جاڭا وقۋلىقتار: دەستٷر مەن جاڭاشىلدىقتىڭ ٷيلەسٸمٸ

فوتو: الماتىكٸتاپ باسپاسٶز قىزمەتٸ

وقۋلىق – بۇل جاي عانا كٸتاپ ەمەس, مۇعالٸمنٸڭ باستى قۇرالى جەنە وقۋشىنىڭ سەنٸمدٸ كٶمەكشٸسٸ. تسيفرلىق تەحنولوگييالار دامىعان زاماندا قاعاز وقۋلىقتاردىڭ ماڭىزى ەلٸ دە جوعارى, سەبەبٸ بارلىق بٸلٸم بەرۋ رەسۋرستارى وسى وقۋلىقتاردىڭ مازمۇنىنا نەگٸزدەلەدٸ. سوندىقتان ساپالى وقۋلىق جازۋ, ونى ۇرپاققا ۇسىنۋ جاۋاپتى ٸس سانالىپ, جيٸ قوعام تالقىلاۋىنا تٷسەدٸ. كەيدە ورىندى, بٸردە مٷلدەم مەنسٸز داۋ مەن ارتى «تٷيمەدەيدٸ تٷيەدەيگە اينالدىرار» اقپاراتتىق مايدانعا ۇلاسىپ جاتادى. بٸراق بٸزدٸڭ اعارتۋشىلارىمىز قاي زاماندا دا وقۋلىق جازۋ ٸسٸندە وسالدىق تانىتقان ەمەس.

مەسەلەن, ماعجان جۇماباەۆ «پەداگوگيكا», جٷسٸپبەك ايماۋىتوۆ «تەربيە جەتەكشٸسٸ», «پسيحولوگييا», «جان جٷيەسٸ جەنە ٶنەر تاڭداۋ», حالەل دوسمۇحامەدوۆ «تابيعاتتانۋ», «جانۋارلار», «ادامنىڭ تەن تٸرلٸگٸ», «وقۋشىلاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ», قانىش سەتباەۆ «الگەبرا» سەكٸلدٸ وقۋلىقتار جازعان. وسىلايشا, كەيٸنگٸ بۋىننىڭ وزات بولۋىنا ٶز ٷلەستەرٸن قوسقان. ال م. جۇماباەۆتىڭ «پەداگوگيكاسى» مەن ج. ايماۋىتوۆتىڭ «پسيحولوگيياسى» قانداي قۇندى كٸتاپتار?! ەلٸ كٷنگە دەيٸن وقىتۋ جٷيەسٸنە بەرەر جەمٸسٸن جويا قويعان جوق.
قازاقستاندا جىل سايىن جاڭارتىلعان, زاماناۋي تالاپتارعا ساي وقۋلىقتار ەزٸرلەنەدٸ. بيىل رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق بٸلٸم مازمۇنىن ساراپتاۋ ورتالىعى جٷرگٸزگەن سوڭعى ساراپتاما 278 وقۋلىقتىڭ 266-سىنىڭ ماقۇلدانعانىن كٶرسەتتٸ. ساراپشىلار ولاردىڭ باعدارلاما تالاپتارىنا سەيكەستٸگٸن, ماتەريالداردىڭ تولىقتىعىن, مازمۇنى مەن قۇرىلىمىن جان-جاقتى تەكسەردٸ.

دەگەنمەن, بٷگٸنگٸ وقۋلىق تەك تەورييالىق مەلٸمەتتەر جيىنتىعى عانا ەمەس. ول وقۋشىلاردىڭ سىني ويلاۋىن, لوگيكالىق تالداۋ قابٸلەتتەرٸن جەنە شىعارماشىلىق ەلەۋەتٸن دامىتۋعا باعىتتالعان. سونىمەن قاتار, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردىڭ قامتىلۋى, مازمۇننىڭ ٶمٸرمەن بايلانىسى جەنە ساپالى پوليگرافييا دا باستى نازاردا.
قازاقستانداعى جەتەكشٸ باسپالاردىڭ بٸرٸ – «الماتىكٸتاپ» باسپاسى. ول ەلٸمٸزدە العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ ەلەكتروندى «TopIQ.kz» بٸلٸم بەرۋ پلاتفورماسىن ەنگٸزدٸ جەنە تسيفرلىق وقىتۋ ماتەريالدارىن بەلسەندٸ تٷردە بەيٸمدەۋدە.

فوتو: الماتىكٸتاپ باسپاسٶز قىزمەتٸ

ايتۋلى باسپا 4, 7 جەنە 8-سىنىپتارعا ارنالعان وقۋلىقتاردى ەزٸرلەپ, ساراپتامادان ٶتكٸزٸپ, ولاردى ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸندەگٸ مۇعالٸمدەرگە تانىستىرۋ ٷشٸن «الماتىكٸتاپپەن بٸلٸمگە» اتتى رەسپۋبليكالىق سەمينارلار ۇيىمداستىردى. وسى ورايدا, جاڭا وقۋلىقتاردىڭ جاڭاشىلدىعىنا دا توقتالىپ ٶتكەن جٶن.
جاڭا وقۋلىقتار قانداي جاڭاشىلدىقتار ەكەلدٸ?

1. «تسيفرلىق ساۋاتتىلىق» (4-سىنىپ)

بٷگٸنگٸ تاڭدا تسيفرلىق داعدىلاردى يگەرۋ وقۋ مەن جازۋ سيياقتى ماڭىزدى. بۇل وقۋلىق وقۋشىلاردىڭ ينتەرنەت كەڭٸستٸگٸندە دۇرىس باعدار الۋىنا, اقپاراتتىڭ راس-ٶتٸرٸگٸن اجىراتۋىنا جەنە نەگٸزگٸ باعدارلامالارمەن جۇمىس ٸستەۋٸنە كٶمەكتەسەدٸ.

2. «بەينەلەۋ ٶنەرٸ» (4-سىنىپ)

وقۋلىق بالالاردىڭ شىعارماشىلىق قابٸلەتٸن دامىتۋعا باعىتتالعان. قازاق بەينەلەۋ ٶنەرٸنٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸنە ەرەكشە مەن بەرٸلٸپ, ۇلتتىق ستيلدەر قامتىلعان.

3. «ەڭبەككە باۋلۋ» (4-سىنىپ)

وقۋشىلار تٷرلٸ ماتەريالدارمەن جۇمىس ٸستەۋ ارقىلى ۇساق موتوريكانى دامىتادى, ەڭبەك مەدەنيەتٸن مەڭگەرەدٸ جەنە لوگيكالىق ويلاۋدى جەتٸلدٸرەدٸ.

4. «ورىس تٸلٸ» (4-سىنىپ)

بۇل وقۋلىق وقۋشىلاردىڭ گرامماتيكامەن قاتار سٶيلەۋ داعدىلارىن دامىتۋعا ارنالعان. مازمۇنىندا قازاقستان مەدەنيەتٸ تۋرالى مەتٸندەر قامتىلعان.

5. «حيمييا» (7–8 سىنىپتار)

كٷردەلٸ عىلىمي ۇعىمدار وقۋشىلارعا تٷسٸنٸكتٸ تٸلدە بەرٸلگەن. لابوراتورييالىق جۇمىستار وقۋ پروتسەسٸن قىزىقتى ەتە تٷسەدٸ.

6. «بيولوگييا» (7–8 سىنىپتار)

وقۋلىق تەك تەورييالىق بٸلٸم بەرٸپ قويماي, وقۋشىلاردىڭ قورشاعان ورتاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋدى ماقسات ەتەدٸ.

7. «گەوگرافييا» (7–8 سىنىپتار)

قازاقستاننىڭ تابيعاتى, رەسۋرستارى مەن ەكونوميكاسى تۋرالى ٶزەكتٸ اقپاراتتار قامتىلعان.

كەزدەسۋلەرگە باسپا ماماندارىنان بٶلەك, وقۋلىقتار اۆتورلارى شاقىرىلدى. ولار ۇستازدارمەن پٸكٸر الماستى, وقۋ قۇرالدارى ٸشٸندەگٸ ماتەريالدارعا تٷسٸنٸكتەمە بەردٸ جەنە ٶڭٸرلٸك ۇستازدارعا قۇرمەت رەتٸندە شەبەرلٸك ساباقتارىن ٶتكٸزٸپ, قوشەمەتكە بٶلەندٸ.

باسپانىڭ العاشقى سەمينارى 27 قاڭتاردا سەمەي قالاسىنىڭ №49 مەكتەبٸندە باستاۋ الىپ, ارى قاراي كەڭ بايتاق ەلٸمٸزدٸڭ وڭتٷستٸگٸ مەن سولتٷستٸگٸن, شىعىسى مەن باتىسىن تٷگەلدەي قامتىدى. ەر ٶڭٸردە ونلاين جەنە وفلاين رەجيمدە كەمٸندە 800-دەن استام ۇستاز جينالدى. ٸس-شاراعا جينالعان ۇستازدار جاڭا وقۋ قۇرالدارىن قولدارىنا الىپ, پاراقتاپ, تولعاندىرعان مەسەلەلەرٸمەن بٶلٸستٸ.

فوتو: الماتىكٸتاپ باسپاسٶز قىزمەتٸ

مەسەلەن, شىعىس قازاقستان جەنە اباي وبلىستارى وقۋلىقتاردىڭ جاڭا قۇرىلىمىنا جەنە ماتەريالدى قولدانۋ ەدٸستەمەسٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى. مۇعالٸمدەر تاپسىرمالاردىڭ قالاي قۇرىلاتىنىن, ولاردىڭ وقۋشىلاردىڭ قانداي داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتالعانىن تالقىلادى. سونداي-اق, ولار كٶپسالالى, شىعارماشىلىق ويلاۋدى قاجەت ەتەتٸن تاپسىرمالاردىڭ سانىن كٶبەيتۋدٸ ۇسىندى. مۇعالٸمدەر وقۋلىقتارعا ارنالعان ەدٸستەمەلٸك نۇسقاۋلىقتاردى جوعارى باعالادى, سەبەبٸ ەندٸ ساباق جوسپارىن ەزٸرلەۋ ٷشٸن ۋاقىت جوعالتۋدىڭ قاجەتٸ جوق – ەر پەن بويىنشا قىسقا مەرزٸمدٸ جوسپارلار دايىن كٷيٸندە بەرٸلگەن.

اقتٶبە جەنە باتىس قازاقستان وبلىستارى ەلەكتروندى وقۋلىقتاردىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸنە قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى – «بەينەلەۋ ٶنەرٸ» وقۋلىعىنداعى كەيبٸر ۇلتتىق تەرميندەردٸ تالقىلادى.

قىزىلوردا جەنە اتىراۋ وبلىستارى – TopIQ.kz پلاتفورماسىنىڭ مۇعالٸمدەرگە بەرەتٸن مٷمكٸندٸكتەرٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ەسٸرەسە, «QAMQOR» جٷيەسٸنە دەگەن ٷلكەن قىزىعۋشىلىقتارىن تانىتتى. بۇل جاساندى ينتەللەكت نەگٸزٸندە جۇمىس ٸستەيتٸن ونلاين-اسسيستەنت, ول وقۋ ماتەريالدارىن تالداپ, مۇعالٸمدەرگە ساباققا دايىندالۋعا كٶمەكتەسەدٸ, ال وقۋشىلارعا جەكە ۇسىنىستار بەرەدٸ. سول سەبەپتەن پەداگوگتەر, «QAMQOR» بٸلٸم بەرۋ پروتسەسٸن ەدەۋٸر جەڭٸلدەتەتٸنٸن جەنە تيٸمدٸلٸكتٸ ارتتىراتىنىن اتاپ ٶتتٸ.

جاڭا وقۋلىقتار ۇستازدارعا جول تارتۋعا دايىن, ال الماتىكٸتاپ باسپاسى ولاردىڭ ساپاسىن جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن پەداگوگتەرمەن جەنە ساراپشىلارمەن تىعىز جۇمىس ٸستەۋدٸ جالعاستىرادى.