Qazaqstandaǵy gobelen óneriniń negizin qalaýshylardyń biri, sýretshi Bátima Záýirbekova – ulttyq beineleý jáne sándik-qoldanbaly ónerge ózindik qoltańbasyn qaldyrǵan tulǵa. Ol Qazaqstan Respýblikasy Sýretshiler odaǵynyń múshesi, Sh. Ýálihanov atyndaǵy Memlekettik syilyqtyń laýreaty, Qazaqstan Respýblikasynyń eńbek sińirgen mádeniet qairatkeri, kóptegen oblystyq jáne halyqaralyq kórmelerdiń qatysýshysy ári jeńimpazy.
Bátima Záýirbekovanyń esimi ónersúier qaýymǵa Qazaqstandaǵy gobelen óneriniń negizin qalaýshy retinde keńinen tanys. Ol – elimizdegi gobelen kartinalaryn jasaǵan tuńǵysh áiel sýretshi. Onyń shyǵarmashylyǵy qazirgi qazaqstandyq ónerdiń damýyna zor úles qosty.
200-den astam týyndynyń avtory
Sýretshiniń shyǵarmashylyq murasy aýqymdy. Bátima Záýirbekova 200-den astam týyndynyń avtory. Olardyń qatarynda gobelender, kartinalar men sándik kenepter, portretter men natiýrmorttar bar.
Ábilhan Qasteev atyndaǵy Qazaqstan Respýblikasy Memlekettik óner murajaiynyń qorynda sýretshiniń 17 týyndysy saqtaýly. Bul eńbekter elimizdiń ulttyq qazynasyna enip, murajai ekspozitsiiasynan laiyqty oryn alǵan.
Bátima Záýirbekovanyń úzdik týyndylary Qazaqstannyń iri murajailarynda ǵana emes, shetelde de saqtaýly. Onyń shyǵarmalary Avstraliia, Germaniia, Frantsiia, AQSh, Italiia, Kanada, Túrkiia, Shveitsariia jáne Qazaqstandaǵy jeke kollektsiialarǵa engen.
Gobelen ónerine ómir boiy adal boldy
Bátima Záýirbekova 1946 jylǵy 29 tamyzda Jambyl oblysynyń Fýrmanovka aýylynda dúniege kelgen. 1964 jyly Almaty kórkemsýret ýchilishesine oqýǵa túsip, 1969 jyly osy oqý ornynyń dizain bólimin oidaǵydai támamdady.
Oqýyn aiaqtaǵannan keiin sýretshi gobelen ónerine den qoiýdy tańdady. Sodan beri ol kóp jyl boiy sándik-qoldanbaly ónerdiń osy túrine adal bolyp qaldy.
Batys mádenieti zamanaýi sándik-qoldanbaly ónerge engizgen gobelen tehnikasy syrtqy sipaty jaǵynan qazaqtyń dástúrli tegis toqylǵan buiymdary – alasha, taqyr kilem, baý jáne basqurǵa uqsaidy. Bátima Záýirbekova negizinen tik toqyma stanogynda jasalatyn, toqý tyǵyzdyǵymen erekshelenetin dástúrli jazyq gobelenge basymdyq beredi.
Ulttyq oiý-órnek pen tarih toǵysqan óner
Bátima Záýirbekovanyń gobelenderinen qazaqtyń oiý-órnegi, tarihy, etnografiiasy men folklorynyń tereń kórkemdik túsindirmesin kórýge bolady. Munyń bári keskindememen úilesim taýyp, birtutas dúnie quraidy. Qazaq dalasynyń ósimdikteri men janýarlar álemine tán qaitalanbas boiaýlar sýretshiniń týyndylarynda jip arqyly órilgen kartinaǵa ainalady.
Onyń shyǵarmalaryndaǵy tutastyq ideiasy men kórkem obrazdyń barlyq bóliginiń ózara sabaqtastyǵy stildeý arqyly beriledi. Qazaqtyń ózine tán tolqyndy syzyqtary men qozǵalysqa toly ósimdik órnekteri sýretshi eńbekterindegi negizgi kórkemdik quraldardyń birine ainalǵan.
Osynyń bári Bátima Záýirbekovanyń gobelenderine airyqsha ulttyq reń beredi. Úilesimdi túster palitrasy, yrǵaqty dál sezinýi, kompozitsiiany qurýdaǵy túrli sándik-plastikalyq tásilderi men beinelerdi jinaqtap jetkizýdegi tereńdigi sýretshiniń ózindik kórkemdik stilin aiqyndaidy.
