زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر جولعى تٶلەمٸن الۋ ٷشٸن بجزق-عا العاشقى كٷنٸ 10 مىڭنان استام ٶتٸنٸم تٷستٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«25 قاڭتاردا «وتباسى بانكٸنەن بجزق-عا جالپى سوماسى 114,6 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا 10 292 ٶتٸنٸم كەلٸپ تٷستٸ. بارلىق ٶتٸنٸمدٸ قور سول كٷنٸ-اق, ەش كٸدٸرٸسسٸز قارادى.
8 460 ٶتٸنٸم (82% نەمەسە جالپى سوماسى 49,2 ملردتەڭگە) تەكسەرۋدەن سەتتٸ ٶتتٸ. زاڭناماعا سەيكەس «بجزق» اق-عا ٶتٸنٸم كەلٸپ تٷسكەن كٷننەن باستاپ 5 جۇمىس كٷنٸنەن كەشٸكتٸرٸلمەي, سالىمشىلاردىڭ «وتباسى بانكٸ» اق ارنايى شوتىنا شامامەن 49,2 ملرد تەڭگە اۋدارىلادى. اۋدارىمنىڭ ورتاشا سوماسى – 5,8 ملن تەڭگە», دەلٸنگەن حابارلامادا.
قور 1 832 (نەمەسە18%) ٶتٸنٸمدٸ زاڭناما تالاپتارىنا سەيكەس كەلمەيتٸندٸكتەن تٶمەندەگٸ نەگٸزگٸ سەبەپتەر بويىنشا قابىلدامادى:
1. سومالار قاتە, ياعني شوتتاعى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ كٶلەمٸنەن اسىرا كٶرسەتٸلگەن. سوندىقتان ٶتٸنٸمدەردٸ «وتباسى بانكٸ» ۇسىنىمدارىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, مۇقييات تولتىرۋ كەرەك.
2. جەكە تابىس سالىعىن (جتس) تٶلەۋ تەسٸلٸن تاڭداۋ كەزٸندە الۋعا سۇرانىس جاسالاتىن سومالار دۇرىس كٶرسەتٸلمەگەن.
سالىق زاڭناماسى بويىنشا مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىنا قورعا اۋدارىلعان كەزٸندە جتس سالىنبايدى, سوندىقتان زەينەتاقى تٶلەمدەرٸنە سالىق سالىنۋى تيٸس. سالىمشى بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن العان كەزدە جتس تٶلەۋدٸڭ ەكٸ تەسٸلٸن تاڭداۋعا قۇقىلى. بٸرٸنشٸ تەسٸل - كەيٸنگە قالدىرۋ, ەكٸنشٸ تەسٸل - بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸ كەزٸندە سالىقتى تولىق كٶلەمدە بٸردەن تٶلەۋ. سالىمشىنىڭ شەشٸمٸ ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا بەرٸلەتٸن ٶتٸنٸمدە كٶرسەتٸلۋٸ تيٸس.
ەگەر ٶتٸنٸش بەرۋشٸ جتس تٶلەۋدٸ كەيٸنگە قالدىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداسا, وندا ول ٶتٸنٸمدە سۇراتىلاتىن سومانى جتس-تى شەگەرمەستەن كٶرسەتۋٸ تيٸس. ەگەر ٶتٸنٸش بەرۋشٸ جتس-تى تولىق كٶلەمدە بٸردەن تٶلەۋدٸ ۇيعارسا, وندا ول ٶتٸنٸمدە الۋعا بولاتىن سومانى 10% مٶلشەرٸندەگٸ جتس-تى شەگەرە وتىرىپ كٶرسەتۋگە تيٸس.
قوردىڭ بەرەتٸن ٷزٸندٸ كٶشٸرمەسٸندە سالىمشىعا ىڭعايلى جەنە ٶز بەتٸنشە تاڭداۋ جاساۋ ٷشٸن ەكٸ سوما دا كٶرسەتٸلگەن. سالىمشى كٶرسەتەتٸن, الۋعا بولاتىن سوما زەينەتاقى قورىنان ونىڭ ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردا اشىلعان ارنايى شوتىنا تٷسەدٸ.
3. ٶتٸنٸمدە الۋعا سۇرانىس جاسالاتىن سوما ەڭ از جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸن ەسەپكە الماستان كٶرسەتٸلەدٸ. سالىمشىلار ٶتٸنٸمٸندە الۋعا بولاتىن جەنە ٷزٸندٸ كٶشٸرمەدە كٶرسەتٸلگەن سوما شەگٸندە ەمەس, جەكە زەينەتاقى شوتىنداعى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بارلىق سوماسىن كٶرسەتكەن.
4. ٶتٸنٸمدەردە ۆاليۋتا باعامدارىنىڭ قۇبىلمالىلىعى جەنە زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق پورتفەلٸندەگٸ قارجى قۇرالدارى قۇنىنىڭ ٶزگەرۋٸ نەتيجەسٸندە ينۆەستيتسييالىق تابىستىڭ نارىقتىق اۋىتقۋىنا بايلانىستى ٶزگەرٸستەردٸ ەسكەرمەيتٸن ٶزەكتٸ ەمەس سومالار كٶرسەتٸلگەن.
5. «بجزق» اق دەرەكتەر بازاسىندا جەكە زەينەتاقى شوتتارى جەنە تيٸسٸنشە زەينەتاقى جيناقتارى جوق تۇلعالاردان دا ٶتٸنٸم تٷسكەن.
6. سالىمشىلار بٸرٸن-بٸرٸ قايتالايتىن ٶتٸنٸم دە بەرگەن.
قور وسى جەيتتەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, ازاماتتارعا ٶزدەرٸنٸڭ زەينەتاقى جيناقتارى تۋرالى ٶزەكتٸ اقپاراتتى, ونىڭ ٸشٸندە قولجەتٸمدٸ سوما تۋرالى مەلٸمەتتەردٸ enpf.kz سايتىنداعى جەكە كابينەتتەن نەمەسە بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ موبيلدٸك قوسىمشاسى ارقىلى بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمدەرٸن الۋعا تٸكەلەي ٶتٸنٸم بەرەر الدىندا مۇقييات تەكسەرۋگە كەڭەس بەرەدٸ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, سالىمشىنىڭ بجزق-دا جەتكٸلٸكتٸلٸك شەگٸنەن اساتىن سوماسى بولعان جاعدايدا, ونى پايدالانۋعا ٶتٸنٸم شەكسٸز رەت بەرٸلۋٸ مٷمكٸن. ەگەر قانداي دا بٸر سەبەپپەن سالىمشىعا بٸرجولعى زەينەتاقى تٶلەمٸن الۋعا ارنالعان ٶتٸنٸمدٸ قاناعاتتاندىرۋدان باس تارتىلسا, وندا باس تارتۋ سەبەبٸن جويىپ, ۋەكٸلەتتٸ وپەراتورعا قايتادان ٶتٸنٸم بەرۋگە بولادى. ەگەر سالىمشى ٶز جيناقتارىن ەرتٷرلٸ ماقساتتارعا پايدالانعىسى كەلسە, وندا الۋعا بولاتىن سوما شەگٸندە وسى ماقساتتارعا جەكە ٶتٸنٸمدەر بەرۋگە بولادى.
سونداي-اق, ٶتٸنٸم بەرۋگە جەنە زەينەتاقى جيناقتارىن تۇرعىن ٷي جاعدايلارىن جاقسارتۋ جەنە (نەمەسە) ەمدەلۋگە اقى تٶلەۋ ٷشٸن نىسانالى پايدالانۋ شارتتارىنا بايلانىستى بارلىق مەسەلەلەردٸ ۋەكٸلەتتٸ وپەراتوردىڭ «بٸر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا قارايتىنىن جەنە بجزق-عا جەكە ٶتٸنٸش بەرۋ قاجەتتٸگٸ تالاپ ەتٸلمەيتٸنٸن ەستەرٸڭٸزگە سالامىز.
