Qazaqstanda motor otynyn óndirý kólemi artty. 2017 jyldyń birinshi toqsanynda respýblika boiynsha 810,3 myń tonna motor otyny óndirilgen, bul kórsetkish ótken jylǵy kezeńmen salystyrǵanda 17,5%-ǵa kóbirek, dep habarlaidy energyprom.kz.
40%-dan astamyn ádettegidei, eń qýatty munai óńdeý zaýyty ornalasqan Pavlodar oblysy qamtamasyz etti, Pavlodar munai-himiia zaýyty - 372,9 myń tonna + jylyna 25,9%. Qazirgi ýaqytta PMHZ-da kúkirt óndirý qondyrǵylarynyń kesheninde iske qosý men jóndeý jumystary júrip jatyr, bul jumystar shilde aiynda, al izomeratsiia men nafta splitteri qondyrǵysyndaǵy jumystar - qyrkúiek aiynda aiaqtalady. Bul ýaqytqa deiin kásiporyn kepildikti paidalaný kórsetkishterine qol jetkizip, K4 (Eýro-4 balamasy) ekologiialyq synybynyń joǵary oktandy avtomobil benzinderin óndirýi tiis. Jańartý jumystary aiaqtalǵan soń, joǵaryoktandy benzin óndirý 297 myń tonnaǵa artady.
PetroQazaqstan Oil Prodakts (PQOP) ornalasqan Ońtústik Qazaqstan oblysy 233,6 myń tonna - ótken jylǵy kezeńmen salystyrǵanda 4,6%-ǵa azyraq janarmai óndirdi. Kórsetkishtiń tómendeýi 2017 jyldyń 27 sáýirinde aiaqtalǵan zaýyttaǵy josparly kúrdeli jóndeýmen bailanysty. 2017 jyldyń 31 naýryzynda PQOP shikizatty aldyn ala gidrotazalaý blogy bar jeńil benzin fraktsiialarynyń izomeratsiiasy qondyrǵysyndaǵy qurylys-montaj jumystarynyń mehanikalyq aiaqtalýy boiynsha aktilerge qol qoiyldy.
2017 jyldyń shilde aiyna deiin nysanda iske qosý jáne jóndeý jumystary júrgiziledi jáne K4, K5 ekologiialyq klassyndaǵy joǵary oktandy benzinderin alýǵa jáne olardyń óndirisin jylyna 460 myń tonnaǵa deiin ulǵaitýǵa múmkindik beretin izomeratsiia qondyrǵysy iske qosylady. Odan bólek, zaýyt qýattylyǵyn jylyna 5,25 million tonnadan 6 million tonnaǵa deiin arttyrýǵa baǵyttalǵan jańǵyrtý jumystarynyń ekinshi kezeńi boiynsha jumystar júrgizilýde.
Elimizdiń úshinshi iri munai óńdeý zaýyty ornalasqan Atyraý oblysynda 190,3 myń tonna - ótken jylǵy kórsetkishten 40,4%-ǵa az otyn óndirilgen. Zaýytta munaidy tereńdetip óńdeý kesheni salynyp jatyr, joba qurylysy aiaqtalýǵa jaqyn. Munaidy tereńdetip óńdeý kesheni qurylysynyń mehanikalyq aiaqtalýy biylǵy jyldyń ortasyna josparlanǵan, odan keiin iske qosý jáne jóndeý jumystary bastalady.
2015 jyly óndiristik kólemder tómendegen soń (jylyna minýs 5,1%), 2016 jyly qazaqstandyq munai óńdeý zaýyttary qarqyndy jumys istedi (burynǵy qarqynyna jetti) - ótken jyl 2,8%-ǵa, 2,95 mln tonnaǵa deiingi ósimmen aiaqtalady.
Qazaqstandyq óndirýshiler benzinge degen suranystyń 70%-dan astamyn (2017 jyldyń qańtar-aqpan ailary boiynsha - 70,4%) qamtamasyz etip otyr. Óndiristiń ósimimen qatar importtyń da ósimi baiqalǵan - eki aidyń qorytyndysy boiynsha 60,3%-ǵa, 237,1 myń tonnaǵa deiin ósken.
«Munai óńdeý zaýyttaryn jańǵyrtqan soń, munai óńdeý kólemi 14,5 million tonnadan 17,5 million tonnaǵa deiin artady. Aqshyl munai ónimderi - benzin, dizeldik otyn, aviaotynynyń óndirisi ulǵaiady. Osylaisha, 2019 jyldan keiin elimizdiń ishki qajettilikterin otandyq munai ónimderimen tolyq qamtamasyz etýdi jáne janar-jaǵarmaidyń importqa táýeldiligin boldyrmaýdy kútýdemiz», - dep málimdedi QR Energetika ministri Qanat Bozymbaev.
2017 jyldyń sáýir aiynyń qorytyndysyna sáikes, QR boiynsha AI-92 markaly benzin baǵasy 2016 jyldyń sáýir aiymen salystyrǵanda shamamen 14,8%-ǵa, litrine 142,1 teńgege deiin qymbattaǵan. Degenmen, naýryz aiymen salystyrǵanda baǵa azdap tómendegen (0,1%). Energetika ministri Qanat Bozymbaev «QazMunaiGaz» janarmai quiý beketterindegi AI-92 benzininiń arzandaýyna qatysty pikir bildirip, bul markadaǵy benzinniń 142 teńgege deiin arzandaǵanyn málimdedi. «Naryqta taýar satylmai turyp qaldy jáne suranys tómendedi», - dedi ol.
Teńgeniń dollarǵa shaqqandaǵy nyǵaiýy da Reseiden importtalatyn otynnyń arzandaýyna yqpal etti. Odan bólek, Qazaqstandaǵy AI-92 qorynyń deńgeii naryqtaǵy kóterme baǵa deńgeiiniń rettelýine septigin tigizdi.
Ózgelerden qymbatyraq AI-95/96 markalary bir jylda 11,8%-ǵa, ai saiyn 0,1%-ǵa qymbattap, sáýir aiynyń qorytyndysy boiynsha litrine 154,9 teńgeni quraǵan. AI-98 bir jylda 6%-ǵa, litrine 164,3 teńgege deiin kóterildi.
Dizeldik qozǵaltqyshtary bar avtomobil ielerine baǵalardyń ósýi aitarlyqtai sezildi: jazǵy dizel birden 34,8%-ǵa, litrine 132,7 teńgege qymbattasa, qysqy dizel bir jylda - 12,7%-ǵa, litrine 171,2 teńgege deiin kóterildi. Tek qana sáýir aiynda naýryz aiymen salystyrǵanda jazǵy dizel otyny taǵy 0,8%-ǵa, qysqy dizel otyny - 0,5%-ǵa qymbattady.
