اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ پەن رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتيننٸڭ حەلسينكيدەگٸ كەزدەسۋٸ جوسپارلانعاننان 90 مينۋتقا ۇزاققا سوزىلدى, دەپ حابارلايدى «قازاقپارات» حاا.
كەزدەسۋ 4 ساعاتقا جۋىق ۋاقىتقا سوزىلدى. مەملەكەت باسشىلارىنان بٶلەك كەزدەسۋگە تەك اۋدارماشىلار عانا قاتىستى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ٶكٸلدەرٸنەن كەزدەسۋ ٶتەتٸن ورىندى بوساتۋدى سۇرادى.
ايتا كەتەتٸن مەسەلە, ترامپ پەن پۋتينننٸڭ G20 اياسىنداعى ٶتكەن جىلى بولعان سوڭعى كەزدەسۋٸ دە كەلٸسٸلگەننەن كٶپ ۋاقىتقا سوزىلعان بولاتىن, دەپ جازادى سNN.
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ٶكٸلدەرٸنٸڭ بٸرٸ اقش پرەزيدەنتٸنەن كەزدەسۋدٸڭ قالاي ٶتكەنٸن سۇرادى. وعان جاۋاپ رەتٸندە پرەزيدەنت كەزدەسۋدٸڭ جاقسى باستاماعا نەگٸز بولعانىن ايتتى.
كەزدەسۋدەن سوڭ رەسەي مەن اقش تاراپى تٷسكٸ استان كەيٸن كەڭەيتٸلگەن قۇرامدا كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, ارتىنان بٸرلەسكەن باسپاسٶز مەسليحاتى ۇيىمداستىرىلدى.
ىڭعايسىز جاعدايلار دا بولماي قويمادى. باسپاسٶز مەسليحاتىنىڭ الدىندا تٸلشٸلەردٸڭ بٸرٸن زالدان شىعارىپ جٸبەردٸ. ول «يادرولىق قارۋعا تىيىم سالۋ كەلٸسٸمٸ» دەگەن جازۋ ۇستاپ تۇرعان ەدٸ. الايدا بۇل جاعداي باسپاسٶز مەسليحاتىنىڭ تالاپقا ساي ٶتۋٸنە كەدەرگٸ بولعان جوق.
باسپاسٶز مەسليحاتى باستالىسىمەن سٶز العان ۆلاديمير پۋتين اقش باسشىسىمەن بولعان كەزدەسۋدٸڭ اشىق ەرٸ ٸسكەرلٸك باعىتتا ٶربٸگەندٸگٸن جەتكٸزدٸ.
ول كەزدەسۋدٸڭ سەتتٸ ەرٸ جەمٸستٸ بولعاندىعىن ايتتى. سوعان قاراماستان رەسەي باسشىسى اقش پەن رەسەي اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ سوڭعى ۋاقىتتا كٷردەلٸ بولعاندىعىن اتاپ ٶتتٸ.
«بارشاعا ايان, ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناس كٷردەلٸ جاعدايدا. الايدا جاعداي ۋشىعىپ بارادى دەپ ايتا المايمىز», - دەگەن ويىن جەتكٸزدٸ پۋتين.
باسپاسٶز مەسليحاتىندا رەسەي كٶشباسشىسى كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ۆاشينگتوننىڭ يران بويىنشا كەلٸسٸمنەن باس تارتقاندىعىنا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرگەنٸن جەتكٸزدٸ.
«يادرولىق كەلٸسٸمنٸڭ ارقاسىندا يران ماگاتە-نٸڭ باقىلاۋىنداعى جەنە ەلەمدەگٸ ەڭ جان-جاقتى تەكسەرٸلگەن ەل بولىپ وتىر», - دەپ قوستى پۋتين.
پۋتين باستى نازاردى 2016 جىلعى امەريكالىق سايلاۋ پروتسەسٸنە اۋدارىپ, بۇل ٷدەرٸسكە مەسكەۋدٸڭ ەشقانداي قاتىسى بولماعانىعىن ايتتى.
«ترامپ اقش-تاعى سايلاۋ ٷدەرٸسٸنە رەسەيدٸڭ ارالاسقاندىعى جٶنٸندەگٸ مەسەلەنٸ تاعى كٶتەردٸ. ماعان وسىعان دەيٸنگٸ كەزدەسۋلەردە سان مەرتە قايتالاعان سٶزدٸ تاعى بٸر رەت ايتۋ قاجەت بولدى. ياعني, رەسەي سايلاۋ ٷدەرٸسٸن قوسا العاندا, اقش-تىڭ ٸشكٸ ٸسٸنە ارالاسقان ەمەس جەنە ارالاساتىن ويى دا جوق», - دەدٸ رەسەي پرەزيدەنتٸ.
تاسس اگەنتتٸگٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين امەريكالىق ەرٸپتەسٸ دونالد ترامپپەن بولعان كەزدەسۋدٸڭ قورىتىندىلارىنا كٶڭٸلٸ تولادى.
«امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ مىرزامەن بولعان كەلٸسسٶزدەر اشىق ەرٸ ٸسكەرلٸك اتموسفەرادا ٶتتٸ. مەن كەزدەسۋدٸ سەتتٸ ەرٸ پايدالى بولدى دەپ ويلايمىن», - دەپ مەلٸمدەدٸ رەسەيدٸڭ مەملەكەت باسشىسى رەسەي-اقش كەزدەسۋٸنەن سوڭ بولعان باسپاسٶز مەسليحاتىندا.
پۋتيننٸڭ سٶزٸنشە, كٶشباسشىلار رەسەي-اقش قارىم-قاتىناسىنىڭ قازٸرگٸ جاعدايى مەن بولاشاعىن جەنە حالىقارالىق كٷن تەرتٸبٸندەگٸ شەشۋشٸ تاقىرىپتاردى تالقىلاعان.
CNN-نٸڭ حابارلاۋىنشا, ترامپ ۆاشينگتون مەن مەسكەۋدٸڭ اراسى وسىنشاما قيىن جاعدايدا بولماعاندىعىن ايتا كەلە, الايدا جاعدايدىڭ 4 ساعات بۇرىن عانا مٷلدەم ٶزگەرگەندٸگٸن جەتكٸزگەن.
ترامپ ۆلاديمير پۋتينمەن بولعان كەزدەسۋدٸڭ ەكٸ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى ايتارلىقتاي وڭالتقاندىعىن مەلٸمدەدٸ.
اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ مەلٸمدەۋٸنشە, ديالوگ پەن كەزدەسۋدەن باس تارتا سالۋ ەلدەقايدا جەڭٸل بولار ەدٸ, الايدا ول ەشقانداي دا نەتيجە بەرمەس ەدٸ.
ول سونداي-اق سٶزٸندە رەسەيلٸك ەرٸپتەسٸمەن بەتپە-بەت ٶتكٸزگەن كەزدەسۋٸندە يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ, سولتٷستٸك كورەيا مەن تەرروريزمدٸ قاۋٸپتٸ قارۋلاردان تازارتۋ مەسەلەلەرٸن سٶز ەتكەندٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
كەزدەسۋ بارىسىندا دونالد ترامپ پۋتيندٸ جاقسى قارسىلاس دەپ باعالادى جەنە بۇل سٶزدٸڭ جاقسى ماعىناسىندا ايتىلعاندىعىنا نازار اۋداردى.
ول ۆاشينگتون مەن مەسكەۋ اراسىنداعى جاعدايدىڭ كٷردەلەنٸپ كەتكەنٸنە ەكٸ تاراپتىڭ دا كٸنەسٸ بار دەگەن ويىن جەتكٸزدٸ.
«مەنٸڭشە, امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ ەرەكەتٸ اقىلعا قونىمدى بولمادى. بٸزگە وسى تازا ديالوگتى باياعىدا-اق ۇيىمداستىرۋ كەرەك ەدٸ. بەرٸنە ٶزٸمٸز كٸنەلٸمٸز», - دەدٸ ترامپ.
تاراپتاردىڭ كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ مەسەلەسٸ سٶز بولعاندىعى ايتىلدى. ناقتىراق ايتقاندا, اقش پەن رەسەي بيزنەسٸ كاپيتاندارىنىڭ جۇمىس توبى قۇرىلماق.
كٶشباسشىلاردىڭ ەكەۋٸ دە ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق سيريياداعى مىڭداعان ادامداردىڭ ٶمٸرٸن ساقتاۋ قالۋ مٷمكٸندٸگٸن راستادى.
پۋتيننٸڭ پٸكٸرٸنشە, مەسكەۋ مەن ۆاشينگتون سيريياداعى داعدارىستى رەتتەۋمەن قاتار, ەلەمدٸك مۇناي مەن گاز نارىعىنداعى باعانى دا بٸرلەسٸپ رەتتەۋگە مٷمكٸندٸكتەرٸ بار.
ايتا كەتەتٸن مەسەلە, باسپاسٶز مەسليحاتى بارىسىندا ۆلاديمير پۋتين ٶزٸنٸڭ امەريكالىق ەرٸپتەسٸنە فۋتبولدان ەلەم چەمپيوناتىنىڭ دوبىن سىيلاپ, اقش, كانادا جەنە مەكسيكادا ٶتەتٸن ەچ-2026 شاراسىن سەتتٸ ٶتكٸزۋدٸ تٸلەدٸ.
