قازاقستاندا موتور وتىنىن ٶندٸرۋ كٶلەمٸ ارتتى. 2017 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ توقسانىندا رەسپۋبليكا بويىنشا 810,3 مىڭ توننا موتور وتىنى ٶندٸرٸلگەن, بۇل كٶرسەتكٸش ٶتكەن جىلعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 17,5%-عا كٶبٸرەك, دەپ حابارلايدى energyprom.kz.
40%-دان استامىن ەدەتتەگٸدەي, ەڭ قۋاتتى مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتى ورنالاسقان پاۆلودار وبلىسى قامتاماسىز ەتتٸ, پاۆلودار مۇناي-حيمييا زاۋىتى - 372,9 مىڭ توننا + جىلىنا 25,9%. قازٸرگٸ ۋاقىتتا پمحز-دا كٷكٸرت ٶندٸرۋ قوندىرعىلارىنىڭ كەشەنٸندە ٸسكە قوسۋ مەن جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر, بۇل جۇمىستار شٸلدە ايىندا, ال يزومەراتسييا مەن نافتا سپليتتەرٸ قوندىرعىسىنداعى جۇمىستار - قىركٷيەك ايىندا اياقتالادى. بۇل ۋاقىتقا دەيٸن كەسٸپورىن كەپٸلدٸكتٸ پايدالانۋ كٶرسەتكٸشتەرٸنە قول جەتكٸزٸپ, ك4 (ەۋرو-4 بالاماسى) ەكولوگييالىق سىنىبىنىڭ جوعارى وكتاندى اۆتوموبيل بەنزيندەرٸن ٶندٸرۋٸ تيٸس. جاڭارتۋ جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ, جوعارىوكتاندى بەنزين ٶندٸرۋ 297 مىڭ تونناعا ارتادى.
پەتروقازاقستان ويل پروداكتس (پقوپ) ورنالاسقان وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى 233,6 مىڭ توننا - ٶتكەن جىلعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 4,6%-عا ازىراق جانارماي ٶندٸردٸ. كٶرسەتكٸشتٸڭ تٶمەندەۋٸ 2017 جىلدىڭ 27 سەۋٸرٸندە اياقتالعان زاۋىتتاعى جوسپارلى كٷردەلٸ جٶندەۋمەن بايلانىستى. 2017 جىلدىڭ 31 ناۋرىزىندا پقوپ شيكٸزاتتى الدىن الا گيدروتازالاۋ بلوگى بار جەڭٸل بەنزين فراكتسييالارىنىڭ يزومەراتسيياسى قوندىرعىسىنداعى قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنىڭ مەحانيكالىق اياقتالۋى بويىنشا اكتٸلەرگە قول قويىلدى.
2017 جىلدىڭ شٸلدە ايىنا دەيٸن نىساندا ٸسكە قوسۋ جەنە جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ جەنە ك4, ك5 ەكولوگييالىق كلاسسىنداعى جوعارى وكتاندى بەنزيندەرٸن الۋعا جەنە ولاردىڭ ٶندٸرٸسٸن جىلىنا 460 مىڭ تونناعا دەيٸن ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن يزومەراتسييا قوندىرعىسى ٸسكە قوسىلادى. ودان بٶلەك, زاۋىت قۋاتتىلىعىن جىلىنا 5,25 ميلليون توننادان 6 ميلليون تونناعا دەيٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ ەكٸنشٸ كەزەڭٸ بويىنشا جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە.
ەلٸمٸزدٸڭ ٷشٸنشٸ ٸرٸ مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتى ورنالاسقان اتىراۋ وبلىسىندا 190,3 مىڭ توننا - ٶتكەن جىلعى كٶرسەتكٸشتەن 40,4%-عا از وتىن ٶندٸرٸلگەن. زاۋىتتا مۇنايدى تەرەڭدەتٸپ ٶڭدەۋ كەشەنٸ سالىنىپ جاتىر, جوبا قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. مۇنايدى تەرەڭدەتٸپ ٶڭدەۋ كەشەنٸ قۇرىلىسىنىڭ مەحانيكالىق اياقتالۋى بيىلعى جىلدىڭ ورتاسىنا جوسپارلانعان, ودان كەيٸن ٸسكە قوسۋ جەنە جٶندەۋ جۇمىستارى باستالادى.
2015 جىلى ٶندٸرٸستٸك كٶلەمدەر تٶمەندەگەن سوڭ (جىلىنا مينۋس 5,1%), 2016 جىلى قازاقستاندىق مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارى قارقىندى جۇمىس ٸستەدٸ (بۇرىنعى قارقىنىنا جەتتٸ) - ٶتكەن جىل 2,8%-عا, 2,95 ملن تونناعا دەيٸنگٸ ٶسٸممەن اياقتالادى.
قازاقستاندىق ٶندٸرۋشٸلەر بەنزينگە دەگەن سۇرانىستىڭ 70%-دان استامىن (2017 جىلدىڭ قاڭتار-اقپان ايلارى بويىنشا - 70,4%) قامتاماسىز ەتٸپ وتىر. ٶندٸرٸستٸڭ ٶسٸمٸمەن قاتار يمپورتتىڭ دا ٶسٸمٸ بايقالعان - ەكٸ ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 60,3%-عا, 237,1 مىڭ تونناعا دەيٸن ٶسكەن.
«مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىن جاڭعىرتقان سوڭ, مۇناي ٶڭدەۋ كٶلەمٸ 14,5 ميلليون توننادان 17,5 ميلليون تونناعا دەيٸن ارتادى. اقشىل مۇناي ٶنٸمدەرٸ - بەنزين, ديزەلدٸك وتىن, اۆياوتىنىنىڭ ٶندٸرٸسٸ ۇلعايادى. وسىلايشا, 2019 جىلدان كەيٸن ەلٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ قاجەتتٸلٸكتەرٸن وتاندىق مۇناي ٶنٸمدەرٸمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدٸ جەنە جانار-جاعارمايدىڭ يمپورتقا تەۋەلدٸلٸگٸن بولدىرماۋدى كٷتۋدەمٸز», - دەپ مەلٸمدەدٸ قر ەنەرگەتيكا مينيسترٸ قانات بوزىمباەۆ.
2017 جىلدىڭ سەۋٸر ايىنىڭ قورىتىندىسىنا سەيكەس, قر بويىنشا اي-92 ماركالى بەنزين باعاسى 2016 جىلدىڭ سەۋٸر ايىمەن سالىستىرعاندا شامامەن 14,8%-عا, ليترٸنە 142,1 تەڭگەگە دەيٸن قىمباتتاعان. دەگەنمەن, ناۋرىز ايىمەن سالىستىرعاندا باعا ازداپ تٶمەندەگەن (0,1%). ەنەرگەتيكا مينيسترٸ قانات بوزىمباەۆ «قازمۇنايگاز» جانارماي قۇيۋ بەكەتتەرٸندەگٸ اي-92 بەنزينٸنٸڭ ارزانداۋىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, بۇل ماركاداعى بەنزيننٸڭ 142 تەڭگەگە دەيٸن ارزانداعانىن مەلٸمدەدٸ. «نارىقتا تاۋار ساتىلماي تۇرىپ قالدى جەنە سۇرانىس تٶمەندەدٸ», - دەدٸ ول.
تەڭگەنٸڭ دوللارعا شاققانداعى نىعايۋى دا رەسەيدەن يمپورتتالاتىن وتىننىڭ ارزانداۋىنا ىقپال ەتتٸ. ودان بٶلەك, قازاقستانداعى اي-92 قورىنىڭ دەڭگەيٸ نارىقتاعى كٶتەرمە باعا دەڭگەيٸنٸڭ رەتتەلۋٸنە سەپتٸگٸن تيگٸزدٸ.
ٶزگەلەردەن قىمباتىراق اي-95/96 ماركالارى بٸر جىلدا 11,8%-عا, اي سايىن 0,1%-عا قىمباتتاپ, سەۋٸر ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ليترٸنە 154,9 تەڭگەنٸ قۇراعان. اي-98 بٸر جىلدا 6%-عا, ليترٸنە 164,3 تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلدٸ.
ديزەلدٸك قوزعالتقىشتارى بار اۆتوموبيل يەلەرٸنە باعالاردىڭ ٶسۋٸ ايتارلىقتاي سەزٸلدٸ: جازعى ديزەل بٸردەن 34,8%-عا, ليترٸنە 132,7 تەڭگەگە قىمباتتاسا, قىسقى ديزەل بٸر جىلدا - 12,7%-عا, ليترٸنە 171,2 تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلدٸ. تەك قانا سەۋٸر ايىندا ناۋرىز ايىمەن سالىستىرعاندا جازعى ديزەل وتىنى تاعى 0,8%-عا, قىسقى ديزەل وتىنى - 0,5%-عا قىمباتتادى.
