قازاقستان Most Powerful Countries 2026 رەيتينگٸندە 34-ورىنعا يە بولدى. تٸزٸمدٸ World Population Review حالىقارالىق ستاتيستيكالىق پلاتفورماسى جارييالادى. رەيتينگتٸڭ نەگٸزٸنە امەريكالىق U.S. News & World Report باسىلىمىنىڭ جىل سايىنعى زەرتتەۋ دەرەكتەرٸ الىنعان, دەپ حابارلايدى ult.kz.
رەيتينگكە 100 مەملەكەت ەندٸ. قازاقستان مىسىر, دانييا, بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸ, وڭتٷستٸك افريكا رەسپۋبليكاسى, نورۆەگييا, ساۋد ارابيياسى, پەكٸستان جەنە يراننان جوعارى ورىن الدى.
رەيتينگ نەنٸ باعالايدى?
رەيتينگتٸ قۇراستىرۋشىلار ەلدەردٸ بەس كٶرسەتكٸش بويىنشا باعالايدى. ولاردىڭ قاتارىندا ەكونوميكالىق جەنە ساياسي ىقپال, كٶشباسشىلىق, حالىقارالىق وداقتار مەن ەسكەري اليانستار بار.
پلاتفورمانىڭ سيپاتتاماسىنا سەيكەس, مەملەكەتتٸڭ قۋاتى بٸرنەشە فاكتوردان تۇرادى. ولاردىڭ ٸشٸندە ەسكەري ەلەۋەت, ەكونوميكا جەنە مەدەني ىقپال بار. تٸزٸمدەگٸ ورىنمەن قاتار, ەلدەردٸڭ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸن قىسقاشا باعالاۋ ٷشٸن جالپى ٸشكٸ ٶنٸم (جٸٶ) مەن جان باسىنا شاققانداعى جٸٶ كٶرسەتكٸشتەرٸ دە بەرٸلگەن.
العاشقى ٷش ورىندى قىتاي, اقش جەنە ٷندٸستان يەلەندٸ. ودان كەيٸن گەرمانييا, جاپونييا, وڭتٷستٸك كورەيا, فرانتسييا, ۇلىبريتانييا, مەكسيكا جەنە يتالييا ورنالاسقان.
كٶرشٸ ەلدەر اراسىنداعى ورنى
پوستكەڭەستٸك مەملەكەتتەر اراسىندا قازاقستان تەك رەسەيدەن كەيٸن تۇر. رەسەي رەيتينگتە 11-ورىنعا جايعاسقان. بۇرىنعى كەڭەس وداعىنىڭ تٸزٸمگە ەنگەن ٶزگە ەلدەرٸ قازاقستاننان تٶمەن ورنالاسقان.
قازاقستانعا ەڭ جاقىن تۇرعان ەل — 51-ورىنداعى ۋكراينا. ودان كەيٸن ليتۆا, بەلارۋس, ٶزبەكستان, لاتۆييا, ەستونييا, ارمەنييا جەنە گرۋزييا كەلەدٸ.
ورتالىق ازييا ەلدەرٸنەن رەيتينگكە تەك قازاقستان مەن ٶزبەكستان ەنگەن. ەكٸ مەملەكەتتٸڭ اراسىندا 37 ورىندىق ايىرماشىلىق بار.
ەكونوميكالىق ەلەۋەتتٸڭ نەگٸزٸ نەدە?
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, ٶتكەن جىلى قازاقستان ەكونوميكاسى 6,5 پايىزعا ٶستٸ. ەكونوميكالىق ٶسٸمگە ٶنەركەسٸپ, كٶلٸك, قۇرىلىس جەنە ساۋدا سالالارى نەگٸزگٸ ٷلەس قوستى.
سول جىلى ەلدٸڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸ 305 ميلليارد دوللاردان استى. بۇل كٶرسەتكٸش بويىنشا قازاقستان ورتالىق ازيياداعى ەڭ ٸرٸ ەكونوميكا بولىپ قالا بەرەدٸ.
حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى سەۋٸر ايىنداعى بولجامىندا قازاقستاندا جان باسىنا شاققانداعى جٸٶ كٶلەمٸن اعىمداعى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 17,5 مىڭ دوللار دەپ باعالادى. بۇل — قوردىڭ باقىلاۋ جٷرگٸزگەن بٷكٸل كەزەڭٸندەگٸ ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش.
ەلەمدٸك ساياساتتاعى جاڭا رٶلدەر
ەلدٸڭ رەيتينگتەگٸ ورنى ونىڭ حالىقارالىق كٷن تەرتٸبٸنە قانشالىقتى بەلسەندٸ قاتىساتىنىنا دا بايلانىستى. سوڭعى جىلدارى قازاقستان بۇل باعىتتا بٸرنەشە جاڭا مٸندەتتٸ ٶز موينىنا الدى.
2024 جىلعى ناۋرىزدا قازاقستان العاش رەت بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ميسسيياسىنا دەربەس بٸتٸمگەرلٸك كونتينگەنت جٸبەردٸ. قازاقستاندىق ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ روتاسى گولان جوتالارىندا قىزمەت اتقارىپ جٷر.
بٸر جىلدان كەيٸن بۇۇ باس اسسامبلەياسى كونسەنسۋس ارقىلى الماتى قالاسىندا ورتالىق ازييا مەن اۋعانستانعا ارنالعان تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك ورتالىق قۇرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. رەزوليۋتسييانىڭ تەڭ اۆتورلارى قاتارىندا 152 مەملەكەت بولدى. ورتالىقتىڭ قۇرىلۋى قازاقستاننىڭ بۇۇ بٷكٸل ٶڭٸرمەن جۇمىس جٷرگٸزەتٸن ماڭىزدى الاڭ رەتٸندەگٸ رٶلٸن بەكٸتتٸ.
ٶتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا قازاقستان اۆراام كەلٸسٸمدەرٸنە قوسىلدى. ال قاڭتاردا قاسىم-جومارت توقاەۆ داۆوستا اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ باستاماسىمەن تاياۋ شىعىستاعى قاقتىعىستاردى رەتتەۋ ماقساتىندا قۇرىلعان بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنٸڭ جارعىسىنا قول قويدى.
وسىلايشا, قازاقستان ۇيىمنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى مەملەكەتتەر قاتارىنا ەنٸپ, تاياۋ شىعىستاعى جاعدايدى رەتتەۋ ٷدەرٸسٸنە قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدى.
ترانزيت, تەحنولوگييالار جەنە ەكولوگييا
ەلدٸڭ رەيتينگتەگٸ ەكونوميكالىق ىقپالى ونىڭ ەلەمدٸك ساۋداداعى ورنىنا دا بايلانىستى. ٶتكەن جىلى قازاقستان اۋماعى ارقىلى 36,9 ميلليون توننا ترانزيتتٸك جٷك تاسىمالداندى. ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك باعىتى بويىنشا كونتەينەرلٸك تاسىمال كٶلەمٸ ٷشتەن بٸرٸنەن استامعا ٶستٸ.
قازاقستاننىڭ Alem.Cloud ۇلتتىق سۋپەركومپيۋتەرٸ ەلەمدەگٸ Top500 تٸزٸمٸندە 86-ورىنعا يە بولدى. قازاقستان بۇل رەيتينگتٸڭ العاشقى جٷزدٸگٸنە العاش رەت ەندٸ. اتالعان جٷيە ەلدە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى ەزٸرلەمەلەردٸ دامىتۋعا قاجەتتٸ وتاندىق ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سەۋٸر ايىندا استانادا ٶڭٸرلٸك ەكولوگييالىق سامميت ٶتتٸ. ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ باسشىلارى «ورتالىق ازييانىڭ ەكولوگييالىق ىنتىماقتاستىعى» دەكلاراتسيياسىن قابىلدادى. سامميت اياسىندا حالىقارالىق سۋ ۇيىمىن قۇرۋ مەسەلەسٸ بويىنشا كونسۋلتاتسييالار باستالدى.
استانا ٶڭٸر ەلدەرٸ ورتاق ۇستانىمىن كەلٸسەتٸن ماڭىزدى الاڭعا اينالدى. بۇل قازاقستاننىڭ ٶڭٸرلٸك ساياساتتاعى ىقپالىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن كٶرسەتەدٸ.
قازاقستاننىڭ رەيتينگتەگٸ ورنى قالاي ٶزگەردٸ?
ٷش جىل بۇرىن U.S. News & World Report دەرەكتەرٸنە سەيكەس, قازاقستان بۇل رەيتينگتە 50-ورىندا تۇرعان. سول كەزدە دە ول ورتالىق ازييا ەلدەرٸ اراسىندا ەڭ جوعارى نەتيجەگە قول جەتكٸزگەن بولاتىن.
سودان بەرٸ قازاقستان رەيتينگتە 16 ساتىعا كٶتەرٸلدٸ. قازٸر ەل تٸزٸمنٸڭ جوعارعى ٷشتەن بٸر بٶلٸگٸنە كٸرەدٸ.
وسى جىلدار ٸشٸندە رەيتينگتٸڭ ٶزٸ دە كەڭەيٸپ, وعان تاعى 13 مەملەكەت قوسىلدى. قاتىسۋشى ەلدەردٸڭ سانى ارتقان كەزەڭدە قازاقستان دا ٶز ورنىن جاقسارتىپ, جوعارى ساتىعا كٶتەرٸلدٸ.
