فوتو: infohub.kz
16 جەلتوقسان – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ. بٷگٸنگٸ اقىندار تەۋەلسٸزدٸكتٸ قالاي جىرلاپ جٷر? تەۋەلسٸزدٸك دەگەن قاستەرلٸ ۇعىمدى كٸم قالاي دەرٸپتەپ تٷر? وسى سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ٸزدەپ, Ult.kz تٸلشٸسٸ قازٸرگٸ اقىنداردىڭ ٶلەدەرٸنە شولۋ جاساپ كٶردٸ. سونىمەن, توپ-7 ٶلەڭدٸ ۇسىنامىز.
تەۋەلسٸزدٸك تۋرالى جىر دەگەندە الدىمەن ويعا مۇحتار شاحانوۆتىڭ ٶلەڭٸ ورالاتىنى سٶزسٸز. ەستەرٸڭٸزدە مە, بارلىق بالا مەكتەپتە «سەل ايالداپ, تاعزىم ەتپەي بۇل الاڭنان ٶتپەڭدەر» دەپ جاتتاپ ٶستٸك. يە, شاحانوۆ تەۋەلسٸزدٸكتٸ كٶپ جىرلاعان, الايدا «جەلتوقسان الاڭى» دەگەن ٶلەڭٸ 1986 جىلعى الاڭداعى وقيعانى ٶلەڭمەن ٶرٸپ, كٶز الدىڭا الىپ كەلەدٸ. ەسٸرەسە, «ەرتە ەسەيگەن ارۋ قىزدى شاشتان سٷيرەپ, تەپكەن جەر» دەگەن جولدارى جٷرەكتٸ دٸر ەتكٸزٸپ, دەنەنٸ تٸتٸركەندٸرەدٸ. سونىمەن, اتالعان ٶلەڭدٸ تاعى بٸر تولىق وقىپ كٶرەلٸك:
جەلتوقسان الاڭى
سەل ايالداپ, تاعزىم ەتپەي بۇل الاڭنان ٶتپەڭدەر.
جەلتوقساندا ىزعىرىقتان تٸتٸركەنٸپ كٶك پەن بەل,
بۇل جەر, قالقام, اسقاق رۋح جارىلىسى ٶتكەن جەر,
قايتا ويانعان ۇلت نامىسى قىزىل قانعا بٶككەن جەر,
ەرتە ەسەيگەن ارۋ قىزدى شاشتان سٷيرەپ, تەپكەن جەر,
جاتتى مۇندا ەستەن تانىپ كٷزگە اينالعان كٶكتەمدەر.
الاڭ شەتٸن قورشاپ تۇرعان شىرشالارعا الاكٶك,
جاس بٷلدٸرشٸن, سەزٸمٸڭدٸ جانار ەتٸپ قاراپ ٶت.
سول ارادان ساتقىندىق تا ەلەستەيدٸ قارا بەت,
قارا بەتتٸڭ كٶبٸ بٷگٸن دارا تۇلعا, دارا بەت.
جاس بٷلدٸرشٸن, مۇز قۇرسانعان شىرشالارعا قاراپ ٶت,
زامانىڭنىڭ جەڭٸسٸ مەن جەڭٸلٸسٸن ساناپ ٶت.
ۇلتتىڭ باعى جانار ما ەكەن حاس تۇلپارى, نارى جوق,
كەمسٸتپەكشٸ «جەلتوقساننىڭ جالاڭ اياقتارى» دەپ.
جوق!!
كەشەگٸ سىن ساعاتتا كٶكٸرەگٸندە جانىپ وت,
تۇرعان سولار اياز سورعان قىزىل بەتتٸڭ ارى بوپ,
دەۋٸرٸنٸڭ تاۋىعىنا شاشىلعان تارى بوپ.
تٸرلٸكتەگٸ ەر ٸسٸڭنٸڭ جاڭعىرىعى بولادى
بۇل تابيعي جاسىرىن زاڭ ٶزگەرٸسسٸز قالادى,
سول زاڭعا سەنٸ باقىت, نە سور ٸزدەپ تابادى.
..دٷنيەنٸ دٷر سٸلكٸنتكەن جاس تولقىننىڭ سانالى
داڭقىن ەشكٸم, ەشكٸم بٷركەي الماس.
ونى دا ەسكە سالادى
جەلتوقساننىڭ باس الاڭى, قايسار رۋح الاڭى.
مۇحتار شاحانوۆ
ال اقىن اقبەرەن ەلگەزەكتٸڭ «زاڭدىلىق» اتتى ٶلەڭٸ كەرٸسٸنشە, بٷگٸنگٸ تەۋەلسٸز ەلدٸڭ بايانىن, زاڭدىلىقتارىن سۋرەتتەيدٸ. ونىڭ «تۇلپار مٸنەز, سۇڭقار بولمىس, الاشتىڭ, پىراقتارىن پٸر تۇتۋى زاڭدىلىق!» دەگەن جولدارى قازاق حالقىنىڭ اساۋ مٸنەزٸن, ەشكٸمگە باعىنبايتىن بولمىسىن دەل سۋرەتتەگەندەي. تەۋەلسٸز ەلدٸڭ تەۋەلسٸز ازاماتتارىنا نە زاڭدىلىق ەكەنٸن وقىپ كٶرەيٸك:
زاڭدىلىق
بار ەلەمگە سەۋلە شاشسا عاجاپ كٷن,
جاڭا تىنىس الىپ كەلەر تاڭ كٷلٸپ.
ولاي بولسا, التىن جٷرەك قازاقتىڭ,
تاڭباسىنان كٷن شىعۋى زاڭدىلىق!
جارىپ شىعىپ تاس تٷنەگٸن ازاپتىڭ,
شاڭىراقتان نۇر ساۋلاسا, تاڭ بولىپ.
ەز-دٷنيەگە عاشىق بولعان قازاقتىڭ,
كيٸز ٷيدٸ سٷيۋٸ دە زاڭدىلىق!
اراسىنان سوعىس پەنەن تالاستىڭ,
جەڭٸمپاز بوپ شىعاتۇعىن پاڭ بولىپ.
تۇلپار مٸنەز, سۇڭقار بولمىس, الاشتىڭ,
پىراقتارىن پٸر تۇتۋى زاڭدىلىق!
وي نايزاسىن جارقىلداتسا جاسىن قىپ,
بٸر تٷيٸر سٶز جارقىرايتىن شام بولىپ.
ٷيلەسٸمدٸ تابيعاتقا عاشىق ۇلت,
گٷلدٸ ٶرنەكتٸ سٷيۋٸ دە زاڭدىلىق!
كيەسٸندەي باقىت پەنەن ازاتتىڭ,
تٶبەسٸندە جايناپ تۇرسا سام تۇنىپ.
تەڭٸرٸسٸن سٷيەتۇعىن قازاقتىڭ,
زەڭگٸر كٶكتٸ سٷيۋٸ دە زاڭدىلىق!
كٷندٸ كٷتكەن مەكەن ەتٸپ تاڭ استىن,
كٶكەيٸندە «دەربەس!» سٶزٸ جاڭعىرىپ.
پەرٸشتەگە عاشىق بولعان الاشتىڭ,
قىران قۇستى سٷيۋٸ دە زاڭدىلىق!
شاھارلارىن ابات قىلىپ, جاسىل قىپ,
كەلەشەككە كٶش تٷزەگەن مەڭگٸلٸك.
كٶكتەگەندٸ كٶكسەپ جٷرگەن اسىل ۇلت,
اسپان تٷسٸن تاڭداعانى زاڭدىلىق!
قۇرساۋىندا مىڭ بۇلقىنىپ توزاقتىڭ,
باس الاڭدى جەلتوقساندا قان قىلىپ.
جاماندىققا جانى بٶتەن قازاقتىڭ,
امان قالىپ, ٶسۋٸ دە زاڭدىلىق!
التى قۇرلىق, سان كٶرشٸممەن جاراستىم,
بەرٸ ماعان باس شايقايدى تاڭ قالىپ.
جەڭٸمپازدىق تاريحى دا الاشتىڭ,
قايتالانىپ كەلۋٸ دە زاڭدىلىق!
اقبەرەن ەلگەزەك
بٷگٸنگٸڭ ليريك اقىنى اتانىپ كەتكەن ەرلان جٷنٸس ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸك العان كەزدە 6 جاستا بولعانىن, بالا بولسا دا كٶكەيٸنە كٶپ نەرسەنٸ تٷيگەنٸن بٸر عانا ٶلەڭمەن كٶرسەتە الادى. ونىڭ «مەنٸڭ اتىم – تەۋەلسٸزدٸك» دەگەن جىرىن وقىساڭىز, باياندالعان وقيعانىڭ بەرٸنە ەرٸكسٸز باس يەسٸز.
مەنٸڭ اتىم – تەۋەلسٸزدٸك
...الىپ قورعاننىڭ قۇلاعانىن كٶردٸم,
نەبارى التى جاسىمدا,
الىپ تۇلعالار جىلاعانىن كٶردٸم,
باستارىن سٷيەپ عاسىرعا.
الىپ تاۋلاردىڭ شايقالعانىن كٶردٸم,
التى جاسىمدا سونى ۇقتىم:
الىپ سٶزدەردٸ ايتا العانىن كٶردٸم,
ات تٶبەلٸندەي حالىقتىڭ.
الىپ كٸتاپتار تورىققانىن كٶردٸم,
سول سەتتە-اق ودان بەزٸنگەم,
الىپ ويلاردىڭ قورىققانىن كٶردٸم,
ەڭ بٸر نەزٸك سەزٸمنەن.
الىپ ساعاتتار توقتاعانىن كٶردٸم,
ٶلشەندٸ ۋاقىت جاڭادان,
الىپ جٷرەكتەر اقتالارىن كٶردٸم,
التى-اق جاسار بالادان.
الىپ قۇرلىقتار تەڭسەلگەنٸن كٶردٸم,
تەمٸر بۇعاۋلار توزعاسىن,
الىپ زاڭداردىڭ كەمسەڭدەۋٸن كٶردٸم –
يمپەرييانىڭ كٶز جاسىن!
الىپ مۇحيتتار تولقىعانىن كٶردٸم,
بٸر تامشى سۋعا بايلانىپ,
الىپ تەجدەردٸڭ بالقىعانىن كٶردٸم,
ەلتاڭبالارعا اينالىپ.
الىپ مٷسٸندەر قيراعانىن كٶردٸم,
سۇلاعان جاۋداي جەبەدەن,
الىپ سانالار جينالارىن كٶردٸم,
تۇرعىزۋ ٷشٸن جاڭا ەلەم!
قۇرىشتاردىڭ دا شٸرٸگەنٸن كٶردٸم,
سەن بوسا, بولات, تاس ەگٸل!
تەمٸر شىمىلدىق تٷرٸلەرٸن كٶردٸم,
ساحناعا شىقتى جاس ٶمٸر!
التى جاسىمدا!
جىلاعان جوقپىن, سۇراعان جوقپىن انامنان,
سول كٷنٸ جاڭا ەنۇران ايتىپ ورالعان,
سول تٷنٸ نەگە ۇيىقتاماي ماعان بٸر اڭىز ايتىپ شىققانىن
ۇل جايلى كٷننەن جارالعان.
تٷسٸنبەسەم دە تىڭدايمىن,
ونسىز دا ونى جەسٸرلٸك سالعان جاسىتقان ەدٸ مۇڭ-قايعى...
كٶزٸنٸڭ جاسى سٶيلەگەن تٷندٸ ۇقپاسام دا,
اڭىز ۇناعان جارالعان كٷننەن ۇل جايلى!
دەگەن دە شىعار «بوداندىق جايلى بٸلمەسٸن»:
سەن تٷسٸن, دەۋٸر, سوناۋ بٸر قاندى جىل كەشٸر!
تاريحتان دەرٸس وقيتىن مەنٸڭ اناشىم ورتا مەكتەپتە
ۇلىنا بٸراق ايتپاپتى كٸسەن, قۇلدىق پەن تٷرمە بٷرگەسٸن.
ەرلٸكتٸ ايتقان, ٷيرەتپەدٸ ول ەزدٸكتٸ,
ۇستاتقان قالام, ۇستاتپادى ول كەزدٸكتٸ,
«قۇلىنىم, سەنٸڭ تاريحىڭ باسقا» دەگەن تەك,
ول, بəلكٸم, مەنەن سٶز كٷتتٸ!
ال بٷگٸن, ەندٸ, تاريحتى ٶزٸم بٸلەمٸن,
جولداردى سەزەم جونارقاممەنەن مىڭجىلدار ٶتكەن ۇلى ەلٸم.
ۇلىلىق جايلى ويلايدى باسقا,
جاپ-جاس شاق
ۇلى قورعانداردىڭ كٷيرەۋٸن كٶرگەن جٷرەگٸم –
التى-اق جاسىندا اقىرىن كٶرگەن الىپتىڭ! ...
تەۋەلسٸزدٸك شە?
ول – مەنٸڭ تەگٸم, ۇلدارىما ونى دارىتتىم.
تەۋەلسٸزدٸك – مەن, ول – مەنٸڭ اسقاق اڭىزىم,
بولمىسى ول ۇلدىڭ ٶزٸڭنەن تۋعان, جارىق كٷن!!!
ەرلان جٷنٸس
«ساعان جەتۋ قيىن بولسا قانشالىق, ساقتاپ تۇرۋ قيىنىراق ودان دا!». بۇل تەۋەلسٸزدٸككە قاتىستى ايتىلعان ەڭ بٸر اۋىر, ەڭ بٸر شىندىق, ەڭ بٸر نەزٸك جولدارى ەكەنٸن راس. دەل بۇلاي تەك قالقامان سارين عانا جىرلاي السا كەرەك. اقىن «تەۋەلسٸزدٸك» اتتى ٶلەڭٸندە ونىڭ قٷنى ەشتەڭەمەن ٶلشەنبەيتٸنٸن دەلەلدەيدٸ.
تەۋەلسٸزدٸك
ەركٸندٸگٸم. قاسيەتتٸم. قاستەرلٸم.
ٶزٸڭ باردا ٶزەگٸمدە جوق شەر مۇڭ!
كەشە سەنٸڭ كەلبەتٸڭدٸ ارمان عىپ,
بودانىنا بۇعاۋلاندىق باسقا ەلدٸڭ.
بابالاردىڭ باسىن تٸگٸپ بەيگەگە,
انالاردىڭ جانارىنا جاس بەردٸڭ!
ۋا, ەركٸندٸك, قوش كەلدٸڭ!
ٶزەگٸمدٸ ٶرتكە وراعان قوعامدا,
ٶز ٷيٸمە ٶزٸم ٶگەي بولام با?!
الشاڭ باسىپ جٷرە الماسا التى الاش ازاتتىعىم!
قادٸرٸڭ دە جوق وندا!
...ساعان جەتۋ قيىن بولسا قانشالىق,
ساقتاپ تۇرۋ قيىنىراق ودان دا!
اللا بەرگەن ازاتتىقتىڭ ەر سەتٸ
امانات قوي ماعان, ساعان وعان دا!
ساياساتقا سەرمەي الماي سەمسەردٸ,
ەزگٸ كٷنگە تەرٸ قىلدىم ەڭسەمدٸ!
جەلتوقساندا جالىن اتىپ جاستىعىم,
قۇرساۋ بولعان تەمٸر قوعام تەڭسەلدٸ!
ەستە داڭقى قىرشىنداردىڭ قالدى ما,
سەكسەن التى ەرلٸگٸم بە-ەي, ەڭ سوڭعى!?
ۋا, ەركٸندٸك, قۇنىڭ نەمەن ٶلشەڭدٸ!?
ۋا, ەركٸندٸك! قۇنىڭ نەمەن ٶلشەندٸ?!
سەنٸ كٶكسەپ بوزداقتارىم ٶلسە ٶلدٸ!
سەنسٸڭ مەنٸڭ ەڭ عاجايىپ ٶلەڭٸم,
ەڭ شۋاقتى, ەڭ شىرايلى, ەڭ شەرلٸ!
ەر تاڭىڭدى سٷيٸنشٸلەپ تۇرايىن
قۇداي بەرگەن عۇمىرىمدا ٶلشەۋلٸ!
قالقامان سارين
ال اقىن ەلٸبەك شەگەباي قايرات رىسقۇلوۆ بولىپ جىرلايدى. ونىڭ «قابٸردەن حات» اتتى ٶلەڭٸ قايراتتىڭ ٸشكٸ مونولوگىن سۋرەتتەپ, باتىردىڭ سول كەزدەگٸ كەشكەن كٷيٸن جىرعا قوسقان ەكەن. ٶلەڭنٸڭ بٸر جولىندا «جەلتوقساندا ەرٸپ كەتكەن اق قارمىن» دەپ باتىردىڭ قىسقا عۇمىرىن بٸر-اق جولعا سىيدىرا الىپتى.
قابٸردەن حات
(قايرات رىسقۇلبەكوۆتىڭ مونولوگى)
ارمانسىزبىن, اجالسىزبىن, ازاتپىن,
مەندەگٸ مۇڭ عاجاپ ەرٸ ازاپ مۇڭ.
ۇلتىم ٷشٸن ۇلتاراقپىن,
از دەسەڭ, سٷيەگٸممەن, سٷتٸممەن دە قازاقپىن!
كٶكبٶرٸنٸڭ سٸڭٸرٸندەي سٸرٸمٸن,
سول ٷشٸن دە اجالسىزبىن, تٸرٸمٸن.
شىندىق ٷشٸن قۇرباندىققا شالىنىپ
شىرىلداعان قۇلىنداردىڭ بٸرٸمٸن.
تالاي-تالاي تونالدىم دا تاپتالدىم,
ٶزٸمدٸ-ٶزٸم جوعالتۋعا شاق قالدىم.
كٶك كٶيلەكتٸ كٶكتەمدە تۋىلىپ
جەلتوقساندا ەرٸپ كەتكەن اق قارمىن.
كٷڭٸرەنسە ٷن شىعادى كٶردەن دە,
شەرتٸلمەگەن شەرٸم قانشا شەرمەندە.
ٶز تٸلٸڭدە ٶمٸر سٷرٸپ,
سونان سوڭ,
نە جەتەدٸ ٶز تٸلٸڭدە ٶلگەنگە.
مەن سۇراسام – تەڭدٸگٸمدٸ سۇرادىم,
تەڭدٸگٸمنٸڭ كەمدٸگٸنە جىلادىم.
اي كٷزەتٸپ ارۋ سٷيەر جاسىمدا
مەن اجالدىڭ قۇشاعىنا قۇلادىم.
كەك الاتىن كەرٸدەن دە, جاستان دا,
قۋ تٸرشٸلٸك قۇپيياسىن اشقان با?!
باۋىر قالدى ٶزەگٸنە ٶرتەنٸپ
انا قالدى سٷتٸن ساۋىپ اسپانعا.
تەۋەلسٸزدٸك – قازاق ٷشٸن عاجاپ قۇت,
عاجاپ قۇتقا جٷرمەيدٸ ەندٸ مازاق تٷك.
بٶرٸ مٸنەز بابالاردىڭ ارمانى –
اينالايىن, التىن قانات – ازاتتىق!
ساعان قۇربان جاستىعىم دا, جانىم دا,
ساعان قۇربان اتپاي قالعان تاڭىم دا.
تەرەڭدٸگٸ قابٸردەن دە تەرەڭدەۋ
مەنٸڭ قايعىم – قازاعىمنىڭ قانىندا!
ەلٸبەك شەگەباي
تەۋەلسٸز ەلدٸڭ تاعى بٸر اقىنى المات يسەدٸل «قازاقستانىم» اتتى ٶلەڭٸندە تالاي ارىستان ازاماتتار ەلدٸڭ بولاشاعى ٷشٸن باسىن بەيگەگە تٸككەنٸن ايتادى. قازاقستىڭ باسىنان نەبٸر نەرسەلەر ٶتكەنٸن سۋرەتتەي كەلە, تەۋەلسٸز ەلدٸڭ بويىڭدا سەنٸڭ اسقاق رۋح, دارا كٷش بارىن جىرعا قوسقان.
قازاقستانىم!
بٸر اللا اتتى تەڭدەسسٸز عاجاپ ۇستانىڭ,
بويىنا جيعان يماني تازالىق نەرٸن.
تٶرٸڭە قانشا تٶنسە دە قارا دۇشپانىڭ,
بولاشاعى ٷشٸن باستارىن بەيگەگە تٸگٸپ,
قورعادى سەنٸ سەرت بەرٸپ سان ارىستارىم –
قازاقستانىم!
تٶندٸرٸپ تاعى باسىڭا قارا بۇلتتارىن,
تاريحتان بٸلەم ۇلتىمنىڭ جان اۋىرتقانىن.
ۇرپاقتارىڭنىڭ بىلعاعان بالالىق شاعىن,
قارييالاردىڭ ۇرلاعان دانالىق شامىن,
زاماندار دا ٶتتٸ-اۋ, جاتاتىن تونالىپ باعىڭ –
قازاقستانىم!
ٶمٸر-ٶزەننٸڭ بۇلقىنعان دولى اعىستارىن,
ەلەڭ دە قىلماي, ەڭكەيمەي, الابۇرتپادىڭ.
قاپ-قارا جەرگە قىپ-قىزىل كٶپ اعىپ قانىڭ,
اقىرىپ تەڭدٸك سۇراپ ەڭ, الاشىڭدى ايتىپ,
اقىرى كەلٸپ قولىڭا جالاۋ ۇستادىڭ –
قازاقستانىم!
بوساتىپ توردان, زارىققان دالا قۇستارىن,
الدىڭنان اتتى نۇر شاشىپ, اعارىپ تاڭىڭ.
سونىڭ ٷشٸن دە قولىما قالام ۇستادىم...
جٷرەگٸممەنەن جٷرەمٸن ٷنەمٸ سەزٸپ,
بويىڭدا سەنٸڭ اسقاق رۋح, دارا كٷش بارىن –
قازاقستانىم!
المات يسەدٸل
اقىن باۋىرجان قاراعىزۇلى ساياساتتىڭ زاردابى تيگەن سول زامانداردى «سوقىر زامان مەن اقىر زامانعا» تەڭەيدٸ. ونىڭ «قازاق» دەگەن ٶلەڭٸ جٷرەگٸ ەلٸم دەپ سوققان ەربٸر ازاماتتى بەي-جاي قالدىرمايتىنى سٶزسٸز. «ادىرا قالعىر ارام پىيعىلعا اق جەبە بولىپ اتىلدىم!» دەگەن بٸر عانا جولدىڭ ٶزٸ اقىننىڭ ٶتكەنگە دەگەن ٶكٸنٸشٸن كٶرسەتەدٸ ەكەن.
قازاق
الپىس ەكٸ تامىرىمدا وي بالقىپ,
ٶلەڭ اڭقىپ ٶزەگٸم.
كەشەگٸمنٸڭ كٷلگٸن سەۋلەلٸ ٸزدەرٸن,
بٷگٸنگٸمنٸڭ كٷرسٸنٸسٸنەن ٸزدەدٸم.
كٶكٸرەگٸمدە اق راۋشان بٷر جارىپ,
بٸر اللاعا جٷگٸندٸم.
سايتان بيلەگەن ساناعا ٸشتەي دۇعا وقىپ,
كٷنەلٸ ٸسٸنە ٷگٸلدٸم.
تۇماننان تۇنعان تامشىداي مٶلدٸر بولسا دا,
كٸرپٸككە اۋىر مۇڭ ٸلدٸم.
كەشە…
كەۋدەمدە كٷن تۇتىلىپ,
جانارىمدا اي قورعالاپ.
كٶمەيٸمدە ٷنٸم تۇنشىعىپ,
سامايىمنان سورىم سورعالاپ,
تاڭدايىمدا تٸلٸم بۇرالىپ,
جىلت-جىلت ەتكەن جىلتىر سٶزبەن ماقتالىپ,
ٶزٸمنەن شىققان ساسىقتىڭ سىبىرىمەن سوتتالىپ,
ارسىز ساياسات ارلى جانىمدى شايناعان!
ەدەت-عۇرپىم ەمٸرٸنە تاپتالىپ,
اڭعالدىعىمدى ايلاسىنا بايلاعان,
تٷيسٸگٸمدٸ تٷرمەسٸنە قاماعان!
كٷلٸپ تۇرىپ, كٷڭٸرەنتٸپ,
قاسيەتٸمدٸ قاناعان –
ەي, تەۋبەسٸز توتاليتارلىق تور قوعام,
يمانسىز يدەولوگيياڭا تٷكٸردٸم,
يبالى جۇرتتى ارباعان!
قىزعانىشتىڭ جيرەن دەمٸنەن جارالىپ,
مەنٸڭ ۇلتتىق ار-نامىسىمدى قورلاعان,
سەنٸڭ سايقال ساياساتىڭنىڭ شاتاسى ––
قىزىل جاعالى يتاقايىن ايتاقتاپ,
وبالىمنىڭ بەت اۋىزىن قاناتقان,
بوزداقتارىمدى تالاتقان.
كٶز الدىمدا كٶزٸن ۋقالاپ جەتٸم مۇڭ,
ٶتكەنٸمدە ٶشٸم كەتٸپ, ٶكٸندٸم!
…باق تٸلەپ مىنا نۇرلى دا نۇرلى عالامعا,
باتالى بايتاق دالامدا,
قۇدايمەن عانا دوس بولىپ,
سابىرىم تۇنعان سانامدا –
مەن – قازاق دەگەن اقىنمىن!
سەگٸز قىرلى ٶتكٸر سٶزٸممەن
ادىرناسىن تارتىپ اقىلدىڭ,
ادىرا قالعىر ارام پىيعىلعا اق جەبە بولىپ اتىلدىم!
…ازاتتىق!!! دەپ اپپاق تٸلەكپەن,
ۇلى دالالىق جٷرەكپەن,
اباقتىدان ايقايلاعان ارىممەن;
جەلتوقساننىڭ قار-مۇزىنداي ىزعارلى –
قان ساسىعان سان عاسىردىڭ تابىمەن;
كٶكشٸل تٷندە كٶككە ۇمسىنعان تەڭٸرلٸ –
كٶك بٶرٸنٸڭ زارىمەن;
جان دٷنيەمنٸڭ جاسىن جاڭبىرىن سەلدەتٸپ…
سوقىر زامان مەن اقىرزاماننىڭ اراسىن,
ٶلەڭٸمنٸڭ مۋزىكاسىمەن تەربەتٸپ,
جالاپ جازىپ, جٷرەگٸمنٸڭ جاراسىن,
ەلٸم دەگەن ەستٸ ٷمٸتكە ەلجٸرەپ,
كٶك بايراعىم جەلگە قارسى جەلبٸرەپ!
اۋىزىمدا الاسۇرىپ قىزىل تٸل,
تەۋەلسٸزدٸگٸمە سٷيٸنٸپ,
تاڭدايىممەن تابىنىپ,
ماڭدايىممەن يٸلٸپ,
قان مايداندا قانىم سٸڭگەن توپىراعىمدا تەبٸرەنٸپ,
ۋاي, ەدٸلەت!
الدىڭدا تەڭٸزدەي تولقىپ سٶيلەدٸم!!!
باۋىرجان قاراعىزۇلى
ەزٸرلەگەن
اقبوتا مۇسابەكقىزى
