Qazaqstandaǵy barlyq etnostardyń múddesine degen qurmetke negizdelgen ultaralyq qatynas mádenietin qalyptastyrý týraly Elbasymyzdyń baǵytyn búginde Qazaqstan halqy Assambleiasy júzege asyryp keledi. Qazaq halqynyń keńdigi, eshkimdi jatsynbai baýyryna basar darhan kóńili týraly tarih betterinde taǵdyrdyń jazýymen dalamyzǵa 1930 jyldyń sońynan bastap san túrli ult ókilderi kelip qonys tepken tustan jazyla bastady. Arada shirek ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ótti. Búginde Táýelsiz Qazaqstan halqy tegi basqa bolǵanymen, teńdigi bir, qany bólek bolsa da, jany bir, maqsaty bir el bolyp kók týdyń astynda beibit ómir súrýde.
Munyń dáleli retinde on bes jasynda jaqyndarynan kóz jazyp qalyp, Keńes áskeriniń qolyna túsip, japon tyńshysy degen jazyqsyz aiyppen, stalindik saiasatty júzege asyrý baǵdarlamasymen Qaraǵandy eńbekpen túzetý lagerinde Alash arystarymen qiyn-qystaý kezeńdi birge ótkergen japon balasy Ahiko Tetsýrany aitýǵa bolady.
Ahiko Tetsýronyń 10 jyl otyrǵan lagerden ólimshi halde bosap shyqqany, ol qazaq anasynyń qamqorlyǵynyń arqasynda tiri qalyp, ómirge qaita oralǵany, zaman ońalyp Otanyna shaqyrý alyp barǵanymen onda turaqtai almai, Qazaqstanǵa qaita oralǵany jóninde sahnalanǵan «Aqtastaǵy Ahiko» dramasy Qazaqstan Respýblikasy Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalǵan.
Derekti negizderden, tarihi faktilerden quralǵan qoiylym jaily rejisseri A.Maemirovtyń: "«Aqtastaǵy Ahiko» – shyǵarmashylyq, kórkemdik tebirenisten týǵan dúnie bolǵandyqtan ózime ystyq ekeni ras" degen pikirine jalpy kórermen qoldaý tanytary sózsiz. Dramatýrgiialyq negizinen bastap (dramatýrg M.Omarova), sahnalyq bezendirý, akterlik ansambl, sahnada Ahiko bolyp ómir súrgen D.Aqmoldanyń, jańasha kózqaraspen tarihi taqyrypty qyzdyń jiǵan júgindei minsiz qalypta kórermenine usynǵan rejisser A.Maemirovtyń, teatr basshylyǵynyń eńbegi orasan.
«Hokaido turǵyny basqada áskeri tutqyndarmen birge Qazaqstan aýmaǵynda jazasyn ótep, túrmeden 24 jasynda shyqty. Arada 50 jyl ótkende ol tarihi Otanyna oralýǵa múmkindik alyp, aǵaiyn-týysymen qaýyshty. Týysqandarynyń Japoniiada qal degenine qaramastan, ol Qazaqstanǵa qaityp oraldy. Qazaqstandy óz Otany sanaidy. Qazir 86 jasqa kelgen Ahiko - elimizdiń, Qaraǵandy oblysynyń qurmetti ardageri. Áieli Elena ekeýi tórt bala ósirip, tárbielep otyr. Bul – eki el arasyndaǵy dostyq bailanystyń anyq ári jarqyn kórinisi», - dedi Elbasy N.Á.Nazarbaev Japoniia Parlamentindegi arnaiy sózinde. Qazaqstan Prezidentiniń Ahiko taǵdyry týraly aitqan sózderi búkil álemge taraldy. M.Áýezov teatrynda sahnalanǵan «Aqtastaǵy Ahiko » qoiylymyna aǵylǵan kórermen kóbeidi. Eń bastysy, naǵyz patriottyq sezimniń aiǵaǵy men «Máńgilik El» jalpyulttyq patriottyq ideiasyn iske asyrýdaǵy, memlekettik jáne qoǵamnyń azamattyq institýttarynyń etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy ózara is-qimylynyń tiimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan jumys nátijesi kórindi. Qoiylym sońynda Ahikonyń «Tuǵyry – asqaq, bolmysy – pań, bitimi – bekzat Qazaq eli – endi meniń elim. Yntymaqtyń uiasy, jeruiyq meken Qazaqstan – endi meniń Otanym!» degen monology bar! Iá, ultymyzdyń igi qasietin ulyqtaityn týyndylar qazaq teatrlaryna kerek!
2017 jyldyń 26 sáýirinde Astana qalasyndaǵy Beibitshilik jáne kelisim saraiynda Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti, Qazaqstan halqy Assambleiasynyń Tóraǵasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen «Turaqtylyq, birlik, kelisim - jańǵyrtý negizi» kún tártibimen Qazaqstan halqy Assambleiasynyń XXV sessiiasynda «Aqtastaǵy Ahiko» tarihi dramasy Astana tórinde taǵy bir márte sahnalanady.
Nazerke Slanbek
