Búgin Almaty qalasynyń Dostyq úiinde Qazaqstan halqy Assambleiasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Janseiit Túimebaevtyń qatysýymen memlekettik tildi oqytý boiynsha «Uly Dalanyń ultaralyq tili» atty birinshi respýblikalyq kongresi ótti, - dep habarlaidy «Ult aqparat».
Atalǵan sharaǵa Janseiit Túimebaevpen birge, QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý vitse-ministri M.Ázilhanov, filologiia men lingvistika salasynyń sarapshylary, qoǵam qairatkerleri, til janashyrlary, Assambleia músheleri, etnomádeni jáne jastar birlestikteriniń ókilderi qatysty.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev byltyrǵy jyly halyqqa arnaǵan Joldaýynda «Qazaq tiliniń memlekettik til retindegi róli kúsheiip, ultaralyq qatynas tiline ainalatyn kezeńi keledi dep esepteimin. Memlekettik til mundai dárejege jetý úshin bárimiz dańǵaza jasamai, jumyla jumys júrgizýimiz kerek. Osy tapsyrmalardy júzege asyrý maqsatynda Qazaqstan halqy Assambleiasynyń memlekettik tildi damytýǵa arnalǵan «Uly Dalanyń ultaralyq tili» respýblikalyq forýmyn turaqty uiymdastyryp keledi», - dedi Qazaqstan halqy Assambleiasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Janseiit Túimebaev.
Qazaqstan Respýblikasy Aqparat jáne qoǵamdyq damý vitse-ministri Murat Ázilhanov elimizde 2014 jyldan beri etnomádeni birlestikter janynda memlekettik til men ár etnostyń óz ana tilin oqytý kýrstary uiymdastyrylyp keletinin aitty.
Qazaq tiliniń qoldaný aiasyn keńeitý týraly usynystaryn ortaǵa saldy. Prezident tapsyrmasymen til saiasatyn iske asyrýdyń 2020-25 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy bekitildi. «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda qazaq tilin latyn álipbiine kezeń-kezeńimen kóshirý jumystary júieli júrgizilip keledi.
«Ahmet Baitursynovtyń bir jaqsy sózi bar: «Óz tilin joǵaltqan halyq ózin de joǵaltady»,-deidi. Sondyqtan árbir el, halyq tilimen tarihta qalady. Biz el bolamyz desek, memlekettik tildi damytýymyz kerek. Mártebesin arttyrýymyz kerek», - dedi Qazaqstan ózbekteri «Dýstlik» qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Ikram Hashimjanov.
Aita keteiik, búgingi kúnge deiin osyndai oqytý kýrstarynan 81% etnos ókilderi oqýdan ótken. Jalpy, 2011 jyldan bastap Memlekettik til oqytý ortalyqtarynda jarty millionnan astam el azamattary (513 624) qazaq tili kýrstaryn oqyp shyqqan. Memleket Basshylyǵynyń tapsyrmasy negizinde til saiasatyn iske asyrýdyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy bekitildi. «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasy aiasynda qazaq tilin latyn grafikasyna kezeń-kezeńimen kóshirý jumystary júieli júrgizilip keledi.
Aita keteiik, «Uly Dalanyń ultaralyq tili» atty respbýlikalyq forýmǵa memlekettik tildi erkin meńgergen 14 etnos ókili qatysyp, qazaq tiliniń mártebesin kóterý máselelerin ortaǵa salyp, óz oilarymen bólisti. Qazaqstan halqy Assambleiasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Janseiit Túimebaev óz sózinde qazaq halqynyń uly aqyny Abai Qunanbaiulynyń 175 jyldyǵy atap ótilgenin aita kele:
«Qazaqstan halqy Assambleiasy Abai mereitoiy aiasynda birqatar sharalar uiymdastyryp, etnos ókilderi jappai úles qosty. Biylǵy Abai kúni jáne aqyn mereitoiyna orai Assambleia respýblikalyq deńgeide onlain poeziia festivalin uiymdastyrdy. Nátijesinde 1000-ǵa jýyq etnos ókili qatysyp, Abai óleńderi men qara sózderin oqyp, ánderin shyrqap, óz Otanynyń naǵyz patriottary ekenin dáleldep shyqty», - dedi Qazaqstan halqy Assambleiasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Janseiit Túimebaev.
Kongress barysynda qazaq tilin erkin meńgergen ózge ult ókilderi til úirenýdegi tájiribelerimen bólisip, barsha qaýymdy qazaq tilinde sóileýge shaqyrdy. Ol úshin tárbie bala-baqshadan bastalýy tiis, memlekettik qyzmetkerledi til úirený úshin aýylǵa jiberý kerek, barlyq ádistemelik quraldar qazaq tilinde bolýy shart syndy ártúrli usynystar aityldy.
«Memlekettik tildi meńgerý besikten dep aitatyn bolsaq, ondai bolsa, balabaqshadan bastaýymyz qajet siiaqty memlekettik tildi. Sebebi bizde mynadai kúshti maqal bar emes pe «Sútpen sińgen – súiekten ketedi», – dedi QHA janyndaǵy Nur-Sultan qalalyq «Jańǵyrý joly» RJQ shtaby tóraǵasynyń orynbasary Nargizam Mahmýdova.
Esterińizge sala keteiik, búgin Almaty qalasynyń Dostyq úiinde Qazaqstan halqy Assambleiasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Janseiit Túimebaevtyń qatysýymen memlekettik tildi oqytý boiynsha «Uly Dalanyń ultaralyq tili» atty birinshi respýblikalyq kongresi ótti. Atalǵan sharaǵa Janseiit Túimebaevpen birge, QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý vitse-ministri M.Ázilhanov, filologiia men lingvistika salasynyń sarapshylary, qoǵam qairatkerleri, til janashyrlary, Assambleia músheleri, etnomádeni jáne jastar birlestikteriniń ókilderi qatysty.
.jpeg)