ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا قازiرگi زامانعا ساي جاڭعىرۋ, ونىڭ iشiندە رۋحاني جاڭعىرۋ مەسەلەسi جان-جاقتى كٶتەرiلگەن. ماڭىزدى ساياسي-يدەولوگييالىق قۇجاتتا تاياۋ جىلدارعا ارنالعان جوبالار مەن اۋقىمدى مiندەتتەر قويىلىپ, ەلiمiز دامىعان مەملەكەتتەردiڭ قا-تارىنا ەنۋدi ماقسات تۇتادى.
ەلباسىمىز ايتقانداي, كٶز iلەسپەس شاپشاڭدىقپەن دامىپ, جەدەل ٶزگەرiپ وتىرعان مىنا دٷ-بiرلi دٷنيەدە تاپتاۋرىن قاعيدالاردان ارىلىپ, رۋحاني جاعى-نان سەرپiلۋiمiز, جاڭعىرۋىمىز قاجەت. بۇل ارادا رۋحاني جاڭ-عىرۋدىڭ ەڭ باستى شارتى – ۇلتتىق كودىمىزدى ساقتاۋ ەكە-نiن ەردايىم ەستە ۇستاپ, ەلەمدiك ٶزگەرiستەرگە ساي جاڭاشا ويلاۋ جٷيەسiن قالىپتاستىرعانىمىز ابزال. ۇلتتىق كودتى ساقتاۋ دەگەنiمiز – قازاقي بولمىسىمىزدى نىعايتىپ, ونى ۇرپاقتان-ۇرپاق-قا مۇرا ەتۋ, سانالى دا ساپالى ۇرپاق ٶسiرۋ. بiزدiڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان سالت-دەستٷرلەرiمiزدە, مەدەنيەتiمiزدە, بارلىق رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدا تەربيەلiك مەن بار. وسى ورايدا ەلباسىنىڭ تiكەلەي باستاماسىمەن قول-عا الىنعان «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسى – ەلiمiزدiڭ رۋحاني-مەدەني ٶمiرiندەگi ايتۋلى قۇبىلىس بولا بiلدi. بۇل جوبا ارقىلى ەلەمگە تانىلىپ قانا قويماي, ۇلتتىق مۇرالارىمىزدى ساقتاپ قالا الدىق. باعدارلامانى قابىلداعاننان كەيiن ەلi-مiزدە كٶپتەگەن جۇمىستار قولعا الىنا باستادى. مەسەلەن, 2004 جىلى 51 تاريحي جەنە مەدەني ەسكەرتكiشتiڭ رەستاۆراتسييالىق جۇمىسى اياقتالىپ, 39 قالاشىق پەن قورعانعا ارحەولوگييالىق زەرتتەۋلەر جٷرگiزiلدi. 218 نىساندى قامتىعان قازاقستاننىڭ تاريحي-مەدەني جەنە تاريحي ەسكەرتكiشتەرiنiڭ مەملەكەتتiك تiزi-مi دايىندالدى. ۇلتتىق مەدەنيەت ٷشiن اسا ماڭىزدى 30 سەۋ-لەتتiك جەنە ارحەولوگييالىق قو-سىمشا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىس-تارى جٷرگiزiلدi.
وتىرار اۋدانىندا 2001-2004 جىلدارى يۋنەسكو-نىڭ شەشiمiمەن جاپونييا مەن قا-زاقستان اراسىندا «ەجەلگi وتىرار قالا-جۇرتىن كونسەرۆاتسييالاۋ جەنە ساقتاۋ» قورىنىڭ حالىقارالىق جوباسى جۇمىسىن باستاعانى قۋانارلىق جاعداي بولدى.
قازiرگi تاڭدا مۇراجايدا 258-دەن استام تاريحي-مەدەني ەسكەرتكiش ەسەپكە الىنعان. سونداي-اق, ولاردىڭ اەروفوتو قۇ-جاتتاۋ جۇمىستارى iسكە اسىرىلىپ, جاڭا كومپيۋتەرلiك باعدارلامالاردى پايدالانا وتىرىپ, ٶڭiردiڭ ەجەلگi يرريگاتسييالىق جٷيەسi زەرتتەلدi. ەلiمiزدەگi مۇ-راجايلار مەن ەسكەرتكiشتەر ۇلتتىق مەدەنيەتiمiزدiڭ قۇندى جەدiگەرلەرi بولىپ تابىلادى. قورىتا ايتقاندا, ەگەمەندi ەلدiڭ ەربiر ازاماتى ٶتكەنiنەن سىر شەرتiپ, اتا-بابالارىنىڭ قۇندى تاريحي مۇرالارىن ساق-تاپ, ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساناسىنا سiڭiرۋ كەرەك. بۇل ٶز كەزەگiندە ەربiر ازاماتتىڭ تۋعان جەرگە دەگەن جاناشىرلىعى, مەدەني مۇرالارعا دەگەن قامقورلىعى بولماق.
ق.شوحاەۆ,
«وتىرار مەملەكەتتiك ارحەولوگييالىق قورىق-مۇراجايى»
رمقك تاريحي-مەدەني ەسكەرتكiشتەردi قورعاۋ بٶلiمiنiڭ مەڭگەرۋشiسi.
