A.Áshimovtiń qurmetine Birinshi Dúniejúzilik «Astana» teatr festivali ótedi

 A.Áshimovtiń qurmetine Birinshi Dúniejúzilik «Astana» teatr festivali ótedi

A. Áshimov – ulttyq ónerdiń úlken qairatkeri. A. Áshimov halyqtyń ortasynan iriktelip shyqqan "samorodok sary altyn", qaitalanbas ǵajaiyp, daryn ielerinen ónege ala otyryp,  dástúrdi jańǵyrta jalǵastyrǵan ataqty "alpysynshy jylǵylar" býynynyń asa kórnekti ókili. Osy oraida, ol rýhani eki bastaýdan nár alyp, meiir qandyrǵan deýge bolady. Onyń biri –  ulttyq sahna óneriniń irgetasyn qalaǵan tolqynnan daryǵan meilinshe, tóltýma halyqtyq rýh, sulýlyq  týraly dástúrli arman-ańsar (ideal). Ekinshisi –  búgingi talǵam-tanym, negizinen eýropalyq úrdistegi kánigi-kásibi bilim men tájiribe jáne de jurt barynsha moiyndaǵan jańalyqtyń ózin júrek súzgisinen ótkizip, tek ózinshe zerdeleýge bastaityn taǵylymdarǵa ǵana den qoiý qasieti.

Daryn tegeýrini kóp  qyrly A. Áshimov – qazaq teatry men kinosynda epikalyq romantikadan bastap qatań realizm, dramalyq tragediiadan bastap áleýmettik sarkazmge deiingi aiada tulǵalanǵan keiipkerlerdiń tutas galereiasyn jasaǵan akter. Teatrda negizinen basty rolderdi somdaǵan kórnekti sahnager M. Áýezovtiń "Abaiynda" Aidar, Kerim, "Eńlik-Kebeginde" Kebek, "Qara qypshaq Qobylandysynda" Aishýaq, "Tańǵy jańǵyryǵynda" Jarasbai, Ǵ. Músirepovtiń "Qozy Kórpesh-Baian sulýynda" Qodar, N. Hikmettiń "Eleýsiz qalǵan esil erinde" assistent, Q.Muhamedjanovtyń "Jat elde" dramasynda Asan aqyn, T. Ahtanovtyń "Boranynda" Qasbolat, Sh.Aitmatov, Q.Muhamedjanovtyń "Kóktóbedegi kezdesýinde" Iosif Tataevich, Á. Nurpeiisovtiń "Qan men terinde" Elaman, Á. Tarazidiń "Kúlmeitin komediiasynda" Sánjan, I. Vovniankonyń "Apatynda" Asan qart, Shekspirdiń "Iýlii Tsezarinde" Iýlii Tsezar, M. Frishtiń "Don Jýannyń dýmanynda" Don Jýan, taǵy da basqa kóptegen rolderimen ulttyq akterlik mekteptiń sapalyq ózgeriske túsýine airyqsha úles qosty. Al, A. Áshimovtiń qara shańyraq sahnasyndaǵy kúrdeli sońǵy jumysy – G. Gaýptmannyń "Ymyrttaǵy  mahabbat" dramasyndaǵy doktor Klaýzen.

A. Áshimov qazaq kino ónerin jańa beleske kóterý jolynda kóp eńbek sińirdi. Ulttyq kinomyzdyń tólqujatyndai bolǵan "Qyz Jibekte" dalalyq seri deńgeiinde tulǵalanǵan Bekejan, "Atamannyń aqyry" men "Transsibir júrdek poiyzynda" Qasymhan Shadiiarov rolderi onyń esimin Qazaqstanmen qatar, shet memleketterde de tanymal etti. Otyzdan asa filmge túsken akterdiń "Botagózde" Kenjetai, "Bir aýdanda" Bektasov, "Án qanatynda" Qaimen, "Jaýshyda" Qarajal, "Nan dáminde" Direktor, "Qazaqy oqiǵada" Ómirbai shal, "Siz kimsiz K.myrza?" filmindegi K. myrza, sondai-aq, B. Mansurovtyń kóp seriialy "Bulǵarlar týraly baian" filminde Shyńǵyshan, taǵy da basqa rolderi de dara.

Shyǵarmashylyq tereń oishyldyqtyń bir ǵana ómir súrý tásili bar. Ol  – tynymsyz eńbek, rýhani izdenister jáne qareketshildik. A. Áshimovtiń teatr men kinoda birdei rejisserlikke den qoiýy, sóz joq, sýretker retindegi ishki suranysynyń nátijesi. Onyń teatr sahnasynda "Aqbilek" (J. Aimaýytov), "Amangeldi" (Ǵ. Músirepov), "Bóltirik bórik astynda" (Q. Muhamedjanov), "Men ishpegen ý bar ma?"(I. Orazbaev), "Qaza men jaza" (I. Vovnianko); "Revizor" (Gogol),"Farhad-Shyryn" (N. Hikmet), "Don Jýannyń dýmany" (M. Frish), "Sultan bolsam eger men..." (S. Vannýs) spektaklderin; kino salasynda "Ajdaha jyly", tórt seriialy "Shoqan Ýálihanov", eki seriialy "Qozy Kórpesh-Baian sulý", "Jýsannyń iisi", "Tuzdy kól jaǵasyndaǵy úi" kórkem filmderin sahnalaýy  sýretkerlik sergektiktiń jarqyn kórinisi.

Ulttyq ónerdiń kórnekti tulǵasy, kózi tirisinde ańyz adamǵa ainalyp, halyqtyń syi-qurmetine bólengen daraboz tulǵa A.Áshimov   biyl mereili 80 jasqa tolyp, Áýezov  teatrynda  dúrkiregen  toi  bolyp  ótti.

Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ataǵyn alǵan  A.Áshimulynyń qurmetine arnalǵan  merekelik sharalar  shektelmek emes...

El ómirindegi mańyzdy shara  «Ekspo-2017» Halyqaralyq mamandandyrylǵan kórme aiasynda 17-26 maýsym  kúnderi  QR Mádeniet jáne sport ministrliginiń qoldaýymen A.Áshimovtiń  80  jyldyǵyna arnalǵan  I  Dúniejúzilik  «Astana» teatr  festivali ótkizilgeli otyr.  

17 maýsym kúni  saǵ. 17.00 de «Beibitshilik jáne kelisim»  saraiynda festivaldiń  ashylý saltanaty ótedi.

Festivaldiń maqsaty   – qazaq kórermenderin álem  teatrlarynyń zamanaýi tynysymen tanystyrý, teatr óneriniń búgingi zamanaýi úrdisindegi tanymal ujymdarmen shyǵarmashylyq bailanys ornatý,  halyqaralyq deńgeidegi  ozyq úlgidegi  teatr óneriniń jańa tendentsiialaryn kórsetý, tájiribe almasý. Festival Qazaqstannyń mádeni astanasy jáne álemdik mádeniettiń ortalyǵy retinde Astana imidjin tanystyrý arqyly Halyqaralyq mádeni bailanystardy keńeitýge yqpal etedi.

Festival aiasynda A.Chehov atyndaǵy Máskeý Kórkem teatry (Resei), Shota Rýstaveli atyndaǵy Grýziia Memlekettik akademiialyq teatry, Mýlkel teatry (Ońtústik Koreia), Ianka Kýpala atyndaǵy teatr (Belorýssiia), Berlin drama teatry men Qytai ulttyq teatry syndy ujymdar óner kórsetedi.

Áýezov teatrynyń repertýaryndaǵy  kemeńger bileýshi, taǵdyry kúrdeli tulǵa Sultan Beibarystyń  ómirinen syr shertetin R.Otarbaevtyń «Sultan Beibarys» tarihi dramasy (rej.Iu.Haningo-Beknazar ) festival aiasynda  álem jurtshylyǵynyń nazaryna usynylatyn  bolady.