Tájikstannyń Áielder jáne otbasy isteri komiteti dereginshe, Siriia men Irakqa ketken tájik áielderiniń 90 paiyzy eri men aǵa-baýyrlarynyń aitqanymen barǵan, qazir olardyń kóbi qiyn jaǵdaida qalyp, elge oralýdyń amalyn tappai júr.
Resmi derekke sáikes, Siriia men Irakta 200-ge jýyq tájik áieli júr ári kóbiniń kúieýi shaiqasta qaza taýyp, jesir qalǵan.
Tamyzdyń 9-y kúni áielder komitetiniń ókili Mahbýba Azimovanyń Azattyqtyń Tájik qyzmetine aitýynsha, otbasynda álgi áielderdiń qadiri bolmaǵan, olar otbasy múshelerine kúń siiaqty qyzmet etip, qorǵansyzdyń kúiin keshken.
«Soǵys júrip jatqan aimaqtarǵa jalǵan úgit-nasihatqa erip nemese aldaý-arbaý arqyly barǵan áielder az. Biraq ózge áielder eri men aǵa-baýyrlarynyń yrqynan shyǵa almai ketken. Al qazir - kúieýleri qaitys bolǵannan keiin olardyń kóbiniń basyna qiyn-qystaý zaman týǵan. Olar soǵys bolyp jatqan jerden ketkisi keledi, biraq endi onyń amalyn tabý qiynǵa túsedi» deidi ol.
Tájik áielderiniń kóbi Taiaý Shyǵysqa Hatlon jáne Soǵdy oblystarynan ketkeni anyqtaldy. Mysaly, Taiaý Shyǵysqa Soǵdy oblysynan ketken 73 otbasynyń ishinde 80 áiel men 32 boijetken qyz bar. Al «Islam memleketi» uiymyna Hatlon oblysynan qosylǵan 43 otbasynyń ishindegi 47 áieldiń 23-i - boijetken qyz.
Eki jyl buryn Siriiaǵa erimen birge ketken jas kelinshekterdiń biriniń anasy Djamolbi Safarova Áielder isi komiteti derekterimen kelisedi. Onyń aitýynsha, Farhor aýdanynda turǵan 28 jastaǵy qyzy ozbyr kúieýiniń teperishinde ómir súrgen. Kúieýi Siriiaǵa ketip, bir aidan keiin kelinshegin shaqyryp alǵan. Biraq 9 ai buryn eri shaiqasta mert bolyp, jas kelinshek pen eki balasy qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan.
Djamolbi Safarovanyń aitýynsha, kúieýbalasy qyzyna áýeli «Túrkiiaǵa jumys isteýge ketemiz, biraq muny kim kóringenge aita berme» dep eskertken. «Biraq qyzym Túrkiiadan Siriiaǵa ketetinin túsinip, qarsylasa bastaǵan kezde kúieýi soqqyǵa jyqqan. Qazir ol aiyna 1-2 ret telefon soǵyp, jylaidy. Biraq endi elge kele almaidy» deidi ol.
Endi Djamolbi Safarova el biliginen qyzy men jienderiniń Siriiadan oralýyna kómektesýdi surap júr.
Bohtar aýdanynda turatyn Ashýrmo Saidalieva otbasyndaǵy jaǵdaidy aityp berdi. Onyń baýyry Mahmadsharif áieli men úsh balasyn alyp, Siriiaǵa byltyr ketken. Biraq onyń kelini kúieýinen ózi qalmai qoiǵan. «Kelinim Siriiadaǵy jaǵdai týraly eshteńe bilgen joq, deni durys jerge bara jatyrmyn dep oilaǵan. Olar áýeli Túrkiiaǵa, keiin ol jaqtan Siriiaǵa ketken» deidi ol. Ol jigit te Siriiada qaza tapqan, al áieli men bala-shaǵasynyń taǵdyrynan habar joq.
Tájikstandyq áleýmettanýshy Máriiam Davlatova tájik otbasylarynyń kóbinde qyz bala men áielderdiń otbasyndaǵy eresek er kisilerge tolyq táýeldi bolatynyn aitady. Ol osynyń kesirinen tájik qyz-kelinshekteri táýelsiz ómir súrýge daǵdylanbaidy dep sanaidy.
Máriiam Davlatova
«Bizdiń áielderdi er adamǵa kúń siiaqty baǵynýǵa tárbieleidi. Olarǵa áiel sheshim qabyldap nemese bireýge keńes bere almaidy degen oidy sińirip tastaidy. Munyń eki qyry bar. Birinshisi – áiel shańyraǵyn shaiqaltpaýy, ekinshisi – onyń ózindik pikiri bolmaýy tiis. Sondyqtan áieldiń tańdaý erki joq. Bir jaqqa barý-barmaý jaǵyn ol sheshpeidi. Qalasyn, qalamasyn, eriniń aitqanyn qalt etpei oryndaýy tiis, er adamdar áielderge tipti qaida bara jatqanyn aitpaýy múmkin. Al ol erinen muny tipti surai da almaidy» deidi áleýmettanýshy.
Áielder isi jónindegi komitet dereginshe, Taiaý Shyǵysqa erimen birge ketken áielderdiń kóbiniń joǵary bilimi joq.
«Islam memleketi» uiymy baqylaýyndaǵy elderge bir myńnan kóp tájikstandyq ketken, onyń ár besinshisi – áiel. Týystarynyń aitýynsha, kóbiniń kúieýi qaza tapqan, al onyń artynda qalǵan áiel, bala-shaǵasynyń taǵdyry beimálim.
Azattyqtyń Tájik qyzmeti tilshisi Mýmin Ahmadidiń maqalasy orys tilinen aýdaryldy.
Aijan Oralǵazina, Azattyq
