فوتو: 24.kz
جەزقازعان مۋزەيٸندە ساقتالعان كٶنە ساندىقتار كٶپشٸلٸك نازارىنا ۇسىنىلادى. «سىر ساقتاۋشى ساندىق» دەپ اتالعان كٶرمە «شاڭىراق كٷنٸنە» ارنالادى. كٶرمەگە ەڭ كٶنە دەگەن 30 ساندىق قويىلدى, - دەپ حابارلايدى 24.kz.
جەدٸگەرلەر قاتارىندا ون توعىزىنشى عاسىردا جاسالعان كەبەجە مەن كٷمٸسپەن ٶرنەكتەلگەن جاعىلان ساندىق بار. قازاق تۇرمىسىندا قازان, شاڭىراق, بەسٸك سەكٸلدٸ كيەلٸ بۇيىمدار بار. سونداي قاستەرلٸ سانالاتىن مٷلٸكتٸڭ بٸرٸ – ساندىق.
كٶشپەندٸلەردٸڭ ٷي جيھازى عانا ەمەس, عۇرىپتىق مۇراسى بولعان ساندىق قازٸر قولدانىستان شىعىپ بارادى. «كٶرمەنٸ ۇيىمداستىرۋداعى ماقسات – ساندىقتىڭ قازاق تۇرمىسىنداعى ورنىن ۇعىندىرۋ» دەيدٸ مۋزەي قىزمەتكەرلەرٸ. سەبەبٸ كەيٸنگٸ بۋىن ونى قىز جاساۋىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە عانا بٸلەدٸ.
كەشۋباي بايدٸلدينوۆ, وبلىستىق تاريحي-ارحەولوگييالىق مۋزەي قىزمەتكەرٸ:
- بىلاي قاراساڭ ادامنىڭ ٶمٸرٸندە تۋعاننان باستاپ ٶمٸردەن ٶتكەنشە قىزمەت جاسايتىن بۇيىمنىڭ بٸرٸ وسى ساندىق. قىزدىڭ جاساۋىن جاسايدى. كەدەلٸسٸن, بار جاقسى نەرسەسٸن ساندىعىنا ساقتاپ وتىرادى مىسالى. ويىمىز بولاشاقتا ساندىعىمىزدى كيەلٸ, قايتادان سول ٶز ورنىندا, تٶرٸندە تۇراتىنداي سونداي ۇعىمدا بولسىن دەگەن نيەتپەن جاساپ جاتىرمىز.
كٶرمەگە مۋزەي قورىندا ساقتالعان 30 ساندىق قويىلعان. ولاردىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ كٶنەسٸ ون توعىزىنشى عاسىردىڭ سوڭىندا جاسالعان. قاسبەتٸ سٷيەكپەن ٶرنەكتەلگەن كەبەجەنٸ 1913 جىلى قارساقباي تۇرعىنى اتباسار جەرمەڭكەسٸنەن ساتىپ العان. عاسىردان استام تاريحى بار جيھازداردى قالپىنا كەلتٸرگەن رەستاۆراتور ەرعازى يساتاەۆ «ساندىقتاردىڭ جاسالۋ جولى مەن بەزەندٸرۋ ەدٸسٸ قازاق دالاسىندا سان تٷرلٸ بولعان» دەيدٸ.
ەرعازى يساتاەۆ, قولٶنەر شەبەرٸ, رەستاۆراتور:
- اس جاعىندا قولدانىلاتىن كەبەجە, اسادال دەگەن جيھاز بار. سوسىن ساندىقتار بار. ساندىقتاردىڭ ەر تٷرٸ بار بۇل جەردە. كٶڭٸل اۋداراتىن بولساڭىز بۇلاردىڭ تەحنيكاسى, كەزٸندە شەبەرلەردٸڭ جاساعان. ول كەزدە 19 عاسىردىڭ باسى مەن 18 عاسىردا شەگە, كلەي دەگەن دەگەن بولمادى عوي. سول كەزدە شەگەسٸز, كٸلەيسٸز جينالعان زاتتار بار بۇل جەردە.
كٶرمەگە كەلگەن جۇرت ساندىقتىڭ تٷرلەرٸمەن تانىسىپ قانا قويماي, وعان قاتىستى سالت-دەستٷرگە دە قانىعادى. كٶپشٸلٸك ٷشٸن «ساندىق جايلى نە بٸلەسٸز?» ويىنى ۇيىمداستىرىلادى. ناۋرىزناما ونكٷندٸگٸ اياسىندا «شاڭىراق كٷنٸنە» وراي اشىلاتىن كٶرمە وقۋشىلاردىڭ كٶكتەمگٸ دەمالىسى اياقتالعانشا جالعاسادى.
