جازۋشى ىرىسبەك دەبەيدٸڭ «تۇماندى قاراشاسى» جارىققا شىقتى

جازۋشى ىرىسبەك دەبەيدٸڭ «تۇماندى قاراشاسى» جارىققا شىقتى

فوتو: كٸتاپحانانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ


الماتى وبلىستىق ورتالىق ەمبەباپ كٸتاپحاناسىنىڭ الماتىداعى عيماراتىندا جازۋشى ىرىسبەك دەبەيدٸڭ «تۇماندى قاراشا. اي سوناتاسى» اتتى جاڭا كٸتابىنىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸ ٶتتٸ.  اتالعان جيىنعا بەلگٸلٸ قالامگەرلەر مەن جاس ەدەبيەتشٸلەر, باق جەنە باسقا دا مەدەنيەت سالاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, جالپى ەدەبيەتسٷيەر وقىرمان قاۋىم قاتىستى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.


كٸتاپتىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸن جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ, ەلٸمٸزگە بەلگٸلٸ اقىندار ەسەي جەڭٸسۇلى, اقبەرەن ەلگەزەك, ەرلان جٷنٸس جەنە الماتى وبلىستىق ورتالىق ەمبەباپ كٸتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى عالييا سلامبايقىزى مەن كٸتاپ رەداكتورى سانجار بەكجان جاسادى.


فوتو: كٸتاپحانانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ


جاڭا كٸتاپقا اۆتوردىڭ كەيٸنگٸ جىلدارى جازعان ەڭگٸمەلەرٸ مەن «تۇماندى قاراشا. اي سوناتاسى» اتتى حيكاياتى ەنگەن. بۇلاردىڭ تٷگەلدەي دەرلٸگٸ – ەدەبيەتشٸلەردٸڭ وڭ باعاسىن الىپ, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق بەيگەلەردە جٷلدەلٸ بولىپ, كەڭ تاراعان تۋىندىلار.


«پروزادا ەلەمدە 36 سيۋجەت بار دەيدٸ. سول 36 سيۋجەتتٸ ەرتٷرلٸ نۇسقامەن, ەرتٷرلٸ كومبيناتسييالارمەن شىعاراتىن جازۋشىلار بار. ول جازۋشىنىڭ شەبەرلٸگٸ دەپ ەسەپتەيمٸن. مىسالى, «تۇماندى قاراشا» دەيتٸن بٸر حيكاياتتىڭ ٶزٸ بىلاي قاراساڭ ماحاببات تۋرالى ايتىپ تۇرعان سيياقتى, بٸراق ٸشٸندە زامانداردىڭ پاراللەلدٸگٸ بار, ادامنىڭ ٸشكٸ تەرەڭ پسيحولوگييالىق يٸرٸمدەرٸن الىپ شىعادى. قازٸر بٸزدٸڭ زامانداعى ادامنىڭ جالعىزدىعى, ونىڭ ويلارى, ونىڭ دەپرەسسيياسى, بەرٸ قامتىلىپ تۇر. بٸراق ارعى جاعىندا جازۋشى ٶتە كەرەمەت استارلىق قىلىپ, ادام قاي جاعىنان قاراسىن, ادامدى بٸر ايۋاندىقتان, جاۋىزدىقتان, ازعىنداپ كەتۋدەن قۇتقاراتىن بٸر عانا سەزٸم ماحاببات ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. «تۇماندى قاراشا» حيكاياتىندا ادامنىڭ ٸشكٸ پسيحولوگييالىق يٸرٸمدەرٸ كەرەمەت سۋرەتتەلگەن. تۋىندى ادامدى ازعىنداپ كەتۋدەن قۇتقاراتىنماحاببات ەكەنٸن قايىرا ەسكە سالادى. «Steppe & World publishing» باسپاسى كٸتاپتى ساپالى ەتٸپ شىعارعانىن دا ايتا كەتكٸم كەلەدٸ. قاعازى, بەزەندٸرٸلۋٸ كٶڭٸلگە قونىمدى. QR-دا بەرٸلٸپتٸ. جاڭا ستاندارتتارعا تولىق ساي كٸتاپتى تاسقا باسقان باسپا ۇجىمىنا, باسشىسى رايسا كادەرگە العىس ايتامىن. قازاق وقىرمانىنىڭ وسىنداي تاماشا, ساپالى كٸتاپ وقۋعا قاقىسى بار», – دەيدٸ اقبەرەن ەلگەزەك.


ال الماتى وبلىستىق ورتالىق ەمبەباپ كٸتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى عالييا سلامبايقىزى قالامگەر ىرىسبەك دەبەيدٸ وقىرمان «قوڭىز» كٸتابى ارقىلى جاقسى تانيتىنىن, وسى باسقوسۋعا بٸر توپ جاستار ارنايى قاتىسىپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, SDU وقىتۋشىسى اقبوتا ەبيٸر ىرىسبەك دەبەي شىعارمالارىنىڭ ەلەم ەدەبيەتٸ اۆتورلارى تۋىندىلارىمەن ۇقساستىعى مەن ايىرماشىلىعىنا توقتالدى:

 

«تەنٸ, جانى جارالى كەيٸپكەرلەر قازاق ەدەبيەتٸندە دە, ەلەم ەدەبيە­تٸندە دە كٶپتەپ كەزدەسەدٸ. ىرىسبەك دەبەيدٸڭ شىعارمالارىن وقي وتىرىپ, بٸرنەشە شەتەل جازۋشىلارىنىڭ ايتقانى مەن شىعارمالارى ويعا ورالادى. ولاردىڭ بارلىعىنان ٷزٸندٸ كەلتٸرمەي-اق قويايىن. مەسەلەن, ەرنەست حەمينگۋەي. ول «بەرٸمٸز جوعالعان ۇرپاقتىڭ ٶكٸلدەرٸمٸز» دەيدٸ عوي. سودان بەرٸ ەلەم ەدەبيەتٸندە «جوعالعان ۇرپاق» دەگەن باعىت قالىپتاستى. ىرىسبەك دەبەي شىعارمالارىنان دا سول «جوعالعان ۇرپاقتى» كەزٸكتٸرەسٸز. بٸراق ىرىسبەكتٸڭ كەيٸپكەرلەرٸ  دە, ولاردىڭ تابيعاتى دا ٶزگەشەلەۋ. ول كەيٸپكەرلەردٸ جٸكتەۋ ٷشٸن جاڭا تەرمين كەرەك بولار», – دەدٸ اقبوتا ەبيٸر.


وسى ورايدا كٸتاپتا بٸرنەشە ەدەبيەتشٸلەر ٶز پٸكٸرلەرٸن جازىپ قالدىرعان ەكەن. سول ويلاردى وقىرمانعا دا ۇسىنساق:



فوتو: nege.kz


جٷسٸپبەك قورعاسبەك, جازۋشى:


شىعارما سوڭىندا كەيٸپكەر قىزمەت ورنىنداعى ەگوسى ٶلگەن ورتانى تەرك ەتۋ پروتسەسٸن باستان ٶتكەرەدٸ ال ايلى تٷندە ٶنەرلٸ قىزدىڭ تاقيياسىن شيمەن شەگەلەپ بەرەتٸن سەت, جاس كٷنٸندەگٸ سول وقيعا «شيلەمە شەگەلەمە» دەگەن كٷي بولىپ كەزدەيسوق الدىنان شىعاتىن كەز ٶزٸنٸڭ ەگوسىن قايتا وياتقان اياۋلى شاق رەتٸندە سۋرەتتەلەدٸ. بۇل سانا تٷكپٸرٸندەگٸ پسيحالوگييالىق يٸرٸمدٸ تازا ساقتاعان تٸنٸ تٸرٸ تۋىندى.

 

 

فوتو: توقتارەلٸ تاڭجارىقتىڭ facebook پاراقشاسىنان


توقتارەلٸ تاڭجارىق, اقىن:


بۇل بۇلىڭعىر تٷندٸ, بوزاڭ شاقتى, بوزعىلت دٷنيەنٸ ەسەرلٸ كٷيمەن ٶرنەكتەگەن, وندا دا ماحاببات پەن ادامنىڭ ٸشكٸ عاداۋاتىن استاستىرعان, ۋاقىت پەن كەيٸپكەردٸڭ اراسىنداعى ۋٸلگە ۇقساس جاتسىنۋ مەن شۋاققا تولى باۋىر باسۋدى شەبەر ٶرنەكتەگەن تۋىندى. ٶڭ مەن تٷستٸڭ اراسىنداعى وقيعالار اۋراسىن جاندى سۋرەتتەيدٸ. «وسىنداي بٸر ماحاببات حيكاياسى بولعان» دەپ كەلەتٸن شىعىستىق بايانداۋدى شىعارما سوڭىندا ٸشتەي كٷبٸرلەگەندەي بولاسىڭ.

 


فوتو: ەرلان جٷنٸستٸڭ facebook پاراقشاسىنان


ەرلان جٷنٸس, اقىن:


ۇمسىنۋمەن ۇمىتىلۋلاردىڭ اراسىنداعى ٶمٸردٸڭ ۇزىن-ىرعاسىندا جادى مەن جٷرەكتە قالعان جالت پەن جىلتتى شەبەر بايلانىستىرعان شىعارما. دەمنەن دەمگە دەيٸن ٷزٸل- دٸرٸپ, ٷزٸكتٸرٸپ وتىرادى. نەركەس ٷمٸتكە, نەبي سەزٸنگە بايلانعان نەزٸكتٸك نوۆەللاسى, ٸڭكەرلٸك سوناتاسى. ەركٸڭنەن تىس ٶمٸر اعىنىنداعى ەستاندى حەل. ٶرتجٷرەكتٸڭ ٶز كٷيٸ. وسى كٷي ماحاببات مۇعجيزاسىنداي سەت پەن مەڭگٸلٸكتٸڭ اراسىندا قالعان مۇت ورمانىنا ساپار شەكتٸرەدٸ, سارساڭ كەشتٸرەدٸ. بٸز قاراشا تۇمانىنا مالىنعان مۇت ورمانىنا نەگە تاپ بولدىق, نە الىپ كٸردٸك, نەنٸ جوعالتتىق? كٸم بولىپ كٸردٸك, كٸم بولىپ شىقتىق? ەگەر مۇت ورمانىندا ماحابباتتى جوعالقان بولساق, ەندٸ ودان شىعۋدىڭ مەنٸ بار ما?

 

 

فوتو: qulady.ru


فايزۋللا تٶلتاي, اقىن, ەدەبيەتتانۋشى:


ادام جادىنىڭ تەك قانا قازٸرگٸ شاقتان ٶتكەنگە قاراي كەرٸ قوزعالمايتىنىن, كەرٸسٸنشە ٶتكەننەن قازٸرگٸ شاققا قاراي دا ٷزدٸكسٸز ٸلگەرٸلەيتٸنٸن جەنە وسى ٸلگەرٸلەۋ كەزٸندە ەسەپسٸز سەتتەردٸڭ گەتەروگەندٸ ۋاقىتتار قاقتىعىسىنداعى بۇلىڭعىرلىعى مەن تۇراقسىزدىعىن مەتٸن ٸشٸندەگٸ مەتٸندەر ارقىلى كٶرسەتۋگە تىرىسقان «تۇماندى قاراشا» شىعارماسى, بەلگٸلٸ بٸر دەڭگەيدە ادام بالاسىنىڭ ٶزٸنە ەڭ الىس جەنە ەڭ جاقىن تۇرعان سەتتەردٸڭ اراسىندا تانىمسىز قالىپ قويۋ جاعدايىن سۋرەتتەيدٸ. بۇل بەينە بٸر مەڭگٸ قايتالاناتىن, قايتالانعان, قايتالانىپ جاتقان شەكسٸز تسيكلدٸك جاعداي.

اقبوتا مۇسابەكقىزى