷندە اشامىن, اشقان سايىن جاڭا قىرىنان تانيمىن. ول دانالىعى مەن كەمەڭگەرلٸگٸنە قاراماستان ٶزٸن ەشكٸمنەن ارتىق سانامايتىن», – دەدٸ ول. تۇلعانىڭ تۇلعانى تانۋى, قۇرمەتتەۋٸ, قادٸرلەۋٸ وسىنداي-اق بولار, سٸرە.
ابىزدىڭ كٶسەمدٸگٸ مەن شەشەندٸگٸ, جالپى تۇعىرلى تۇلعاسى تۋرالى تولعاعان مەجٸلٸس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆتىڭ سٶزٸنٸڭ تٷيٸنٸ بىلاي ٶرٸلدٸ: «جاراتقان يەمٸزدٸڭ بٸزگە ەبٸشتەي پەرزەنت سىيلاعانىنا تەۋبە دەيٸك. مىنا دٷنيەدە ەبٸشتەي اسىل ادام, ەبٸشتەي دارا دارىن, ەبٸشتەي جومارت جٷرەك, ەبٸشتەي بٸرتۋار بٸلٸم يەسٸ, ەبٸشتەي كەمەل كەمەڭگەر, ەبٸشتەي جٸبەك جان بولعانى ٷشٸن, وعان قوسا سونداي قۇدىرەتتٸڭ بٸزدٸڭ مۇسىلمان جۇرتىنان, بٸزدٸڭ تٷركٸ نەسٸلٸنەن, بٸزدٸڭ حالىقتان شىققانى ٷشٸن, وعان قوسا بٸزدٸڭ زاماندا, بٸزدٸڭ قوعامدا تۋىپ, بٸزبەن بٸرگە ٶمٸر سٷرگەنٸ ٷشٸن, بٸزدٸڭ بەرٸمٸزگە ۇلى ادامنىڭ كٶزٸن كٶرۋدٸڭ, سٶزٸن تىڭداۋدىڭ باقىتىن سىيلاعانى ٷشٸن تەۋبە دەيٸك». شٷكٸر!
مەلس قوسىمباەۆ «قاراسٶزدەن قاعانات تۇرعىزعانداي» تولعاۋىن ورىنداپ, شەكيزادا ەبدٸكەرٸموۆ پەن ەنۋار بيماعامبەتوۆ تاۋ تۇلعا تۋرالى ٶلەڭدەرٸن وقىدى. باۋىرجان وماروۆ ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ شىعارماشىلىق لابوراتوريياسى جايىندا سٶز قوزعادى. ال دارحان قىدىرەلٸ جازۋشى بولمىسىن قازاقتىڭ بايتاق دالاسىنا تەڭەپ, ونىڭ «ەگەمەندە» جارىق كٶرگەن ماقالالارى «دەۋٸر داۋىسى» اتتى كٸتاپقا بٸرٸكتٸرٸلٸپ, جارىققا شىعاتىنىن ايتتى. «ايقىن» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى نۇرتٶرە جٷسٸپ «بيٸكتٸك, كەڭدٸك, تەرەڭدٸك» دەگەن قازاقتىڭ ٷش ٶلشەمٸ ەبٸش كەكٸلباەۆتىڭ بولمىسىنان تابىلادى, دەدٸ.
سونداي-اق, وبلىستىق مەسليحات حاتشىسى ناۋرىزباي بايقاداموۆ پەن «قورقىتتانۋ جەنە ٶلكە تاريحى» عزي ديرەكتورى, پروفەسسور باعدات كەرٸبوزۇلى بايانداما جاسادى. كونفەرەنتسييانى قورىتىندىلاعان وبلىس ەكٸمٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆ جازۋشىنىڭ جۇبايى كلارا جۇماباەۆاعا قۇرمەت كٶرسەتٸپ, اق كٷرٸشتەن سالىنعان ەبٸش اعانىڭ پورترەتٸن سىيعا تارتتى. سونىمەن قاتار, وسى كٷنٸ «بولاشاق» ۋنيۆەرسيتەتٸندە دە ەبٸش كەكٸلبايۇلى اتىنداعى اۋديتورييا اشىلدى. سولايشا, بٸز كٷنٸ بويى ەبٸش ەلەمٸنە ساياحات جاساپ, كەۋسار بۇلاعىنان سۋسىنداعانداي ەسەردە بولدىق.
ەرجان بايتٸلەس,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا