Qazaqstan Most Powerful Countries 2026 reitinginde 34-orynǵa ie boldy. Tizimdi World Population Review halyqaralyq statistikalyq platformasy jariialady. Reitingtiń negizine amerikalyq U.S. News & World Report basylymynyń jyl saiynǵy zertteý derekteri alynǵan, dep habarlaidy ult.kz.
Reitingke 100 memleket endi. Qazaqstan Mysyr, Daniia, Birikken Arab Ámirlikteri, Ońtústik Afrika Respýblikasy, Norvegiia, Saýd Arabiiasy, Pákistan jáne Irannan joǵary oryn aldy.
Reiting neni baǵalaidy?
Reitingti qurastyrýshylar elderdi bes kórsetkish boiynsha baǵalaidy. Olardyń qatarynda ekonomikalyq jáne saiasi yqpal, kóshbasshylyq, halyqaralyq odaqtar men áskeri alianstar bar.
Platformanyń sipattamasyna sáikes, memlekettiń qýaty birneshe faktordan turady. Olardyń ishinde áskeri áleýet, ekonomika jáne mádeni yqpal bar. Tizimdegi orynmen qatar, elderdiń ekonomikalyq áleýetin qysqasha baǵalaý úshin jalpy ishki ónim (JIÓ) men jan basyna shaqqandaǵy JIÓ kórsetkishteri de berilgen.
Alǵashqy úsh oryndy Qytai, AQSh jáne Úndistan ielendi. Odan keiin Germaniia, Japoniia, Ońtústik Koreia, Frantsiia, Ulybritaniia, Meksika jáne Italiia ornalasqan.
Kórshi elder arasyndaǵy orny
Postkeńestik memleketter arasynda Qazaqstan tek Reseiden keiin tur. Resei reitingte 11-orynǵa jaiǵasqan. Burynǵy Keńes Odaǵynyń tizimge engen ózge elderi Qazaqstannan tómen ornalasqan.
Qazaqstanǵa eń jaqyn turǵan el — 51-oryndaǵy Ýkraina. Odan keiin Litva, Belarýs, Ózbekstan, Latviia, Estoniia, Armeniia jáne Grýziia keledi.
Ortalyq Aziia elderinen reitingke tek Qazaqstan men Ózbekstan engen. Eki memlekettiń arasynda 37 oryndyq aiyrmashylyq bar.
Ekonomikalyq áleýettiń negizi nede?
Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe, ótken jyly Qazaqstan ekonomikasy 6,5 paiyzǵa ósti. Ekonomikalyq ósimge ónerkásip, kólik, qurylys jáne saýda salalary negizgi úles qosty.
Sol jyly eldiń jalpy ishki ónimi 305 milliard dollardan asty. Bul kórsetkish boiynsha Qazaqstan Ortalyq Aziiadaǵy eń iri ekonomika bolyp qala beredi.
Halyqaralyq valiýta qory sáýir aiyndaǵy boljamynda Qazaqstanda jan basyna shaqqandaǵy JIÓ kólemin aǵymdaǵy jyldyń qorytyndysy boiynsha 17,5 myń dollar dep baǵalady. Bul — qordyń baqylaý júrgizgen búkil kezeńindegi eń joǵary kórsetkish.
Álemdik saiasattaǵy jańa rólder
Eldiń reitingtegi orny onyń halyqaralyq kún tártibine qanshalyqty belsendi qatysatynyna da bailanysty. Sońǵy jyldary Qazaqstan bul baǵytta birneshe jańa mindetti óz moinyna aldy.
2024 jylǵy naýryzda Qazaqstan alǵash ret Birikken Ulttar Uiymynyń missiiasyna derbes bitimgerlik kontingent jiberdi. Qazaqstandyq áskeri qyzmetshilerdiń rotasy Golan jotalarynda qyzmet atqaryp júr.
Bir jyldan keiin BUU Bas Assambleiasy konsensýs arqyly Almaty qalasynda Ortalyq Aziia men Aýǵanstanǵa arnalǵan Turaqty damý maqsattary jónindegi óńirlik ortalyq qurý týraly sheshim qabyldady. Rezoliýtsiianyń teń avtorlary qatarynda 152 memleket boldy. Ortalyqtyń qurylýy Qazaqstannyń BUU búkil óńirmen jumys júrgizetin mańyzdy alań retindegi rólin bekitti.
Ótken jyldyń qarasha aiynda Qazaqstan Avraam kelisimderine qosyldy. Al qańtarda Qasym-Jomart Toqaev Davosta AQSh prezidentiniń bastamasymen Taiaý Shyǵystaǵy qaqtyǵystardy retteý maqsatynda qurylǵan Beibitshilik keńesiniń jarǵysyna qol qoidy.
Osylaisha, Qazaqstan uiymnyń negizin qalaýshy memleketter qataryna enip, Taiaý Shyǵystaǵy jaǵdaidy retteý úderisine qatysý múmkindigine ie boldy.
Tranzit, tehnologiialar jáne ekologiia
Eldiń reitingtegi ekonomikalyq yqpaly onyń álemdik saýdadaǵy ornyna da bailanysty. Ótken jyly Qazaqstan aýmaǵy arqyly 36,9 million tonna tranzittik júk tasymaldandy. Transkaspii halyqaralyq kólik baǵyty boiynsha konteinerlik tasymal kólemi úshten birinen astamǵa ósti.
Qazaqstannyń Alem.Cloud ulttyq sýperkompiýteri álemdegi Top500 tiziminde 86-orynǵa ie boldy. Qazaqstan bul reitingtiń alǵashqy júzdigine alǵash ret endi. Atalǵan júie elde jasandy intellekt salasyndaǵy ázirlemelerdi damytýǵa qajetti otandyq esepteý infraqurylymyn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Sáýir aiynda Astanada Óńirlik ekologiialyq sammit ótti. Ortalyq Aziia memleketteriniń basshylary «Ortalyq Aziianyń ekologiialyq yntymaqtastyǵy» deklaratsiiasyn qabyldady. Sammit aiasynda Halyqaralyq sý uiymyn qurý máselesi boiynsha konsýltatsiialar bastaldy.
Astana óńir elderi ortaq ustanymyn kelisetin mańyzdy alańǵa ainaldy. Bul Qazaqstannyń óńirlik saiasattaǵy yqpalynyń artyp kele jatqanyn kórsetedi.
Qazaqstannyń reitingtegi orny qalai ózgerdi?
Úsh jyl buryn U.S. News & World Report derekterine sáikes, Qazaqstan bul reitingte 50-orynda turǵan. Sol kezde de ol Ortalyq Aziia elderi arasynda eń joǵary nátijege qol jetkizgen bolatyn.
Sodan beri Qazaqstan reitingte 16 satyǵa kóterildi. Qazir el tizimniń joǵarǵy úshten bir bóligine kiredi.
Osy jyldar ishinde reitingtiń ózi de keńeiip, oǵan taǵy 13 memleket qosyldy. Qatysýshy elderdiń sany artqan kezeńde Qazaqstan da óz ornyn jaqsartyp, joǵary satyǵa kóterildi.
