قىركٷيەكتٸڭ 14-ٸ الماتىدا قىتايدىڭ تارباعاتاي ايماعى ساۋان اۋدانىنان كٶشٸپ كەلگەن بٸر توپ قازاقستاندىق باس قوسىپ, قىتايدا قاماۋدا وتىرعان تۋىستارىنا قازاقستان بيلٸگٸ مەن بۇۇ-نىڭ ادام قۇقىعىن قورعاۋ كوميتەتٸنەن اراشا سۇرادى.
جيىندى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ بٸرٸ ەبٸلحايىر تٶلەۋحاننىڭ ايتۋىنشا, 35 مىڭعا جۋىق قازاق مەكەندەيتٸن ساۋان اۋدانىنان "ساياسي لاگەرگە" كەتكەن ٷش مىڭ ادامنىڭ اتى-جٶنٸ انىقتالعان. جيىنعا قاتىسقاندار قىتايدا قاماۋدا وتىر دەگەن تۋىستارىنىڭ ٷلكەيتٸلگەن سۋرەتتەرٸن ۇستاپ وتىردى.
الماتىدا ٶتكەن جيىنعا تۋىستارى "ساياسي لاگەرگە كەتكەن ازاماتتارمەن بٸرگە قازاقستاندىق قوعامدىق بەلسەندٸ رىسبەك سەرسەنباەۆ پەن كينورەجيسسەر ەركٸن راقىشەۆ تە كەلدٸ. جيىندا سٶيلەگەن ەركٸن راقىشەۆ دٷنيەجٷزٸ قازاقتارى قاۋىمداستىعىن "قىتايداعى قازاقتاردىڭ كٶرٸپ جاتقان قىسىمىنا قاتىستى ارنايى مەلٸمدەمە جاساپ, باسپاسٶز جيىنى ٶتكٸزۋٸ تيٸس ەدٸ. بٸراق وسى كٷنگە دەيٸن ٷنسٸز وتىر" دەپ ايىپتادى.
ال دٷنيەجٷزٸ قازاقتارى قاۋىمداستىعى الماتى بيۋروسىنىڭ جەتەكشٸسٸ ايبٶپە ماقۇلبەكوۆا "قاۋىمداستىق قىتايداعى قازاقتاردىڭ مەسەلەسٸنە تٸكەلەي ارالاسا المايدى. بٸراق تيٸستٸ ورگاندارعا اۋىزشا جەنە جازباشا تٷردە ايتىپ, جازىپ جاتىر. بۇل مەسەلەدەن تولىق حاباردار" دەدٸ.
قىركٷيەكتٸڭ 12-سٸ كٷنٸ الماتىدا قىتايدىڭ تارباعاتاي ايماعىنا قاراستى دٶربٸلجٸن اۋدانىنان كٶشٸپ كەلگەن ونداعان قازاق قىتايدا "ساياسي ٷيرەنۋ ورتالىقتارىندا" قاماۋدا وتىر دەگەن تۋىستارىن بوساتۋعا كٶمەك سۇراعان.
قىتايدا جەرگٸلٸكتٸ قازاقتاردىڭ قىسىم كٶرٸپ جاتقانى تۋرالى 2017 جىلدىڭ سەۋٸر ايىنان حابارلانا باستاعان. بىلتىر استانادا ٶتكەن دٷنيەجٷزٸ قازاقتارىنىڭ قۇرىلتايى كەزٸندە ەۋروپالىق قازاق ٶمٸرحان التىن بۇل مەسەلەنٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ الدىندا كٶتەرگەن.
بيىل مامىر ايىندا قازاقستان سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ قايرات ەبدٸراحمانوۆ "قازاقستان ازاماتتىعىن العاننان كەيٸن "قىتاي ازاماتتىعىنان شىعۋ زاڭدىلىعىن بۇزعان بولۋى ىقتيمال" دەگەن كٷدٸكپەن قىتايدا ۇستالعان ەتنيكالىق قازاقتار تۋرالى جۋرناليستەر ساۋالىنا جاۋاپ بەردٸ.
مينيستر جاۋابىندا: "بٸزدە دەل قازٸر 170-تەي ەتنيكالىق قازاق تۋرالى مەلٸمەت بار. ەربٸر ادام بويىنشا جۇمىس ٸستەپ جاتىرمىز" دەپ ايتقان. بۇدان بٶلەك, قىتايدا قاماۋدا بولعان بٸرنەشە ازاماتتىڭ بوساپ شىققانى بەلگٸلٸ بولعان.
قىتايداعى ەتنيكالىق ازشىلىق ٶكٸلدەرٸنٸڭ "ساياسي لاگەرلەرگە" جاپپاي قامالۋى جايلى حالىقارالىق ادام قۇقىعىن قورعاۋ ۇيىمدارى مەن ەلەمدٸك باسپاسٶز جازىپ كەلەدٸ. تامىزدا The Financial Times گازەتٸ قىتايدان قازاقستانعا قاشىپ ٶتكەن ەتنيكالىق قازاق سايراگٷل ساۋىتبايدىڭ حيكاياسىن بايانداپ, شىڭجاڭداعى قۋعىن-سٷرگٸن تۋرالى ماقالاعا جازعان. قىتايدىڭ ۇلىبريتانيياداعى ەلشٸسٸ ليۋ سياومين ماقالاعا جازعان جاۋاپ حاتىندا باسىلىم دەرەگٸن "جۇرتتى شاتاستىراتىن اقپارات" دەپ, شىڭجاڭدا ەتنيكالىق توپ ٶكٸلدەرٸنٸڭ قۋدالاناتىنىن تەرٸستەگەن.
