Alash arystary qazaq shekarasyn qalai bekitti?

Alash arystary qazaq shekarasyn qalai bekitti?

26 tamyz – isi qazaq balasy úshin aitýly datalardyń biri bolýy tiis edi. Alaida, ol kúnniń mańyzyn dál qazir biri bilse, biri bilmeidi.

Osydan 96 jyl buryn bir top alash azamaty qazaq eliniń jer kólemin belgileý úshin jan berip, jan alysty. Aqyry, degenderine jetti. Búgingi Táýelsiz elimizdiń memlekettik shekarasy sol alashtyń arda uldarynyń qajyrly eńbeginiń arqasynda belgilengen. Aitar áńgimemizdiń álqissasyn búgingi kúnnen bastap, keshegi ótken tarihqa barlaý jasaýdy jón kórdik...

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń elimiz­diń shekarasyn tas-túiin etip bekitken soń, «Tuńǵysh ret ta­rihta bizdiń memleket halyqara­lyq dárejede tanylǵan naqty shekarasyn belgiledi. 14 myń sha­qyrym memlekettik shekara mejelendi» dep, aqjarma sózin halqyna arnaǵany bar. 

Ras, TMD keńistiginde ha­lyqaralyq quqyq normalarymen zańdy túrde bekitilgen memle­kettik shekaraǵa Qazaqstan ǵana ie. Tipti osy TMD keńistiginde shekara syzyǵyn aiqyndamaǵan keibir respýblikalar biraz ter­ritoriiasynan aiyrylyp qalǵan jaiy bar... Qudaiǵa shúkir, Qa­zaqstan shekarasyna selkem túsirmei, ýaqytynda shegendei aldy. Ras, túitkildi máseleler bolmai qalǵan joq. Óitkeni, 13400 shaqyrymǵa sozylǵan shekarany bekitý ońai emes. Kór­shilermen kelise otyryp, beibit jolmen sheshý, halyqara­lyq deńgeige sai delimitatsiialaý, demerkatsiialaý bir pármenmen sheshiletin dúnie emes. Tipti ke­zinde KSRO sheshe almaǵan Qy­taimen shekaradaǵy daýly aimaq máselesin sheshý Qazaqstanǵa ońai timedi. Sondai-aq, 7591 shaqyrymǵa sozylyp jatqan Reseimen eki aradaǵy shekarany delimitatsiialaý da qajyrly eńbektiń arqasynda keldi. Sony­men qatar, Qyrǵyzstan, Ózbek­stan, Túrkimenstanmen de beibit kelisimder júrgize otyryp, shekara máselesin shi shyǵarmai sheship alǵan jaiymyz bar. Árine, bul jerde Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń eren eńbegin ait­pai ketýge bolmaidy. Memleket basshysynyń bet-bedeli bolma­ǵanda, áli de shekara máselesin ózgeler sekildi sheshe almai júrer me edik, kim bilsin?! Qudaiǵa shúkir, qazir elimiz halyqaralyq quqyq norma­la­ry­men zańdy túrde bekitilgen mem­lekettik shekaraǵa ie. Bul jerde eske sala ketetin bir jait, táýel­siz­dikke qol jetkizgen elimiz ta­rihi muragerlik quqyǵy boiynsha Keńes Odaǵynyń qura­myndaǵy Qazaq KSR-iniń aýmaǵy men shekarasyna ielik etkeni belgili. Al ol shekarany bekitý úshin úlken aiqas bolǵanyn ta­rihtan bilemiz. Eń bastysy, alash arystary iisi qazaq jeriniń tutastyǵyn saqtap qalý úshin jan berip, jan alysty. Endi, osy máselege keleiik. 

1920 jyldyń 26 tamyzynda Qazaq avtonomiiasyn qurý jáne onyń jer kólemin belgileý jó­ninde dekret dúniege keldi. Kremlde ótken uzaq tartystan soń, qyzyl proletariattyń kósemi – Lenin arnaiy qaýlyǵa qol qoidy. Bul – jeke azat el bolýdy ańsaǵan Alash arysta­rynyń janqiiarlyq eńbeginiń arqasy edi. Sol tartysy mol alqaly májiliste bolashaqta quralatyn Qazaq memleketiniń shekarasy mejelendi. Negizgi tartys «Qazaq avtonomiiasyna qai jerler kiredi?» degen máse­lege kelgende, qatty ýshyqqany belgili. Biraq Alash arystary alǵa qoiǵan maqsatyna jetti. Álihan Bókeihanov, Ahmet Baitursynov, Álimhan Ermekov Qazaq memleketi aldyndaǵy tarihi missiiasyn osylaisha oryndap shyqty. Sol kezde bar-joǵy 29 jastaǵy Álimhan Ermekov Álihan men Ahmettiń dem berýiniń arqasynda azýly toptyń aldynda Qazaq jeriniń shekarasy jaiynda baiandama jasady. 

Ol baiandamada Astrahan, Oral, Torǵai, Aqmola, Semei, Syrdariia, Zakaspii, Samarqan, Ferǵana oblysy men gýberniiala­ryn qamtityn, jalpy kólemi 3 467 922 sharshy shaqyrym jerdi Qazaq respýblikasynyń qura­myna berýdi surady. Kórsetilgen jerdiń 81 paiyzyn jan sany 5,5 million bolatyn qazaqtar paidalanatyn. Bul sol aimaq­tardaǵy turǵyndardyń 54 paiyzy edi. Sol májiliste otyrǵandar Er­mekovtiń aitqandaryna to­lyqtai bolmasa da qosylatynyn bildirdi. Biraq muny jeńis deýge erterek bolatyn. Óitkeni, endigi kezek avtonomiianyń aýmaǵy men turǵyndary týraly usynystardy Leninniń aldynda qorǵap shyǵý kerek edi. 

12 tamyz kúni Leninniń tóraǵa­lyq etýimen ótken má­jiliste Álimhan Ermekov baryn saldy. Óitkeni ol iisi qazaqtyń taǵdyr-talaiy sheshiletin kez dál osy tus ekenin jan dúniesimen sezindi jáne jaǵdaidy asa jetik biletindigi hám sheshendigi arqa­synda óz aitqandarymen Lenindi ilandyra aldy. Tipti kózbe-kóz sóilesýden keiin, qazaqtyń ýysynan shyǵyp bara jatqan Atyraý óńirin de alash jurtyna máńgige qaitaryp berdi. 

Ras, Sibir revkomy 1922 jylǵa deiin soltústik oblystardy Qazaqstanǵa qospaýǵa tyrysyp baqty. Biraq aqyry kóngen edi. Osylaisha, Alash arystary tuńǵysh ret Alash jurtynyń shekarasyn resmi túrde bekitip aldy. Bul – olardyń halyq aldyndaǵy asa úlken eńbegi boldy. Al osy ai­týly data búginde kóptiń naza­rynan tys qaldy. Eskerilmedi. Sondyqtan muny biz aityp, ha­lyqtyń esine túsirip qoiý – pary­zymyz.


 Tursyn JURTBAI, alashtanýshy ǵalym, jazýshy: 

Bul kún ulttyq merekemiz bolýǵa tiis

–  Álimhan Ermekov óz sózinde my­nadai pikir aitypty: «Qazaq­stan shekara­syn anyqtaý bary­synda muqym ólkeniń etnikalyq, ekonomikalyq jáne mádeni erek­shelikterin erekshe eskerý kerek. Eger qazaqtardyń osy ýaqytqa deiin kósh­peli ómir salty men mal sharýashy­lyǵyn basty kásip re­tinde saqtap qal­ǵanyn nazarǵa ilsek, onda bul oblystar­dyń ózara tyǵyz bailanysy kózge anyq kórinip tur. Son­dyqtan da Qazaq avto­no­miialy respýb­likasyn qurý tek soltústik jáne ońtústik oblystardyń arasyndaǵy shekara­lyq tutastyqty saqtaǵan jaǵdaida ǵana múm­kin ári naqty ómirlik sipat alady. 

Bul másele kerisinshe sheshil­gen jaǵ­daida avtonomiia tirshilik kózinen aiyrylady. Sonymen qatar, mádeni, ekonomikalyq jáne aralas oblystyq ortalyq­tarda talap etip otyrǵan terri­toriianyń quramynda qalyp qoiady. Bul ortalyqtarsyz oń­tústik oblystar ekono­mikalyq, sharýashylyq, mádeni ashar­shy­lyqqa ushyrap, tiri ólikke ai­nalady. Osy paiymdaýlardy eskere otyryp, Qazaq avtono­miia­synyń shekarasyn kórsetilgen shekara boiynsha bekitý qajet. Orynbor qalasy ýaqytsha ortalyq retinde qarastyrylýy kerek». 

Ermekovtiń aitqany shyndyq edi. Eger de Sibirrevkomynyń yrqyna kó­ne­tin bolsaq, búgingi Qazaqstannyń bes obly­sy: Shy­ǵys Qazaqstan, Semei, Aq­mola, Qyzyljar, Kókshetaý Reseidiń territoriiasynda qalýy kerek boldy. Eger sol astrahandyq delegatsiianyń sózi­ne senetin bolsaq, onda qazirgi Oral, Atyraý, Mańǵystaý oblystary Reseidiń quramyna ketýi kerek bolatyn. Turar Rys­qulovtyń ótinishi ótip ketip, Túr­kistan memleketi qu­ryla qalǵan jaǵdaida, onda qa­zirgi Almaty, Jambyl, Ońtústik Qazaqstan, Qyzylorda oblys­tary Túr­kistan memleketiniń, iaǵni qazirgi Ózbek­stannyń qura­myn­da qalyp qoiatyn edi. 

Mine, osy máseleni qoiyp, ony zań­dastyrý, qazaq jeriniń ár pushpaǵyna deiin anyqtap, on­daǵy turǵyndar men olardyń kúnkórisine deiin naqtylap aiqyndaý Álihan Bókeihannyń keńe­simen Álimhan Ermekovtiń moinyna júktelgen bolatyn. Olar senimdi aqtady. 

Májiliste Álihan Bókeihan­nyń, Álimhan Ermekovtiń, Le­ninniń tikelei yqpaly bolma­ǵanda jáne osy sózdi Leninniń nusqaýyna tirep, «Leninniń nus­qaýyn oryndaisyńdar ma, joq pa!» degen Ahmet Baitur­synuly­nyń qatty aitqan sóziniń náti­jesinde ǵana qazaq avtonomiiasyn qurý týraly másele she­shilgen. Ol daýǵa túspeidi. Endi, osy bel­gilengen territoriianyń naqty sheka­rasyn anyqtaý kerek degen sheshim tústi. Qazaq avtonomiiasyn qurý jáne onyń territoriiasyn belgileý týraly jumys ýshyǵyp bara jatqanyn sezgen Lenin 12, 14, 18 jáne 19 tamyzdaǵy komis­siia otyrystaryn ózi basqarady. 24 tamyzda Lenin: «Qaýly daiyn. Álimhan Erme­kov­tiń qaita baian­dama jasaǵany durys. Osy boiynsha zańdastyrý kerek» dep sheshim shyǵarady. Osy sheshim qabyldanyp shyq­qannan keiingi sátti Álimhan Er­mekov esteli­ginde bylai jazady: «Ózimniń taby­syma masattanyp, riza bolyp shyqtym. Ol kezde bar-joǵy 29 jasta edim. Bizdiń delegatsiia da qolymdy alyp jatty. Qarasam, Bókeihanov joq eken. Bárimiz dálizge shyqtyq. Qazaqstannyń delegatsiia quramy on bestei adam bolatyn. Bárimiz Álihan Bókei­hanovty tostyq. Álekeń Lenin­men pikirlesip, áńgimelesip qal­ǵan bolatyn. On bes, jiyrma minýttan keiin ol kisi de shyqty. Álihan Leninge bekitilgen shekaraǵa tezdetip qol qoiýǵa ótinish etipti, Lenin oryn­daýǵa ýáde beripti». 

Sonymen, jalpy otyrysta bekitilgen territoriiany qazaq avtonomiiasynyń territoriiasy etip bekitken buiryq 26 tamyz kúni baspasózde jariialandy. Mine, sodan bastap búgingi Qazaq­stannyń territoriiasy qalyp­tasty. 

Biz – táýelsiz memleketpiz. Táýelsiz memlekettiń shekarasy bekitilgen. Sonyń bekitilgenine toqsan alty jyl bolyp otyr. Táýelsizdiktiń ózi sonyń negizinde paida boldy. Osyny aqparat quraldary nege aitpaidy? Bizdiń ulttyq merekemiz ǵoi. Ulttyq táýelsizdigimizdiń negizi ǵoi. Nege úndemeimiz? Biz tarihymyzdy, tarihtaǵy oqiǵalardy ulyqtai bilýimiz kerek. Men úshin 1920 jyldyń 26 tamyzy – Alla jazsa, máńgilik azat Qazaqstan territo­riiasynyń máńgilikke bekigen kúni, máńgilik saltanaty.


 Saiyn BORBASOV, saiasi ǵylymdarynyń doktory, professor: 

Qazaq jerin jinaqtaǵan quryltai

– Qazirgi Qazaqstan Res­pýblikasynyń memle­kettiliginiń tarihi dástúrleri XV-XVIII ǵasyrlardaǵy Qazaq handyǵynan bastalady. Al, onyń qazirgi shekaralarynyń naqty belgilenýi Keńestik dáýirdegi saiasi ózge­risterge bailanysty qalyptas­qany aqiqat. Azamat soǵysy aiaqtala salysymen, Alash par­tiia­synyń kósemderi jáne ult­shyl ziialylar Keńes Odaǵy  quramynda júrgizilgen ult­tyq-aimaqtyq mejeleý ju­mystaryna belsene atsa­lysty. Qazaq hal­qy­nyń ta­rihi qalyptasqan jerle­rin onyń ieliginde alyp qalýǵa kúsh saldy. Resei Federa­tsiiasy quramynda qazaq avtono­miiasyn qurý jo­lynda quramynda Alash qairat­kerleri men bol­shevikter kirgen Qazrevkom jumys istedi. Keńester men bolshe­viktik partiianyń kósemi V.I.Leninniń dekretimen quryl­ǵan Qazrevkom 15 aidai qyzmet etip, Qazaq­stan­nyń aýmaq­tyq tutastyǵyn qal­pyna keltirý maqsatyn birinshi orynǵa qoidy. Sebebi, qazaq jeriniń ońtústik ai­maqtary Túr­kistan avto­nomiiasy quramynda qalyp qoiýy, al soltústik aimaq­tary Bashqurt-qazaq avtonomiiasy quramynda qalýy, soltústik-shyǵys aimaǵy­nyń Resei Fede­ratsiiasynyń quramyna enip ból­shek­tenýi qaýpi turdy. Son­dyqtan, Qazrevkom múshe­leri qataryndaǵy ultshy­ldar patsha ókimeti bólshek­tep tastaǵan qazaq jerlerin birik­tirý jolynda Qazaq­stan Keńes­teriniń Quryl­tai sezin ótkizýdi qolǵa aldy. Quryl­taiǵa daiyndyq ba­ry­synda bolashaq Qazaq respýb­likasynyń shekaralaryn anyq­taý jónindegi komissiia Ahmet Baitursynovtyń basshy­ly­ǵy­men zor qyzmet at­qardy.

Imperiialyq piǵyldaǵy bol­she­­viktik basshylar ult­jandy qairatker­lerdiń qazaq jerin biriktirý jolyndaǵy qyzmetine bóget jasap baqty. Tarihi ádilettilik úshin aitýǵa kerek shyndyq bul iste Keńes úkimetiniń basshysy V.I.Lenin qazaq halqynyń ókilderin qol­dady. Qazaq jeriniń birtutas avto­nomiia quramyna jinalýyna A.Baitur­synovpen birge Álimhan Ermekov, Álihan Bókeihanov, Seiitqali Meń­deshev, Smaǵul Sádýaqasov, Sáken Seifýllin, Álibi Jankeldin, Halel Ǵabbasov t.b. qairatkerler úles qosty. Sonymen birge, bul ju­mystar saiasi-taptyq tartystar jáne qaishylyqtar jaǵdaiynda júrdi. Jetisý, Syrdariia, Oral, Torǵai, Semei, Aqmola, Bókei ordasy, Túrkistan, Astrahan qa­zaqtary bir avtonomiia quramyna enýge niet etti. Qazaq halqynyń maqsatyna orai 1920 jyly 26 tamyzda V.I.Lenin men M.I.Kalinin qol qoiǵan Keńes­tik federatsiialyq sotsia­listik memleket RKFSR qura­mynda Qyr­ǵyz (Qazaq) Avto­nomiialy Keńes­tik Sotsialistik Respýbli­kasyn qurý týraly Dekreti shyq­ty. Astanasy bolyp Orynbor qalasy bekitildi. Qaz­revkom quramy qai­tadan qara­lyp, oǵan V.­A.­­­Ra­­­­­dýs-Zen­koviia, I.D.­­Mar­­tynov, V.Pok­ro­vs­kii, S.Avdeev, A.Baitur­synov, S.Sei­­fýllin, H.Ǵab­basov t.b. endi.

Eń bastysy, qazaq ultynyń tarihi ielik etip kelgen jer­leriniń basym bólshegi QazAKSR quramyna engizilgeni jariia etildi. Qyrǵyz (Qazaq) AKSR qara­maǵyna 1917 jylǵa deiingi shekara belgisindegi Aqmola oblysynyń Aqmola, Atbasar, Kókshetaý, Petropavl ýezderi jáne Omby ýeziniń bir bóligi, Semei obly­synyń Zaisan, Semei, Pavlodar, Óskemen, Qarqaraly ýezderi, Torǵai oblysynyń Aqtóbe, Yrǵyz, Torǵai ýezderi, Oral oblysynyń Gýrev, Lbishin, Temir, Oral ýezderi endi. Sonymen qatar, Mańǵystaý ýezi, Bókei ordasy, Astrahan gýberniiasynyń Sinemore oblysy, birinshi, ekinshi Primorskii okrýginiń qazaqtar qonystanǵan ýezderi de kir­gizildi. 1920 jyly kúzde el aýmaǵy 1 mln 871 myń sharshy versti qamtyp, halqynyń sany 5 mln 46 myń adam boldy. Bul ha­lyqtyń 46 paiyzdan astamy qazaqtar bolatyn.

Aita ketetin jaǵdai, Jetisý men Syrdariia oblystary QazAKSR qura­myna tek 1924 jyly Túrkistan KASR quramynan shyǵarylyp qaitaryldy. Al, Aqmola men Semei oblystary Sibir revkomynyń quramynan tek 1921 jyldyń basynda qai­taryldy. 1925 jylǵa deiin QazKASR astanasy Orynbor qalasy bolyp, 1920-1925 jyldar aralyǵynda Qazaqstandaǵy ulttyq-aýmaqtyq mejeleý ju­mys­tary aiaqtalady. Qazaq jeriniń Qazaq KASR quramyna qosylýy qazaq halqynyń pai­dasyna sheshilgenin ataǵan joq. Azamat soǵysy, 1921-1922 jyl­dardaǵy asharshylyq, qýǵyn-súrgin jaǵdaiyndaǵy alapat qiynshylyqtarǵa, qyrylýǵa qara­­mastan, qazaq ultshyl qai­rat­­kerleri qazaq jerin jinaqtaý maqsatynda zor tarihi mańyzy bar jumys jasady. Qazaqstannyń ulttyq-memlekettik territo­riiasyn  8  gýberniianyń quramyn­da bolǵan 41 ýezd jasady. Olar: Bókei gýberniiasynan Talovka, Orda, Jańaqala, Teńiz ýezderi; Oral gýberniiasynan Oral, Elek, Jympity, Kamykov, Gýrev, Azat ýezderi; Aqtóbe gýberniia­synan Aqbulaq, Aqtóbe, Temir, Yrǵyz, Shalqar ýezderi; Qostanai gýberniiasynan Fedorov, Borovskii, Qostanai, Ýritskii, Denisov, Torǵai ýezderi; Aqmola gýberniiasynan Petropavl, Cherlakskii, Kókshetaý, Atbasar, Aqmola ýezderi; Semei gýberniia­synan Semei, Pavlodar, Óske­men, Buqtarma, Zaisan, Qar­qaraly ýezderi; Syrdariia gýber­niiasynan Qazaly, Aqmeshit, Túrkistan, Áýlieata, Shymkent ýezderi; Jetisý gýberniiasynan Almaty, Taldyqorǵan, Lepsi, Jarkent ýezderi endi.

Gýberniialar men ýezder ataýlaryna qarap otyrsaq, Qazaq KASR qurylýymen bastalǵan tarihi mańyzy bar úrdis búgingi Qazaqstannyń territoriialyq-aýmaqtyq jáne memlekettik shekarasyn jasap bergen úrdis ekendigin anyq baiqaimyz. 1920 jylǵy 26 tamyzda Qazaq KASR qurylýynyń qazaq halqynyń damýyna tigizgen eń basty tarihi yqpaly – osynda.


 Talas OMARBEKOV, tarihshy: 

Alǵysty alash qairatkerlerine aitaiyq

– Qazir keibir ǵalymdar, ziialy qaýym ókilderi istiń baiy­byna barmai, tarihtyń uńǵyl-shuńǵylyna úńilmei jatyp, «Qazaqtyń shekarasyn Lenin syzyp bergen, alǵysty soǵan aitaiyq» dep jatady. Shyndyǵy solai ma edi? Joq. Eń birinshi, raqmetti alash qairatkerlerine, bolshevikterdiń arasynda júrse de, «ultym, elim, jerim» degen qa­rakóz azamattarymyzǵa aitýǵa tiispiz. Alǵash qabyldanǵan dekretke Orynbor gýberniiasy enbei qaldy. Qazir kóp eshkim bile bermeitin sol kezde Ahmet Baitursynovtyń Leninge jazǵan haty bar. Hat Elbasynyń muraǵatynda saqtaýly. Ol hatta Ahmet Leninge Orynbordy Qazaq avtonomisynyń quramyna berýdi suraǵan. Nege deseń, ol aimaqta qazaqtar asa kóp shoǵyrlanǵan edi. Osyndai usynys bolǵan­dyq­tan, Ahańnyń bul hatyn áli kúnge jariialai alǵan joqpyz. Óitkeni, el arasynda túsinispeýshilik týyn­dap ketýi múmkin. Tipti táýel­sizdikke ie bolǵan soń, keibir orys tarihshylary «sizderdiń Baitursynovtaryńyz Soltústik Qazaqstannyń biraz jerin Re­seige bereiik dep usynys ja­saǵan» degendi shyǵaryp alyp, iritki salýǵa deiin bardy emes pe? Shyndyǵynda, Ahań «Orynbordy bizge ber» dep, onyń óteýine Petro­­pavldiń mańaiyndaǵy kei­bir jerdi alýyn ótingeni ras. Bul – jeke Ahmet Baitursynovtyń pi­kiri emes, sol kezdegi alash qai­ratkerleriniń ortaq pikiri edi. Eger de Orynbor qazaq eline qa­rasa, sol óńirdegi túrki tektes eldermen tyǵyz bailanys or­naityn edi. Ortada shekara bol­maidy. Túrki tektes elder (bash­qurt, tatar t.b.) qarym-qatynasy kúsheiedi. Salmaǵy artar edi. Osy Ahmettiń hatynyń áseri boldy ma, álde ózge de alash qairatker­leriniń pikiri yqpal etti me, arada ai ótpei jatyp, sol 1920 jyldyń qyrkúieginde Qazaq avtonomiiasy men onyń aimaqtyq-territo­riia­lyq mejesine ózgertý engizilip, oǵan Orynbor kirgizildi. Tipti Orynbor Qazaq avtonomiiasynyń astanasy bolyp bekitildi. Alaida, qazaq avtonomiiasymen Edil boiynda jatqan ózge túrki jur­tynyń yntymaǵy artyp bara jatqanyn kórgen ári bolshaqta bul óte qaýipti ekenin sezgen bol­sheviktik bilik 1925 jyly Orynbordy qaitadan Resei qura­myna engizip jibergeni belgili. Jalpy, qazaq avtonomiiasyn qurýda, onyń aimaqtyq-territo­riiasyn belgileýde qazaq ziialy­larynyń orny erekshe. Ózge máselede olardyń pikiri qaq ja­ryl­ǵanymen, jer máselesine kel­gende, ortaq kózqarasqa toqtady. Sondai aýyzbirshiliktiń arqa­synda qazaqtar mekendegen jerlerdiń bári Qazaq eliniń quramyna engizildi. Al endi «osy máseleler búgingi kúnge deiin nege ashyq aitylmady?» degenge kelsek, sol kezdegi hattamalardyń kóbi qupiia bolyp keldi. Alashorda basshylarynyń aitqandaryn, jazysqan hattaryn jariialaýǵa tyiym salyndy. Sondyqtan tarihshylarymyz oilaryn ashyq aita almady. Endi ǵana qupiia hattamalarǵa qol jetkizip jatyr­myz. Aldaǵy ýaqytta 1920 jyl­dyń shilde-tamyz ailarynda Qa­zaq elin qurýǵa talpynys jasap, basyn qaterge tikken alash qai­ratkerleriniń eńbekteri talai aitylady dep oilaimyn.

Seisen ÁMIRBEKULY,

"Aiqyn" gazeti