Almatyda ondaǵan azamat Qytaidaǵy týystaryna arasha surady

Almatyda ondaǵan azamat Qytaidaǵy týystaryna arasha surady

Qytaida "saiasi úirený ortalyqtarynda" qamaýda otyrǵan týystarynyń sýretterin ustaǵan adamdar baspasóz máslihatynda otyr. Almaty, 14 qyrkúiek 2018 jyl.

Qyrkúiektiń 14-i Almatyda Qytaidyń Tarbaǵatai aimaǵy Saýan aýdanynan kóship kelgen bir top qazaqstandyq bas qosyp, Qytaida qamaýda otyrǵan týystaryna Qazaqstan biligi men BUU-nyń adam quqyǵyn qorǵaý komitetinen arasha surady.

Jiyndy uiymdastyrýshylardyń biri Ábilhaiyr Tóleýhannyń aitýynsha, 35 myńǵa jýyq qazaq mekendeitin Saýan aýdanynan "saiasi lagerge" ketken úsh myń adamnyń aty-jóni anyqtalǵan. Jiynǵa qatysqandar Qytaida qamaýda otyr degen týystarynyń úlkeitilgen sýretterin ustap otyrdy.

Almatyda ótken jiynǵa týystary "saiasi lagerge ketken azamattarmen birge qazaqstandyq qoǵamdyq belsendi Rysbek Sársenbaev pen kinorejisser Erkin Raqyshev te keldi. Jiynda sóilegen Erkin Raqyshev Dúniejúzi qazaqtary qaýymdastyǵyn "Qytaidaǵy qazaqtardyń kórip jatqan qysymyna qatysty arnaiy málimdeme jasap, baspasóz jiyny ótkizýi tiis edi. Biraq osy kúnge deiin únsiz otyr" dep aiyptady.

Al Dúniejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Almaty biýrosynyń jetekshisi Aibópe Maqulbekova "Qaýymdastyq Qytaidaǵy qazaqtardyń máselesine tikelei aralasa almaidy. Biraq tiisti organdarǵa aýyzsha jáne jazbasha túrde aityp, jazyp jatyr. Bul máseleden tolyq habardar" dedi.

Qyrkúiektiń 12-si kúni Almatyda Qytaidyń Tarbaǵatai aimaǵyna qarasty Dórbiljin aýdanynan kóship kelgen ondaǵan qazaq Qytaida "saiasi úirený ortalyqtarynda" qamaýda otyr degen týystaryn bosatýǵa kómek suraǵan.

Qytaida jergilikti qazaqtardyń qysym kórip jatqany týraly 2017 jyldyń sáýir aiynan habarlana bastaǵan. Byltyr Astanada ótken Dúniejúzi qazaqtarynyń quryltaiy kezinde eýropalyq qazaq Ómirhan Altyn bul máseleni Qazaqstan prezidenti Nursultan Nazarbaevtyń aldynda kótergen.

Biyl mamyr aiynda Qazaqstan syrtqy ister ministri Qairat Ábdirahmanov "Qazaqstan azamattyǵyn alǵannan keiin "Qytai azamattyǵynan shyǵý zańdylyǵyn buzǵan bolýy yqtimal" degen kúdikpen Qytaida ustalǵan etnikalyq qazaqtar týraly jýrnalister saýalyna jaýap berdi.

Ministr jaýabynda: "Bizde dál qazir 170-tei etnikalyq qazaq týraly málimet bar. Árbir adam boiynsha jumys istep jatyrmyz" dep aitqan. Budan bólek, Qytaida qamaýda bolǵan birneshe azamattyń bosap shyqqany belgili bolǵan.

Qytaidaǵy etnikalyq azshylyq ókilderiniń "saiasi lagerlerge" jappai qamalýy jaily halyqaralyq adam quqyǵyn qorǵaý uiymdary men álemdik baspasóz jazyp keledi. Tamyzda The Financial Times gazeti Qytaidan Qazaqstanǵa qashyp ótken etnikalyq qazaq Sairagúl Saýytbaidyń hikaiasyn baiandap, Shyńjańdaǵy qýǵyn-súrgin týraly maqalaǵa jazǵan. Qytaidyń Ulybritaniiadaǵy elshisi Liý Siaomin maqalaǵa jazǵan jaýap hatynda basylym deregin "jurtty shatastyratyn aqparat" dep, Shyńjańda etnikalyq top ókilderiniń qýdalanatynyn teristegen.

Azattyq