تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى مۋزىكا: قازاقستاننىڭ مەدەني ەۆوليۋتسيياسى تۋرالى جاڭا زەرتتەۋ

تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى مۋزىكا: قازاقستاننىڭ مەدەني ەۆوليۋتسيياسى تۋرالى جاڭا زەرتتەۋ

فوتو: Ult.kz

قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا وتاندىق مۋزىكا ەلٸمٸزدٸڭ مەدەني كەلبەتٸنە قالاي ەسەر ەتٸپ, قالاي قالىپتاستىرعانى زەرتتەلگەن «91–23. تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ تانىمال مۋزىكاسى تۋرالى» كٸتابى جارىق كٶردٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.

كٸتاپ بٸرنەشە اۆتوردىڭ زەرتتەۋٸنەن تۇرادى. ولاردىڭ قاتارىندا مەدي مامبەتوۆ, رومان رايفەلد, ۆيولەتتا تەلمانوۆا, رۋسلان ياكۋپوۆ, تامەرلان ساتىبالديەۆ, زلاتا ۋدوۆيچەنكو, ارتەم كرىلوۆ, ارۋنا ەلٸمتاەۆا, لەززات سٷلەيمەنوۆا, گٷلدانا مۇقان جەنە مادينا ساپارعاليەۆا بار. 

جوبا مەنەدجەرٸ گٷلنار ناۋرىزبايدىڭ ايتۋىنشا, كٸتاپتى دايىنداۋ ناعىز شىتىرمان زەرتتەۋ وقيعاسىنا اينالعان. قازاقستاننىڭ ەرتٷرلٸ ٶڭٸرلەرٸندە — اتىراۋ مەن ورالدان باستاپ الماتى مەن قىزىلورداعا دەيٸنگٸ اۋماقتاردا تۋىپ ٶسكەن اۆتورلاردىڭ كٶزقاراسى كٸتاپتىڭ مازمۇنىنا دا ەسەر ەتكەن. سەبەبٸ بٸرٸ ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى بولعان نەرسە, ەكٸنشٸسٸ ٷشٸن مٷلدەم تانىس بولماي شىققان. 

فوتو: Ult.kz

سونداي-اق ول بۇل كٸتاپ ەنتسيكلوپەدييا سيياقتى بولعانىمەن, ناقتى ەنتسيكلوپەدييا ەمەس ەكەنٸن ايتادى. 

«ەرتٸستەردەن اقپارات جيناعاندا ولاردىڭ بٸرەۋٸنٸڭ ماڭىزى بٸرٸنەن ارتىق, نە كەم ەمەس ەكەنٸن, بەرٸنە بٸردەي قاراۋعا, بەرٸ تۋرالى وبەكتيۆتٸ اقپارات بەرۋگە تىرىستىق», - دەيدٸ ول. 

گٷلنار ناۋرىزباي بارشا ٶنەرپازدارعا ٶزدەرٸ تۋرالى اقپاراتتى ينتەرنەتتە ساقتاۋعا كەڭەس بەردٸ. 

«كەز كەلگەن ەستەلٸك ٶتە ماڭىزدى. ەر قادامىڭدى قۇجاتتاندىرىپ, ساقتاپ وتىرسا دۇرىس بولار ەدٸ. تولىق مەلٸمەتتەردٸ قامتيتىن جەكە سايت, ۆيكيپەديياداعى پاراقشالار زەرتتەۋلەرگە زور كٶمەگٸن تيگٸزەر ەدٸ», - دەپ نازىن جەتكٸزدٸ جوبا مەنەدجەرٸ.

اقپاراتتىڭ جەتٸسپەۋٸ سالدارىنان اۆتورلار تٷرلٸ فورۋمداردان, پودكاستتاردان, YouTube ارنالاردان, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن, ەرينە, مۋزىكا يندۋستريياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸنٸڭ سۇحباتتارىنان مەلٸمەت جيناعان. مۇنىڭ بەرٸ قازاقستاندىق شولۋشىلاردىڭ كەسٸبي تالداۋىمەن تولىقتىرىلعان: ەدٸل ايجارىق (Zamandas پودكاستىنىڭ رەداكتورى, ‘98mag كولۋمنيسٸ, qazaq indie لەيبلٸنٸڭ كرەاتيۆتٸ پروديۋسەرٸ) جەنە الەكساندر مەدۆەدەۆ (ستسەناريست, رەجيسسەر, BLVD Magazine مەن Esquire Kazakhstan-نىڭ بۇرىنعى باس رەداكتورى) كومانداسىمەن بٸرگە زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ ەسسەلەرگە جيناقتالعان.

فوتو: ۇيىمداستىرۋشىلاردان

كٸتاپ بەس بٶلٸمنەن تۇرادى, ەرقايسىسى بەلگٸلٸ بٸر جانرعا نەمەسە قۇبىلىسقا ارنالعان: روك پەن رەپتەن باستاپ, يندي-ساحناسىنا دەيٸن. 

جوبا مەنەدجەرٸ بۇل تەك بايانداۋ ەمەس, زەرتتەۋ جۇمىسى. بولاشاق ۇرپاق ٷشٸن ماڭىزدى رەسۋرس دەيدٸ.

«“91–23. قازاقستاننىڭ تانىمال مۋزىكاسى” كٸتابىن جازۋ بارىسىندا بٸز قازاقستاندىق قوعامنىڭ تٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك, ساياسي جەنە مەدەني كەزەڭدەردەن ٶتٸپ, ٶزٸندٸك تولىققاندى بولمىس پەن بەينە قالىپتاستىرعانىن كٶردٸك. بۇل تەك وتاندىق مۋزىكا ەمەس, ۇلت جەنە ەڭ الدىمەن, ٶزٸمٸزدٸ زەرتتەۋ بولدى», - دەيدٸ ەسسە اۆتورى ەدٸل ايجارىق.
«كينەماتوگرافييالىق بٸلٸمٸمە, جارناما مەن جىلتىر جۋرنالدارداعى تەجٸريبەمە قاراماستان, مەنٸڭ باستى قۇمارلىعىم – مۋزىكا. نوتالىق ساۋاتىم جوق جەنە بٸردە-بٸر مۋزىكالىق اسپاپتى مەڭگەرمەسەم دە, “91–23” كٸتابى وسى ٶنەرگە قۇرمەتٸمدٸ كٶرسەتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. بۇل جوبانىڭ بٸر بٶلٸگٸ بولعانىما جەنە وسىنداي تالانتتى كوماندامەن جۇمىس ٸستەگەنٸمە قۋانىشتىمىن. بۇل كٸتاپ بولاشاق زەرتتەۋشٸلەرگە شابىت بەرٸپ, وسىنداي ماڭىزدى ەڭبەكتەر قازاقستاندا جيٸ جارىق كٶرەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸن», - دەيدٸ اۆتور الەكساندر مەدۆەدەۆ.

فوتو: Ult.kz

ەسسە اۆتورى ەدٸل ايجارىق تەۋەلسٸز ساحنانىڭ ەرەكشەلٸگٸ — قازاق تٸلٸندەگٸ مۋزىكا فورماتقا ساي بولماسا دا, تانىمال بولا الاتىنىن دەلەلدەگەنٸ. 

وسى تۇستا تٸل مەن كٸمدٸك مەسەلەسٸ يندي-ەرتٸستەردٸڭ شىعارماشىلىعىنداعى ماڭىزدى قۇراۋشى بٶلٸكتەردٸڭ بٸرٸ دەپ ويلايمىن. بٸردە Darkhan Juzz-دەن «نەلٸكتەن قازاق تٸلٸندە ەن شىرقايسىڭ?» دەپ سۇرايدى. سوندا ەنشٸ: «سٶيلەۋ مەن تٸل قاتۋ دەگەن بار. تٸل قاتۋ — ٸشٸندەگٸ سەزٸمدەرٸڭ مەن ويلارىڭدى شىعارۋ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. ٸشٸمدەگٸنٸ قازاقشا شىعارعان ىڭعايلى» دەپ جاۋاپ بەرگەن. كەيٸنگٸ جىلدارى ەل ٸشٸندە وتارسىزدانۋ مەدەنيەتٸ قارقىندى جٷرٸپ جاتقانىن بايقايمىز. ادامدار تٷپ-تامىرىنا مەن بەرٸپ, كٸمدٸگٸن ٸزدەي باستاعان سيياقتى. تٷپ-تامىر دەگەندە تٸلدٸڭ رٶلٸنە عانا ەمەس, كٶنەنٸڭ تاريحى مەن مەدەنيەتٸنە كٶز جٷگٸرتۋدٸ مەڭزەپ وتىرمىن. بۇل مەدەنيەتكە ٸشكٸ-سىرتقى ساياسي-ەلەۋمەتتٸك جايتتار ىقپال ەتكەنٸ سٶزسٸز. سٶيتٸپ, اقىرى قوعامنىڭ ويانۋىنا ەكەلدٸ. قوعامدا بولىپ جاتقان بۇل ٷردٸس ەنشٸلەردٸڭ شىعارماشىلىعىنا دا ەسەر ەتٸپ جاتقانعا ۇقسايدى. 2000 جىلداردىڭ باسىندا باتىرحان شٶكەنوۆ «وتان اناسىنا» ورالىپ, حالىق ەندەرٸن جاڭعىرتسا, 2010 جىلداردىڭ ەكٸنشٸ جارتىسىنداعى تەۋەلسٸز ساحنا ەرتٸستەرٸنٸڭ كٶبٸ وسى ٷردٸستٸ جالعاستىردى», - دەيدٸ ەدٸل ايجارىق.