بٷگٸن قر پرەزيدەنتتٸگٸنە كانديدات سالتانات تۇرسىنبەكوۆا ەلٸمٸزدٸڭ شىعىسىندا بولدى. ول ٶسكەمەن قالاسىندا ەكٸ كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" كانديداتتىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
العاشقى كەزدەسۋ جەرگٸلٸكتٸ ەكولوگتارمەن جەنە وسى سالادا جٷرگەن بەلسەندٸلەرمەن ٶتتٸ.
تۇرسىنبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا ورنالاسقان ٶسكەمەن, ريددەر جەنە زىريان قالالارى اۋانىڭ لاستانۋى بويىنشا الدىڭعى قاتاردا تۇر.
اتموسفەرالىق اۋانى لاستاۋدىڭ نەگٸزگٸ كٶزٸ 370-تەن استام كەسٸپورىننان شىعاتىن قالدىقتار بولىپ تابىلادى.
ول, سونىمەن قاتار ەكولوگتار شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ٶزەندەرٸن جوعارى جەنە ورتاشا لاستانۋ دەڭگەيٸ بار سۋ اعىندارى قاتارىنا جاتقىزاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. سۋدىڭ ساپاسىنىڭ بۇزىلۋىنا اۋىر مەتالدار قاتتى ەسەر ەتەدٸ.
شەنەۋنٸكتەر مۇنداي پروبلەمالاردىڭ بار ەكەنٸن مويىندايدى, بٸراق جاعدايدى جويۋعا قاراجات جەتكٸلٸكسٸز ەكەنٸن ايتادى.
ول ٶڭٸردەگٸ تاعى بٸر ماڭىزدى مەسەلەگە توقتالدى.
«ەلٸمٸزدٸڭ شىعىسى – سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونى تراگەديياسىنىڭ مەڭگٸلٸك مۇراگەرٸ, ونىڭ زارداپتارى ەلٸ كٷنگە دەيٸن حالقىمىزدى الاڭداتىپ كەلەدٸ. ەرتٷرلٸ مەلٸمەتتەر بويىنشا, قازاقستاندا 1,5 ميلليوننان استام ادام سىناقتاردان زارداپ شەككەن, 300 مىڭ شارشى شاقىرىم جەر لاستانعان. بۇل - وراسان زور كٶرسەتكٸش. جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار مەن تۋريستەر كەيدە وسى اۋماقتا ورنالاسقان كٶلدەردە شومىلادى, اتوم كٶلٸنٸڭ بالىعىن تۇتىنادى», - دەپ اتاپ ٶتتٸ كانديدات.
كەيٸن سالتانات تۇرسىنبەكوۆا قۇقىق قورعاۋشىلارمەن كەزدەسٸپ, ولارمەن مەكتەپتەگٸ بۋللينگ تاقىرىبىن تالقىلادى.
«بٸز اگرەسسيۆتٸ قوعامدا ٶمٸر سٷرۋگە ٷيرەنٸپ قالدىق, وندا ەركٸم ٶزٸن قورعايدى, بٸرٸن-بٸرٸ قورلايدى, دەنە جاراقاتتارىن الادى. بٸراق زامان ٶزگەرٸپ جاتىر. قازٸرگٸ قوعام ينكليۋزيۆكە جەنە تولەرانتتىلىققا باعىت الىپ كەلەدٸ. ال بالالاردى بٸز تٶزٸمدٸلٸك پەن كەز كەلگەن نەرسەنٸڭ اق-قاراسىن اجىراتۋعا تەربيەلەۋٸمٸز كەرەك. ەگەر بالا ٶز قۇرداستارىنان قانداي دا بٸر تٷردە ەرەكشەلەنسە, ونى قولداۋ ماڭىزدى.
سوندىقتان ەرەكشە بالالاردى ۇجىمعا تارتا وتىرىپ, قابىلداۋ قۇندىلىقتارىن سٸڭٸرۋ قاجەت. ال اگرەسسييانى بالالار اراسىندا دا ايىپتايتىن نەرسە رەتٸندە قابىلداۋ كەرەك. بٸراق, ەڭ الدىمەن مۇنىمەن ٷلكەندەر جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك», - دەدٸ ول.
بايانداماشى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ دەرەكتەرٸن كەلتٸردٸ. يۋنەسكو ەسەبٸنە سەيكەس, «سانداردىڭ ارتىندا نە جاتىر? مەكتەپتەگٸ زورلىق-زومبىلىق پەن قورقىتۋدى جويۋ» تاقىرىبى بويىنشا دٷنيە جٷزٸندە ەربٸر ٷشٸنشٸ وقۋشى قانداي دا بٸر بۋللينگتٸڭ تٷرٸن باستان كەشٸرەدٸ. قورقىتۋ ونىڭ قۇرباندارىنا عانا ەمەس, اگرەسسورلار مەن كۋەگەرلەرگە دە ەسەر ەتەدٸ.
قازاقستانداعى يۋنفپا 2020 جىلى شىعارعان بروشيۋرا ەلدەگٸ بالالاردىڭ 63 پايىزى زورلىق-زومبىلىق پەن كەمسٸتۋشٸلٸكتٸڭ كۋەسٸ بولعانىن, 44 پايىزى قۇربان بولعانىن, 24 پايىزى مەكتەپتە باسقا بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق پەن كەمسٸتۋشٸلٸك ەرەكەتتەرٸن جاساعانىن حابارلايدى.
بۇزاقىلىقتىڭ قۇرباندارى - سىنىپقا جاڭادان كەلگەندەر, ال باسقالاردان ەرەكشەلەنەتٸندەر قاتارىندا سىرتقى تٷرٸ, وقۋ ٷلگەرٸمٸ, اتا-اناسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايى بويىنشا قىسىمعا ۇشىرايتىندار. سونىمەن قاتار, تولىق ەمەس وتباسىلاردان شىققان, تۋا بٸتكەن فيزيكالىق نەمەسە پسيحيكالىق دامۋىندا كەمٸستٸگٸ بار بالالار بۋللينگكە جيٸ كەزٸگٸپ جاتادى.
«سونداي-اق مۇعالٸمدەر دە وقۋشىلارعا قىسىم جاسايتىن توپتىڭ قاتارىنان جيٸ كٶرٸنٸپ قالادى. بالالار مۇعالٸمدەردٸڭ ەرەكەتٸنەن نەمقۇرايلىلىقتى سەزٸنٸپ, ونى ٶزٸنە جاسالعان قىسىم دەپ قابىلدايدى», – دەيدٸ تۇرسىنبەكوۆا.
