زيمبابۆەدە ەسكەريلەردٸڭ تٶڭكەرٸس جاساپ, بيلٸكتٸ باسىپ العانى حابارلاندى. ەسكەري جەتەكشٸلٸك پرەزيدەنت مۋگابەنٸ "قاۋٸپسٸز جەرگە كٶشٸرٸپ", ونىڭ تٶڭٸرەگٸن "قىلمىسكەرلەردەن تازارتىپ جاتقانىن" مەلٸمدەدٸ.
زيمبابۆە ەسكەرٸ قاراشانىڭ 15-ٸندە 93 جاستاعى پرەزيدەنت روبەرت مۋگابەنٸڭ "تٶڭٸرەگٸندەگٸ قىلمىسكەرلەردٸ نىساناعا العانىن", ال مۋگابەنٸڭ ٶزٸ مەن وتباسى "قاۋٸپسٸز ەرٸ سەنٸمدە جەردە ەكەنٸن" مەلٸمدەدٸ.
سەل ەرتەرەك ەسكەر مەن ەسكەري تەحنيكالار ەل استاناسى حارارەنٸڭ ورتالىعىنداعى ٷكٸمەت كەڭسەلەرٸ, پارلامەنت پەن سوتقا اپاراتىن نەگٸزگٸ جولداردى جاپقان. حارارەدەگٸ مۋگابە رەزيدەنتسيياسىنىڭ اينالاسىندا اتىس پەن جارىلىس ٷنٸ ەستٸلگەن. ەسكەر ەلدٸڭ مەملەكەتتٸك تەلەارناسى ZBC-دٸڭ كەڭسەسٸن باسىپ الدى.
بۇل تٶڭكەرٸس پە?
"بٸز مۋگابەنٸڭ اينالاسىنداعى ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەنە ەكونوميكالىق قيىندىققا ۇشىراۋىنا سەبەپ بولعان قىلمىس جاساعانداردى جاۋاپقا تارتۋدى كٶزدەپ وتىرمىز. ٶز ميسسييامىزدى اياقتاعان سوڭ جاعداي قالىپقا تٷسەدٸ دەپ ويلايمىز" دەدٸ زيمبابۆە قورعانىس كٷشتەرٸنٸڭ رەسمي ٶكٸلٸ, گەنەرال-مايور مويو تەلەارنا ارقىلى.
مۋگابەنٸڭ ٶزٸ دە, ونىڭ ساياسي بەلسەندٸلٸك تانىتىپ جٷرگەن زايىبى گرەيس تە تەلەارنادان كٶرٸنبەدٸ.
ٷكٸمەتتەگٸ دەرەك كٶزٸ Reuters اقپارات اگەنتتٸگٸنە قارجى مينيسترٸ يگناتيۋس چومبونىڭ دا قاماۋعا الىنعانىن حابارلادى. چومبو بيلەۋشٸ Zanu-PF پارتيياسىنىڭ گرەيس باسقاراتىن فراكتسيياسىنىڭ مٷشەسٸ ەدٸ.
بۇل ەسكەري اكتسييانى كٸم باسقارىپ وتىرعانى بەلگٸسٸز. زيمبابۆە ەسكەرٸنٸڭ قولباسشىسى كونستانتينو چيۆەنگا ەسكەردٸڭ Zanu-PF پارتيياسىنىڭ ٸشٸندەگٸ "جاپپاي قۋدالاۋدى توقتاتپاق بولعانىن" ايتتى.
زيمبابۆە وپپوزيتسيياسىنىڭ جەتەكشٸسٸ مورگان تسۆانگيرايدىڭ كەڭەسشٸسٸ بولعان الەكس ماگايسا BBC-گە بەرگەن سۇحباتىندا ەسكەردٸڭ بۇل ەرەكەتٸن "تٶڭكەرٸس ەمەس" دەپ سيپاتتاۋىنا سەنبەيتٸنٸن ايتتى.
"ولار بۇنى "تٶڭكەرٸس" دەپ اتامايىق دەپ شەشكەن. ٶيتكەنٸ تٶڭكەرٸستٸ اقتاپ الۋ قيىن ەكەنٸن, ايىپتاۋعا ۇشىرايتىنىن بٸلەدٸ. بيلٸككە قاتىستى ايتساق, پرەزيدەنت روبەرت مۋگابە - شارتتى تٷردە عانا پرەزيدەنت, ال قۇزىرەت ەسكەرگە تيگەن سيياقتى" دەدٸ ماگايسا.
رەاكتسييا
زيمبابۆەنٸڭ وپپوزيتسييالىق "دەموكراتييالىق ٶزگەرٸستەر قوزعالىسى" ەلدە كونستيتۋتسييالىق دەموكراتيياعا بەيبٸت تٷردە ورالۋعا شاقىرىپ, ەسكەريلەردٸڭ بيلٸككە ىقپال ەتۋٸ "تۇراقتى, دەموكراتييالىق مەملەكەت ورناتۋعا سەپ بولادى" دەگەن ٷمٸتٸ بارىن مەلٸمدەدٸ.
زيمبابۆەنٸ ازات ەتۋ سوعىسى ارداگەرلەرٸنٸڭ باسشىسى وڭتٷستٸك افريكا رەسپۋبليكاسىن, وڭتٷستٸك افريكا ايماعى ەلدەرٸ مەن باتىس ەلدەرٸن سوڭعى 20 جىلدا ەكونوميكالىق داعدارىسقا ۇشىراعان زيمبابۆەگە قولداۋ كٶرسەتۋگە شاقىردى.
اقش پەن ۇلىبريتانييا حارارەدەگٸ ەلشٸلٸكتەرٸنٸڭ جۇمىس ۋاقىتى قىسقاراتىنىن ەسكەرتٸپ, ازاماتتارىن "قاۋٸپسٸز مەكەندە قالا تۇرۋعا" شاقىردى. زيمبابۆەنٸڭ ەڭ ٸرٸ ساۋدا ەرٸپتەسٸ قىتاي احۋالدى جٸتٸ باقىلاپ وتىرعانىن مەلٸمدەدٸ.
ٶتكەن اپتادا روبەرت مۋگابە زيمبابۆە ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ ەممەرسون منانگاگۆانى "مەملەكەتتٸك تٶڭكەرٸس جاساماق بولدى" دەپ ايىپتاپ, وتستاۆكاعا جٸبەرگەن. منانگاگۆا مۋگابەنٸڭ "ىقتيمال مۇراگەرٸ" سانالعان ەرٸ ارمييانىڭ قولداۋىنا يە بولعان. زيمبابۆە قارۋلى كٷشتەرٸنٸڭ باسشىسى ەلدەگٸ ساياسي داعدارىستى توقتاتۋعا "ارالاسۋعا" دايىن ەكەنٸن مەلٸمدەگەن.
روبەرت مۋگابە زيمبابۆە ۇلىبريتانييادان تەۋەلسٸزدٸك العان 1980 جىلدان بەرٸ 37 جىل بويى بيلٸكتە وتىر. ەسكەريلەر ۆيتسە-پرەزيدەنتتٸڭ وتستاۆكاعا كەتۋٸ بيلٸكتٸ مۋگابەنٸڭ ەيەلٸ گرەيسكە ٶتۋگە جول اشۋى مٷمكٸن دەپ قاۋٸپتەنٸپ كەلگەن.
مۋگابە ەلەم بويىنشا "ەڭ جاسى ٷلكەن" پرەزيدەنت بولاتىن. ول ەڭ ۇزاق بيلٸك قۇرىپ وتىرعان ساياسي جەتەكشٸلەر تٸزٸمٸندە ٷشٸنشٸ ورىندا تۇرعان. بۇل تٸزٸمدٸ كامەرۋن پرەزيدەنتٸ پول بيييا (دە-فاكتو بيلٸك مەرزٸمٸ - 41 جىل) باستاپ تۇر. ەكٸنشٸ ورىنداعى ەكۆاتورلىق گۆينەيا پرەزيدەنتٸ تەودورو وبيانگ نگەما مباسوگو دا 37 جىلدان استام ۋاقىت بيلٸكتە وتىر.
ماركسشٸل مۋگابەنٸڭ تۇسىندا زيمبابۆەنٸڭ ەكونوميكاسى قۇلدىراپ, ۇلتتىق ۆاليۋتاسى قاتتى قۇنسىزدانىپ, حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتى ناشارلاي تٷسكەن. ازاماتتىق بەلسەندٸلەر مەن وپپوزيتسييا جەتەكشٸلەرٸ قىسىمعا ۇشىراپ كەلگەن.
