فوتو: اقوردا
مەملەكەت باسشىسى رەسپۋبليكالىق شتابتىڭ وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن سۋ تاسقىنىنا قارسى شارالاردى ٷيلەستٸرۋ جەنە قارعىن سۋ جٷرۋ كەزەڭٸنٸڭ سالدارىن جويۋ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق شتابتىڭ وتىرىسى ٶتتٸ.
"بيىلعى قارعىن سۋ اۋقىمى جاعىنان سوڭعى 30 جىلداعى ەڭ ٸرٸ سۋ تاسقىنى سانالعان 2012 جەنە 2017 جىلدارداعى دەڭگەيدەن اسىپ كەتتٸ. بۇل نەنٸ بٸلدٸرەدٸ? بولجام جۇمىستارى مٷلدەم بولماعان. جاعداي سالالىق مامانداردىڭ تاپشىلىعىنان تۋىنداپ وتىر. ەگەر ەكٸمدٸكتەر جىل سايىن سۋ تاسقىنىنا قارسى جوسپارلانعان بارلىق ٸس-شارانى تيٸستٸ دەڭگەيدە جٷزەگە اسىرعاندا, اۋا-رايى جاعدايىن ەسكەرگەننٸڭ ٶزٸندە, اپاتتىڭ سالدارى مەن اۋقىمى مۇنشالىقتى بولماس ەدٸ. سوعان قاراعاندا, ەكٸمدٸكتەر بۇل جۇمىستارمەن اينالىسپاعان. قازٸر سۋ تاسقىنىنان تٶنەتٸن قاۋٸپ سەيٸلدٸ دەۋگە كەلمەيدٸ. سوندىقتان ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ, ۇلتتىق ۇلاننىڭ, قارۋلى كٷشتەردٸڭ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ بارلىق كٷشٸ مەن قۇرالىن, ونىڭ ٸشٸندە كادرلىق جەنە تەحنيكالىق رەسۋرسىن بارىنشا جۇمىلدىرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار ەرٸكتٸلەردٸ, جەردەم بەرگٸسٸ كەلەتٸن ازاماتتاردى تارتۋ كەرەك. الايدا, ەڭ باستىسى – مەملەكەتتٸك ورگاندار. احۋال كەز كەلگەن سەتتە ۋشىعىپ كەتۋٸ مٷمكٸن. قازٸرگٸ باستى مٸندەت – ادام شىعىنىنا جول بەرمەۋ. بۇل ورايدا جٸبەرٸلگەن قاتەلٸكتەر مەن ولقىلىقتاردى ەسكەرۋٸمٸز قاجەت", – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەتكە, قۇزىرلى مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جەنە وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸنە بٸرقاتار تاپسىرما بەردٸ.
"سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ادامدارعا تيٸستٸ بارلىق كٶمەك كٶرسەتٸلسٸن. بۇل ماقساتقا ٷكٸمەتتٸڭ جەنە ەكٸمدٸكتەردٸڭ رەزەرۆٸن عانا ەمەس, "قازاقستان حالقىنا" قورىنىڭ قارجىسىن دا پايدالانۋ قاجەت. وسىنداي جاۋاپتى سەتتە ەلٸمٸزدەگٸ بيزنەس ٶكٸلدەرٸن حالىققا قول ۇشىن سوزۋعا شاقىرامىن. اپاتتان زارداپ شەككەن ازاماتتارعا جەنە ايماقتارعا بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋ كەرەك. بۇل – دەل قازٸرگٸ كەزەڭدە بارشاعا ورتاق مٸندەت. قارعىن سۋدان قاتتى شىعىنعا ۇشىراعان باتىس ايماقتاردا ٸرٸ كەسٸپورىندار كٶپ. "سامۇرىق-قازىنا" قورىنا قاراستى كومپانييالار, جەر قويناۋىن يگەرۋشٸلەر بار. ولار حالىققا جەردەم بەرٸپ, بٷلٸنگەن ينفراقۇرىلىمدى قالپىنا كەلتٸرۋگە اتسالىسادى دەپ سەنەمٸن", – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت سۋ باسقان ايماقتاردا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار قىزمەتتەر مەن ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ ٶسۋٸنە جول بەرمەۋ مەسەلەسٸنە ٷكٸمەت نازارىن اۋداردى.
"سۋ تاسقىنى مەن ٶرتكە قاتىستى جاعداي جىل سايىن قايتالانادى. جاۋاپتى ورگاندار مەن سالالىق قىزمەتتەردٸڭ (قازسۋشار, قازگيدرومەت) جوبالاۋ, ساراپتاما جاساۋ جۇمىستارى ناشار ۇيىمداستىرىلعان. تيٸستٸ شارالار, نەگٸزٸنەن, جاعداي ورىن العاننان كەيٸن نەمەسە تولىققاندى بولجام جاسالماي قابىلدانادى. سوندىقتان بٸزگە داعدارىس جاعدايلارىن بولجاۋدىڭ ناقتى تەتٸگٸ ٶتە قاجەت. تسيفرلىق دامۋ مينيسترلٸگٸ ەكولوگييا, سۋ رەسۋرستارى جەنە تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸكتەرٸمەن بٸرلەسٸپ جىل سوڭىنا دەيٸن بارلىق ىقتيمال تٶتەنشە جاعدايلاردى (سۋ تاسقىنى, ٶرت جەنە ت.ب.) مودەلدەۋگە, تيٸستٸ بولجامدار, ۇسىنىمدار مەن ٸس-قيمىل جوسپارىن جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن اقپاراتتىق جٷيە ەزٸرلەۋگە تيٸس. ايتپاقشى, ٷكٸمەت پەن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار, ەڭ الدىمەن, وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸ جازعى ماۋسىمعا دا دايىن بولۋى قاجەت. ٶرت نەمەسە باسقا دا تابيعي اپاتتاردىڭ بولۋى ەبدەن مٷمكٸن. قازٸرگٸدەي قامسىز وتىرماي, الدىن الا ەرەكەت ەتۋ كەرەك. سۋ تاسقىنىن كٶرگەندە, كٶكتەن تٷسكەندەي ابدىراپ قالدىڭىزدار. وسى رەتتە ەلٸمٸزدٸڭ شىعىس ٶڭٸرلەرٸندەگٸ سۋ تاسقىنىن مودەلدەۋ جٶنٸندەگٸ تجم مەن "قازاقستان عارىش ساپارى" ۇلتتىق كومپانيياسىنىڭ بٸرلەسكەن جۇمىس تەجٸريبەسٸن قولدانۋعا بولادى", – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت قارعىن سۋدى اۋىل شارۋاشىلىعى قاجەتٸنە جاراتۋ ٷشٸن جوسپار ەزٸرلەۋ جەنە پەرمەندٸ شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكٸمدٸكتەر ەرٸگەن قار سۋىن ەلدٸ مەكەندەردەن ٶزەن ارنالارىنا نەمەسە توعاندارعا بۇرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋٸ كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى ٷكٸمەت بەكٸتكەن سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جٷيەسٸن دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيٸنگٸ تۇجىرىمداماسىن سىنعا الدى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, تۇجىرىمدامانى جٷزەگە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ ٸس-قيمىل جوسپارى دەكلاراتيۆتٸك سيپاتقا يە. قۇجات سۋ تاسقىنى سالدارىنان بولاتىن شىعىننىڭ الدىن الۋ جەنە ازايتۋ مەسەلەسٸن كەشەندٸ تٷردە شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرمەيدٸ. سوندىقتان تۇجىرىمدامانى قايتا قاراۋ جٶنٸندە مٸندەت جٷكتەلدٸ.
"قۇزىرلى مەكەمەلەر, ياعني ەكٸمدٸكتەر, تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترلٸگٸ, سۋ رەسۋرستارى مينيسترلٸگٸ بٸرلەسٸپ جۇمىس جاسامايدى. جاۋاپكەرشٸلٸك الۋدان قاشادى. جۇمىستى بٸر-بٸرٸنە سٸلتەپ وتىرادى. جاعداي وسىلاي جالعاساتىن بولسا, تيٸستٸ قىزمەتكەرلەردٸ لاۋازىمىنان بوساتۋ قاجەت. ەڭ باستى كريتەريي – مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸلەردٸڭ تيٸمدٸلٸگٸ. مەملەكەتتٸك ورگاندار جەنە ەكٸمدٸكتەر اراسىندا ناقتى ەرٸ تۇراقتى بايلانىس الگوريتمٸ جوق. تيٸستٸ مينيسترلٸك ەلٸمٸزدٸڭ تابيعي اپاتتارعا دايىندىعىن قاداعالاپ وتىرۋى قاجەت. بۇل – مينيسترلٸكتٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى. وسى مەسەلەگە باسا نازار اۋدارۋ كەرەك. مينيسترلٸك گيدروتەحنيكالىق جەنە باسقا دا ماڭىزدى نىسانداردىڭ جاعدايىن تەكسەرٸپ, شىنايى مەلٸمەت بەرٸپ وتىرۋعا تيٸس", – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى سۋ تاسقىنى مەسەلەسٸ بويىنشا حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ, ٶزگە ەلدەردٸڭ قارعىن سۋدى قالاي يگەرەتٸنٸن مۇقييات زەرتتەۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى.
جيىن بارىسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلٸمٸزدە سۋ رەسۋرستارى, يرريگاتسييا سالالارى بويىنشا تەحنيكالىق مامانداردىڭ تاپشىلىعىنا نازار اۋداردى. وسىعان قاتىستى ٷكٸمەتكە شۇعىل تٷردە شەشٸم قابىلداۋدى تاپسىردى.
"تاعى دا قايتالاپ ايتامىن. تاسقىننىڭ الدىن الۋ ٸسٸنە ەربٸر لاۋازىم يەسٸ تٸكەلەي جاۋاپ بەرۋگە تيٸس. سٸزدەردٸڭ جۇمىستارىڭىزدى نەمقۇرايلى جەنە كەسٸبي مٸندەتكە ساي كەلمەيدٸ دەپ باعالادىم. سونىڭ سالدارىنان ازاماتتارىمىز ٷلكەن ماتەريالدىق شىعىنعا ۇشىرادى. ولار دەنساۋلىعى مەن ەل-اۋقاتىنا زييان كەلتٸرەتٸن تۇرمىستىق قولايسىزدىقتارعا تاپ بولدى. ەرينە, مەملەكەت شىعىندى ٶتەۋ ٷشٸن شارالار قابىلدايدى. ازاماتتارعا ايتارىم, الاڭداماڭىزدار. مەملەكەت, سونداي-اق كەسٸپكەرلەر بارلىق شىعىندى ٶتەپ بەرەدٸ. بٸراق قارجىلىق جەنە ساياسي شىعىندار وراسان زور. ونى دا ەسكەرۋ كەرەك. سوندىقتان ٷكٸمەتكە جٷكتەلەر جۇمىس كٶپ. قىسقاسى, تالاپ قاتاڭ بولادى", – دەدٸ پرەزيدەنت.
وتىرىس بارىسىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ, تٶتەنشە جاعدايلار مينيسترٸ شىڭعىس ەرٸنوۆ, اقتٶبە وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ اسحات شاحاروۆ, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ناريمان تٶرەعاليەۆ, قوستاناي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قۇمار اقساقالوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەرمەك كٶشەرباەۆ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەرماعانبەت بٶلەكپاەۆ, اقمولا وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات احمەتجانوۆ, سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ عاۋەز نۇرمۇحانبەتوۆ, ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ بەرٸك ەبدٸعاليۇلى جەنە اباي وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرلان ۇرانحاەۆ بايانداما جاسادى.
