رەسەيلٸك عالىمدار كاسپيي تەڭٸزٸ باسسەينٸندە بۇرىن عىلىمعا بەلگٸسٸز بولعان بالىقتىڭ ەكٸ تٷرٸن انىقتادى. سونىڭ بٸرٸ قازاقستان مەن ەزەربايجان جاعالاۋىنان تابىلعان كاسپييلٸك يتشاباق, دەپ حابارلايدى ult.kz Lada.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
جاڭا تٷرلەر 2021–2025 جىلدارى جٷرگٸزٸلگەن عىلىمي ەكسپەديتسييالار بارىسىندا انىقتالعان. زەرتتەۋشٸلەر كاسپيي باسسەينٸنٸڭ ەرتٷرلٸ بٶلٸكتەرٸندەگٸ تەڭٸز تٷبٸندە تٸرشٸلٸك ەتەتٸن ۇساق بۇزاۋباس بالىقتاردى زەرتتەگەن.
عالىمدار جينالعان ٷلگٸلەرگە گەنەتيكالىق تالداۋ جاساپ, ولاردى مۇراجايلارداعى ٷلگٸلەرمەن سالىستىرعان. نەتيجەسٸندە كاسپييدەگٸ بۇزاۋباس بالىقتاردىڭ تٷر الۋاندىعى بۇعان دەيٸن تٶمەن باعالانعانى بەلگٸلٸ بولدى.
زەرتتەۋ نەتيجەسٸندە كاسپيي تەڭٸزٸندە يتشاباقتىڭ بۇرىن بەلگٸلٸ بولعان ەكٸ ەمەس, ٷش تٷرٸ بار ەكەنٸ انىقتالدى. ال بۇزاۋباس بالىقتاردىڭ تاعى بٸر توبى – تسۋتسيك-بۇزاۋباستاردىڭ باسسەيندەگٸ تٷر سانى كەمٸندە جەتٸگە جەتتٸ.
جاڭا تٷرگە Benthophiloides caspicus, ياعني كاسپييلٸك يتشاباق دەگەن عىلىمي اتاۋ بەرٸلدٸ. بۇل ٶتە سيرەك كەزدەسەتٸن بالىق سانالادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا عالىمدار ونىڭ بار بولعانى ەكٸ داناسىن ۇستاپ, زەرتتەگەن. سونىڭ بٸرەۋٸ قازاقستان جاعالاۋىنان تابىلعان.
ەكٸنشٸ جاڭا تٷرگە Proterorhinus scythicus – سكيفتٸك تسۋتسيك-بۇزاۋباس دەگەن اتاۋ بەرٸلدٸ. ول ەدٸل ٶزەنٸنٸڭ اتىراۋى مەن شىعىس مانىچ باسسەينٸنەن انىقتالعان.
گەنەتيكالىق زەرتتەۋ سكيفتٸك بۇزاۋباستىڭ كاسپييدەگٸ باسقا تۋىستاس تٷرلەرٸنە قاراعاندا قارا تەڭٸز باسسەينٸندەگٸ تٷرلەرگە جاقىنىراق ەكەنٸن كٶرسەتتٸ.
عالىمداردىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل شامامەن 2,1 ميلليون جىل بۇرىن كاسپيي مەن قارا تەڭٸز اراسىندا بايلانىس بولعانىن كٶرسەتۋٸ مٷمكٸن. سول كەزەڭدە كاسپيي تەڭٸزٸندەگٸ سۋ دەڭگەيٸ كٶتەرٸلگەن.
زەرتتەۋشٸلەر جاڭا مەلٸمەتتەر كاسپييدٸڭ قازٸرگٸ جانۋارلار دٷنيەسٸنٸڭ قالاي قالىپتاسقانىن جەنە ٶتكەن كەزەڭدەردە سۋ ايدىندارىنىڭ اراسىندا قانداي بايلانىستار بولعانىن تٷسٸنۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
