قازاقستاندا مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸ جۇمىس ٸستەي باستاعاننان بەرٸ ەڭبەككە قابٸلەتتٸلٸگٸنەن جەنە اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان ازاماتتارعا قوسىمشا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ كەلەدٸ. تەك 2026 جىلدىڭ العاشقى توعىز ايىندا وسى ساناتتاعى ازاماتتارعا ونداعان ميلليارد تەڭگە تٶلەندٸ, دەپ حابارلايدى ult.kz.
قازاقستاندا مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸ 2005 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ جۇمىس ٸستەيدٸ. ونىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – جۇمىس ٸستەيتٸن ازاماتتارعا ەڭبەككە قابٸلەتتٸلٸگٸنەن, اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان نەمەسە جۇمىسسىز قالعان جاعدايدا قوسىمشا قارجىلاي قولداۋ كٶرسەتۋ.
بۇل جٷيە ارقىلى تٶلەم الۋ ٷشٸن ازاماتتىڭ ٶزٸ نەمەسە جۇمىس بەرۋشٸسٸ ونىڭ اتىنان ەلەۋمەتتٸك اۋدارىمدار جاساۋى كەرەك.
بٷگٸندە مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورى (مەسق) ەڭبەككە قابٸلەتتٸلٸگٸنەن, اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان جەنە جۇمىسسىز قالعان ازاماتتارعا, سونداي-اق انا مەن بالانى قولداۋعا ارنالعان ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر تاعايىندايدى.
ماڭىزدىسى, مەسق-دان بەرٸلەتٸن تٶلەمدەر مەملەكەت تاعايىندايتىن ەلەۋمەتتٸك جەردەماقىلاردىڭ ورنىنا جٷرمەيدٸ. ياعني تيٸستٸ تالاپتارعا ساي ازاماتتار ەكٸ تٶلەمدٸ قاتار الا الادى.
ەڭبەككە قابٸلەتتٸلٸگٸنەن ايىرىلعاندارعا قانشا تٶلەنەدٸ?
ەڭبەككە قابٸلەتتٸلٸگٸنەن ايىرىلعان ازاماتتارعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك جەردەماقى بەرٸلەدٸ. وعان قوسا, مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸنە قاتىسقان بولسا, مەسق-دان قوسىمشا تٶلەم تاعايىندالادى.
بۇل تٶلەم ەڭبەككە قابٸلەتتٸلٸگٸنەن ايىرىلۋ دەرەجەسٸ ساقتالعان كەزەڭدە, ياعني زەينەت جاسىنا جەتكەنگە دەيٸن بەرٸلەدٸ. ازاماتتىڭ ەڭبەك قىزمەتٸن جالعاستىرۋى دا تٶلەم الۋ قۇقىعىنا ەسەر ەتپەيدٸ.
2026 جىلدىڭ العاشقى توعىز ايىندا ەڭبەككە قابٸلەتتٸلٸگٸنەن ايىرىلۋىنا بايلانىستى 97,6 مىڭ ادامعا جالپى سوماسى 45,3 ملرد تەڭگە تٶلەنگەن. ال جٷيە ٸسكە قوسىلعاننان بەرٸ بۇل ماقساتقا 338 ملرد تەڭگە باعىتتالعان.
اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان وتباسىلارعا قانداي كٶمەك بار?
اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان جاعدايدا دا وتباسى مٷشەلەرٸنە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن مەملەكەتتٸك جەردەماقى جەنە مەسق-دان قوسىمشا ەلەۋمەتتٸك تٶلەم بەرٸلەدٸ.
تٶلەم قايتىس بولعان ادامنىڭ اسىراۋىندا بولعان وتباسى مٷشەلەرٸنە تاعايىندالادى. بالالارعا ول كەمەلەت جاسىنا تولعانعا دەيٸن تٶلەنەدٸ. ەگەر كٷندٸزگٸ بٶلٸمدە بٸلٸم الۋدى جالعاستىرسا, تٶلەم 23 جاسقا دەيٸن بەرٸلەدٸ.
قازٸر قازاقستاندا اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋىنا بايلانىستى ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدٸ 68,5 مىڭ وتباسى الىپ وتىر. بۇل ماقساتقا مەسق-دان 33,3 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن.
ال جٷيە جۇمىس ٸستەي باستاعاننان بەرٸ اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان وتباسىلارعا ارنالعان تٶلەمدەرگە 236 ملرد تەڭگە باعىتتالعان.
وسىلايشا, مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ جٷيەسٸنە قاتىسۋ ازاماتتىڭ ٶزٸنە عانا ەمەس, ول ٶمٸردەن ٶتكەن جاعدايدا وتباسى مٷشەلەرٸنە دە قارجىلاي قولداۋ الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
