كٶلٸك كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالعانىمەن, ونىڭ تەحنيكالىق جاعدايىنا مەن بەرمەيتٸن جٷرگٸزۋشٸلەر ەلٸ دە از ەمەس. كەيبٸرەۋلەر تەجەگٸشتٸڭ سەل ەلسٸرەۋٸن, فارانىڭ جانباۋىن نەمەسە شينانىڭ توزۋىن ەلەۋسٸز مەسەلە دەپ قابىلدايدى. الايدا دەل وسىنداي ۇساق بولىپ كٶرٸنەتٸن اقاۋلار اۋىر جول-كٶلٸك وقيعاسىنا سەبەپ بولۋى مٷمكٸن, دەپ حابارلايدى ult.kz.
سوندىقتان قازاقستاننىڭ جول قوزعالىسى ەرەجەلەرٸنە سەيكەس, بەلگٸلٸ بٸر تەحنيكالىق اقاۋلارى بار كٶلٸكپەن جولعا شىعۋعا قاتاڭ تىيىم سالىنادى. بۇل تالاپ تەك زاڭدى ورىنداۋ ٷشٸن ەمەس, جٷرگٸزۋشٸ مەن جولاۋشىلاردىڭ, سونداي-اق ٶزگە دە جول قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ٷشٸن ەنگٸزٸلگەن.
تەجەگٸش جٷيەسٸنٸڭ اقاۋى – ەڭ ٷلكەن قاۋٸپ
كٶلٸكتەگٸ ەڭ ماڭىزدى قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸنٸڭ بٸرٸ – تەجەگٸش. ەگەر تەجەگٸش تولىق جۇمىس ٸستەمەسە نەمەسە ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸ تٶمەندەسە, جٷرگٸزۋشٸ تٶتەنشە جاعدايدا كٶلٸكتٸ ۋاقىتىندا توقتاتا المايدى.
تەجەگٸشكە قاتىستى قاۋٸپتٸ بەلگٸلەر مىنالار:
تەجەگٸش پەدالٸنٸڭ تىم جۇمساق بولۋى;
تەجەگەن كەزدە كٶلٸكتٸڭ بٸر جاققا تارتۋى;
بٶگدە دىبىستاردىڭ شىعۋى;
تەجەگٸش سۇيىقتىعىنىڭ اعۋى;
تۇراق تەجەگٸشٸنٸڭ (قول تەجەگٸشٸنٸڭ) ٸستەمەۋٸ.
مۇنداي جاعدايدا كٶلٸكتٸ پايدالانۋدى جالعاستىرۋ ادام ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ.
رۋل جٷيەسٸندەگٸ اقاۋلار
رۋل – جٷرگٸزۋشٸنٸڭ كٶلٸكتٸ باسقارۋداعى نەگٸزگٸ قۇرالى. ونىڭ دۇرىس جۇمىس ٸستەمەۋٸ كەز كەلگەن سەتتە باسقارۋدى جوعالتۋعا ەكەلۋٸ مٷمكٸن.
مىسالى:
رۋلدٸڭ شامادان تىس بوس جٷرۋٸ;
بۇرىلعان كەزدە كەپتەلۋٸ;
گيدروكٷشەيتكٸشتٸڭ ٸستەن شىعۋى;
رۋل مەحانيزمٸندەگٸ زاقىمدار.
ەسٸرەسە جوعارى جىلدامدىقپەن جٷرگەن كەزدە مۇنداي اقاۋلاردىڭ سالدارى ٶتە اۋىر بولۋى ىقتيمال.
جانبايتىن فارا – قاراپايىم مەسەلە ەمەس
كەيبٸر جٷرگٸزۋشٸلەر بٸر شامنىڭ جانباي جٷرۋٸن قالىپتى جاعداي دەپ سانايدى. بٸراق قاراڭعى ۋاقىتتا نەمەسە تۇمان كەزٸندە جارىق قۇرالدارىنىڭ دۇرىس جۇمىس ٸستەمەۋٸ اپات قاۋپٸن بٸرنەشە ەسە ارتتىرادى.
جولعا شىعۋعا بولمايتىن جاعدايلار:
جاقىن نەمەسە الىس جارىق شامدارىنىڭ ٸستەمەۋٸ;
تەجەگٸش شامدارىنىڭ جانباۋى;
بۇرىلىس شامدارىنىڭ ٸستەن شىعۋى;
ارتقى گاباريت شامدارىنىڭ جۇمىس ٸستەمەۋٸ.
جارىق جٷيەسٸ جٷرگٸزۋشٸنٸڭ جولدى كٶرۋٸ ٷشٸن عانا ەمەس, باسقا كٶلٸكتەردٸڭ دە ونى ۋاقىتىندا بايقاۋى ٷشٸن قاجەت.
شىنى تازالاعىشتار ٸستەمەسە نە بولادى?
جاڭبىر نەمەسە قار كەزٸندە الدىڭعى ەينەكتٸڭ تازالانباۋى جٷرگٸزۋشٸنٸڭ كٶرۋ مٷمكٸندٸگٸن ايتارلىقتاي تٶمەندەتەدٸ.
ەگەر شىنى تازالاعىشتار نەمەسە ەينەك جۋعىش جٷيەسٸ ٸستەن شىققان بولسا, ەسٸرەسە جاۋىن-شاشىن كەزٸندە كٶلٸك جٷرگٸزۋگە بولمايدى.
توزعان شينالار – كٶزگە كٶرٸنبەيتٸن قاۋٸپ
شينالار جولمەن تٸكەلەي جاناساتىن جالعىز بٶلٸك بولعاندىقتان, ولاردىڭ جاعدايى ٶتە ماڭىزدى.
قاۋٸپتٸ جاعدايلارعا مىنالار جاتادى:
پروتەكتوردىڭ شامادان تىس توزۋى;
جارىقتار مەن جارىلعان جەرلەر;
ەرتٷرلٸ ٶلشەمدەگٸ شينالاردى ارالاستىرىپ پايدالانۋ;
دٶڭگەلەك بەكٸتكٸشتەرٸنٸڭ بوس بولۋى نەمەسە بولتتارىنىڭ جەتٸسپەۋٸ.
توزعان شينالار جاڭبىر كەزٸندە سىرعاناۋدى كٷشەيتٸپ, تەجەۋ جولىن ۇزارتادى.
ەينەك پەن اينالاردىڭ ماڭىزى
الدىڭعى ەينەكتەگٸ ٷلكەن جارىقتار نەمەسە جٷرگٸزۋشٸنٸڭ كٶرۋ ايماعىنداعى زاقىمدار جول جاعدايىن تولىق باعالاۋعا كەدەرگٸ كەلتٸرەدٸ.
سونداي-اق ارتقى كٶرٸنٸس اينالارىنىڭ بولماۋى نەمەسە بٷلٸنۋٸ كٶلٸكتٸ قاۋٸپسٸز باسقارۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەيدٸ.
قوزعالتقىشتاعى سۇيىقتىقتىڭ اعۋى
جانارمايدىڭ, مايدىڭ نەمەسە تەجەگٸش سۇيىقتىعىنىڭ اعۋى تەك تەحنيكالىق اقاۋ ەمەس, ٶرت شىعۋ قاۋپٸن دە ارتتىرادى.
ەگەر كٶلٸكتەن جانارمايدىڭ يٸسٸ شىعىپ تۇرسا نەمەسە سۇيىقتىق اعىپ جاتسا, اقاۋ تولىق جٶندەلگەنگە دەيٸن كٶلٸكتٸ پايدالانۋعا بولمايدى.
دىبىس سيگنالىنىڭ ٸستەمەۋٸ
دىبىس سيگنالى كەيدە جول-كٶلٸك وقيعاسىنىڭ الدىن الاتىن ماڭىزدى قۇرالعا اينالادى. ول قاۋٸپتٸ جاعدايدا باسقا جٷرگٸزۋشٸلەر مەن جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە ەسكەرتۋ جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەگەر دىبىس سيگنالى جۇمىس ٸستەمەسە, بۇل دا تەحنيكالىق اقاۋ بولىپ ەسەپتەلەدٸ.
قاۋٸپسٸزدٸك بەلدٸگٸ مٸندەتتٸ
قاۋٸپسٸزدٸك بەلدٸگٸ – ادام ٶمٸرٸن ساقتاپ قالاتىن ەڭ تيٸمدٸ قۇرالداردىڭ بٸرٸ.
ەگەر:
بەلدٸك بەكٸتٸلمەسە;
مەحانيزمٸ جۇمىس ٸستەمەسە;
قۇلپى سىنعان بولسا,
وندا كٶلٸك تەحنيكالىق تالاپتارعا ساي ەمەس دەپ ەسەپتەلەدٸ.
جٷرگٸزۋشٸلەر جيٸ مەن بەرمەيتٸن اقاۋلار
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جٷرگٸزۋشٸلەر كٶبٸنە:
پانەلدەگٸ ەسكەرتۋ شامدارىن;
دوڭعالاقتاعى اۋا قىسىمىن;
فارالاردىڭ دۇرىس رەتتەلۋٸن;
تەجەگٸش كولودكالارىنىڭ توزۋىن;
اسپا بٶلشەكتەرٸنەن شىعاتىن دىبىستاردى
ەلەۋسٸز قالدىرادى. ۋاقىتىندا جٶندەلمەگەن ۇساق اقاۋ كەيٸن قىمبات جٶندەۋگە نەمەسە اۋىر اپاتقا ەكەلۋٸ مٷمكٸن.
زاڭ نە دەيدٸ?
قازاقستاندا تەحنيكالىق تالاپتارعا ساي كەلمەيتٸن كٶلٸك قۇرالىن پايدالانعانى ٷشٸن جٷرگٸزۋشٸ ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلادى. ەگەر اقاۋ جول قوزعالىسىنا ناقتى قاۋٸپ تٶندٸرسە, پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ كٶلٸكتٸڭ قوزعالىسىنا تىيىم سالىپ, اقاۋ تولىق جويىلعانعا دەيٸن ونى پايدالانۋعا رۇقسات بەرمەۋٸ مٷمكٸن.
كٶلٸكتٸڭ تەحنيكالىق جاعدايىن باقىلاۋ – جاي عانا زاڭ تالابى ەمەس, ەڭ الدىمەن ادام ٶمٸرٸنە دەگەن جاۋاپكەرشٸلٸك. بٸر قاراعاندا بولماشى بولىپ كٶرٸنەتٸن جانباي تۇرعان فارا, توزعان شينا نەمەسە ەلسٸرەگەن تەجەگٸش كٷتپەگەن سەتتە ورنى تولماس قايعىعا ەكەلۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان ماماندار جولعا شىعار الدىندا كٶلٸكتٸ مٸندەتتٸ تٷردە تەكسەرٸپ, كەز كەلگەن اقاۋدى دەر كەزٸندە جٶندەۋگە كەڭەس بەرەدٸ. بۇل ٶز قاۋٸپسٸزدٸگٸڭٸزدٸ عانا ەمەس, ٶزگە جول قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ٶمٸرٸن دە قورعاۋدىڭ ەڭ تيٸمدٸ جولى.
